Με αιχμή την ανάγκη θωράκισης της οικονομικής ζωής της χώρας απέναντι σε διακοπές ψηφιακών υποδομών, κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές απειλές, ο βουλευτής Α’ Ανατολικής Αττικής της ΝΙΚΗΣ, Τάσος Οικονομόπουλος, έφερε στη Βουλή ένα ζήτημα με προφανείς οικονομικές, κοινωνικές και εθνικές προεκτάσεις, καταθέτοντας επίκαιρη ερώτηση προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την ανθεκτικότητα των οικονομικών συναλλαγών και τη διασφάλιση της χρήσης μετρητών σε περιόδους κρίσης.
Στην πρωτολογία του, ο Τάσος Οικονομόπουλος ανέδειξε ως αφετηρία της παρέμβασής του την πρόσφατη εκτεταμένη διακοπή τηλεπικοινωνιών στην Πελοπόννησο, ένα περιστατικό που, όπως υπογράμμισε, φανέρωσε με τον πιο πρακτικό και αδιαμφισβήτητο τρόπο πόσο ευάλωτη μπορεί να καταστεί η οικονομική δραστηριότητα όταν εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από ψηφιακά δίκτυα. Για αρκετές ώρες, πολίτες και επιχειρήσεις δεν στερήθηκαν μόνο την επικοινωνία, αλλά και τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε στοιχειώδεις οικονομικές συναλλαγές μέσω POS και τραπεζικών συστημάτων. Μια διακοπή υποδομών αποδείχθηκε αρκετή για να παραλύσει η αγορά σε ολόκληρη περιοχή.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ επέμεινε ότι το ζήτημα δεν είναι ούτε τεχνικό ούτε συγκυριακό, αντιθέτως, αφορά τον πυρήνα της οικονομικής σταθερότητας και της κοινωνικής συνοχής. Τη στιγμή μάλιστα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο εντείνεται η συζήτηση για την ενίσχυση των ψηφιακών πληρωμών και για την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, ο κ. Οικονομόπουλος προειδοποίησε ότι η χώρα δεν μπορεί να βαδίζει προς ακόμη μεγαλύτερη ψηφιακή εξάρτηση χωρίς να έχει προηγουμένως διασφαλίσει ένα αξιόπιστο σχέδιο λειτουργίας σε περίπτωση κατάρρευσης ή προσβολής των κρίσιμων υποδομών. Συνέδεσε δε το θέμα με τις αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις και τις προειδοποιήσεις ευρωπαϊκών αρχών για ενδεχόμενη όξυνση υβριδικών απειλών, κυβερνοεπιθέσεων και τρομοκρατικών ενεργειών στην Ευρώπη, σημειώνοντας ότι η δυνατότητα των πολιτών να πραγματοποιούν συναλλαγές ακόμη και υπό συνθήκες κρίσης συνιστά στοιχείο εθνικής ανθεκτικότητας.
Με σαφές και πολιτικά στοχευμένο ερώτημα, ζήτησε από την κυβέρνηση να απαντήσει αν υπάρχει εθνικό σχέδιο διασφάλισης της συνέχειας των οικονομικών συναλλαγών σε περιπτώσεις εκτεταμένων διακοπών τηλεπικοινωνιών ή κυβερνοεπιθέσεων, αλλά και αν προτίθεται να κατοχυρώσει ρητώς και έμπρακτα τη δυνατότητα χρήσης μετρητών σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, ώστε η οικονομική ζωή να μην καταστεί απολύτως εξαρτημένη από ψηφιακά συστήματα.
