Μια σημαντική πρωτοβουλία αναλαμβάνουν πέντε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την ουσιαστική αναμόρφωση του υφιστάμενου πλαισίου εμπορικών μέτρων. Η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ολλανδία και η Λιθουανία συντονίζονται για να πιέσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υιοθετήσει μια πιο αποτελεσματική και ταχεία στρατηγική προστασίας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Το αίτημα επικεντρώνεται στην ανάγκη αντιμετώπισης των υπερβολικά φθηνών εισαγωγών, οι οποίες, σύμφωνα με τις εν λόγω χώρες, απειλούν άμεσα την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα κρίσιμων κλάδων παραγωγής εντός της Ένωσης.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, λίγο πριν από την προγραμματισμένη εσωτερική συζήτηση της Κομισιόν, που θα λάβει χώρα την Παρασκευή, αναφορικά με τις συνολικές σχέσεις της ΕΕ με την Κίνα. Το Πεκίνο βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών, καθώς οι εμπορικές ανισορροπίες μεταξύ των δύο μερών έχουν ενταθεί, με το εμπορικό έλλειμμα αγαθών της ΕΕ να διευρύνεται στα 360 δισεκατομμύρια ευρώ το προηγούμενο έτος. Η μείωση των ευρωπαϊκών εξαγωγών κατά 6,6% και η αντίστοιχη αύξηση των εισαγωγών από την Κίνα υπογραμμίζουν την πίεση που δέχεται η ευρωπαϊκή οικονομία.
Σύμφωνα με έγγραφο θέσεων που έχει στη διάθεσή του το Reuters, με ημερομηνία 22 Μαΐου, τα πέντε κράτη-μέλη υποστηρίζουν ότι τα τρέχοντα εμπορικά μέτρα, τα οποία έχουν επικεντρωθεί κυρίως στις κινεζικές εξαγωγές, χαρακτηρίζονται από σημαντικές καθυστερήσεις, περιορισμένο εύρος προϊόντων και ευκολία παράκαμψης. Το έγγραφο, αν και δεν κατονομάζει άμεσα την Κίνα, κάνει αναφορά σε περιπτώσεις όπως οι εισαγωγές ανοξείδωτου χάλυβα από την Ινδονησία και βιοντίζελ από τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ένα πιο ευέλικτο και ολιστικό σύστημα. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τρία τέταρτα των τρεχουσών ερευνών αντιντάμπινγκ και αντι-επιδοτήσεων της ΕΕ αφορούν την Κίνα, γεγονός που καθιστά σαφή την κατεύθυνση της πίεσης.
Προτάσεις για επιτάχυνση και διεύρυνση των μέτρων
Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ σχεδιάζει να εξετάσει, έως το τρίτο τρίμηνο του έτους, τρόπους επιτάχυνσης των εμπορικών μέτρων, όπως οι δασμοί αντιντάμπινγκ και αντι-επιδοτήσεων. Παράλληλα, θα αξιολογηθεί η ανάγκη για νέα εργαλεία που θα μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το φαινόμενο της υπερπαραγωγικής ικανότητας, το οποίο πλήττει συγκεκριμένους βιομηχανικούς κλάδους. Το έγγραφο των πέντε χωρών προτείνει μια σειρά από συγκεκριμένες καινοτομίες, όπως η διεύρυνση του εύρους των ερευνών, ώστε να μην περιορίζονται σε πολύ στενές κατηγορίες προϊόντων, και η μεγαλύτερη χρήση μέτρων διασφάλισης που μπορούν να περιορίσουν τις εισαγωγές σε ολόκληρους κλάδους.
Μια ακόμη κρίσιμη πρόταση αφορά την επιβολή δασμών όχι μόνο σε συγκεκριμένα προϊόντα, αλλά και σε ολόκληρες εταιρείες. Αυτό θα σήμαινε ότι οι δασμοί θα ισχύουν για το σύνολο των εξαγωγών μιας εταιρείας προς την ΕΕ, αποτρέποντας έτσι την πρακτική της μεταφοράς παραγωγής σε άλλες χώρες με σκοπό την αποφυγή των μέτρων. Επιπλέον, η Κομισιόν καλείται να θέσει υψηλότερα όρια για το τοπικό περιεχόμενο και την προστιθέμενη αξία σε τρίτες χώρες, μέσω των οποίων επανεξάγονται προϊόντα που υπόκεινται σε δασμούς, κλείνοντας έτσι ένα ακόμη παράθυρο παράκαμψης.
Νέος μηχανισμός για κρίσιμες προμήθειες
Στην κορυφή της ατζέντας των προτάσεων βρίσκεται και η δημιουργία ενός νέου μηχανισμού για τον περιορισμό της υπερεξάρτησης από μία μόνο ξένη χώρα για κρίσιμες προμήθειες. Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Stephane Sejourne, έχει ήδη δηλώσει στο παρελθόν ότι η ΕΕ θα μπορούσε να καταστήσει ορισμένα μέτρα διαφοροποίησης υποχρεωτικά, μια προοπτική που αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα υπό το φως των τελευταίων εξελίξεων. Η συνολική αυτή πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια στροφή προς μια πιο επιθετική και συντονισμένη εμπορική πολιτική, με στόχο την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τη μείωση της εξάρτησης από τρίτες χώρες, με την Κίνα να αποτελεί τον κύριο, αν και όχι τον μοναδικό, στόχο.