Απαντώντας εκ μέρους της κυβέρνησης, ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κότσηρας περιόρισε εξαρχής το εύρος της τοποθέτησής του, σημειώνοντας ότι το πρώτο σκέλος της ερώτησης δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες του υπουργείου του. Ωστόσο, αναφέρθηκε στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, επικαλούμενος τον νόμο 5993/2025 για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού σχετικά με την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα του χρηματοοικονομικού τομέα. Όπως είπε, το πλαίσιο αυτό προβλέπει μηχανισμούς πρόληψης, διαχείρισης κινδύνων, σχέδια επιχειρησιακής συνέχειας και διαδικασίες απόκρισης σε σοβαρά περιστατικά, με εποπτικό ρόλο της Τράπεζας της Ελλάδος και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Στη δευτερολογία του, όμως, ο Τάσος Οικονομόπουλος επανήλθε με ακόμη μεγαλύτερη σαφήνεια, αναφέροντας πώς το πραγματικό ερώτημα, όπως είπε, «δεν είναι αν προχωρούν οι ψηφιακές πληρωμές, αλλά αν η οικονομία μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί όταν προκύψει κρίση». Υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα δεν εξαντλείται στις τεχνικές υποδομές, αλλά συνδέεται και με τις ουσιαστικές εγγυήσεις που διαθέτει ο πολίτης στην καθημερινή του ζωή. Και σε αυτό το πλαίσιο, «τα μετρητά αποτελούν μια πραγματική εναλλακτική δυνατότητα, ως δικαίωμα επιλογής και ως ασφαλιστική δικλείδα απέναντι στη μονοκαλλιέργεια της ψηφιακής εξάρτησης».
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του σε ευρωπαϊκά παραδείγματα χωρών που κινούνται προς τη θεσμική θωράκιση της χρήσης μετρητών, όπως η Σλοβακία, η Γερμανία, η Αυστρία και η Ολλανδία, αλλά και η ιδιαίτερη μνεία του στην Ελβετία, όπου, όπως επισήμανε, αναλήφθηκαν πρωτοβουλίες για τη συνταγματική κατοχύρωση του φυσικού χρήματος, μέσω δημοψηφίσματος. Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ προσέδωσε μάλιστα ιστορικό και εθνικό βάθος στην τοποθέτησή του, επικαλούμενος τον Ιωάννη Καποδίστρια και τον συμβολισμό του νομίσματος ως πράξης κυριαρχίας. Για τον Καποδίστρια, τόνισε, «το νόμισμα δεν ήταν μια απλή τεχνική παράμετρος, αλλά θεμέλιο ανεξαρτησίας και κρατικής οργάνωσης». Με αυτόν τον παραλληλισμό, ο κ. Οικονομόπουλος υπενθύμισε ότι η τεχνολογική πρόοδος είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να καταλήγει σε περιορισμό της ελευθερίας και της αυτονομίας του πολίτη.
Ο Υφυπουργός, στη δευτερολογία του, επικαλέστηκε τις ευρωπαϊκές νομοθετικές πρωτοβουλίες για το ψηφιακό ευρώ και για τη νομική κατοχύρωση των τραπεζογραμματίων και των κερμάτων ευρώ ως νόμιμου χρήματος, αναγνωρίζοντας ότι τα μετρητά αποτελούν το μόνο μέσο άμεσης συναλλαγής χωρίς τρίτους και χωρίς ηλεκτρονικό εξοπλισμό, ιδίως σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Παρά ταύτα, η κυβερνητική απάντηση παρέμεινε στο επίπεδο της γενικής θεσμικής περιγραφής και των ενωσιακών διεργασιών.
Αυτό ακριβώς ανέδειξε και η παρέμβαση του Τάσου Οικονομόπουλου, ότι δηλαδή η Ελλάδα δεν μπορεί να αρκείται σε θεωρητικές διαβεβαιώσεις, όταν η καθημερινότητα των πολιτών και η λειτουργία της αγοράς εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από συστήματα ευάλωτα σε βλάβες, επιθέσεις ή αστοχίες.
Η πραγματική ανθεκτικότητα μιας οικονομίας δεν μετριέται μόνο από την ταχύτητα των δικτύων και την επέκταση της ψηφιοποίησης, αλλά και από το αν ο πολίτης διατηρεί εναλλακτικές, ελευθερία κινήσεων και ασφαλείς τρόπους συναλλαγής όταν τα συστήματα δοκιμάζονται.
