Πέντε νεκροί πυροσβέστες και το Σωματείο ξεσπά: «Δεν είμαστε μηχανές χωρίς όρια»

Με τις πυρκαγιές να ξεσπούν σχεδόν καθημερινά σε διαφορετικά σημεία της χώρας και με το Πυροσβεστικό Σώμα να μετρά ήδη πέντε νεκρούς πυροσβέστες, το Πανελλαδικό Σωματείο Πυροσβεστών εξαπολύει σφοδρή προειδοποίηση για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα και για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες καλείται να εργαστεί το προσωπικό.

Η εικόνα που περιγράφει το Σωματείο είναι εξαιρετικά βαριά. Κάνει λόγο για σοβαρά κενά σε ανθρώπινο δυναμικό, για αλλεπάλληλες επιφυλακές, συνεχείς πρόσθετες υπηρεσίες και έναν επιχειρησιακό σχεδιασμό που, όπως καταγγέλλεται, συχνά στηρίζεται περισσότερο στους αριθμούς που υπάρχουν στα χαρτιά παρά στην πραγματική διαθέσιμη δύναμη των Πυροσβεστικών Σταθμών και Κλιμακίων.

Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους ίδιους τους πυροσβέστες, είναι το προσωπικό να φτάνει στα μεγάλα μέτωπα ήδη σωματικά και ψυχικά καταπονημένο. Ένας μηχανισμός που υποτίθεται ότι πρέπει να βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα, κινδυνεύει έτσι να στηρίζεται στην εξάντληση των ίδιων ανθρώπων που καλούνται να μπουν στην πρώτη γραμμή.

Το Πανελλαδικό Σωματείο ζητά από το αρμόδιο υπουργείο να προσαρμόσει άμεσα τον σχεδιασμό στις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες των υπηρεσιών και προειδοποιεί ότι, εάν η κατάσταση συνεχιστεί, θα κινηθεί με κάθε νόμιμο μέσο για την προστασία της υγείας, της ασφάλειας και των εργασιακών δικαιωμάτων των συναδέλφων του.

«Οι πυροσβέστες δεν είναι αριθμοί σε έναν επιχειρησιακό σχεδιασμό»

Με τη φράση «Ως εδώ» ξεκινά η ανακοίνωση του Σωματείου, αποτυπώνοντας το κλίμα οργής και εξάντλησης που, όπως υποστηρίζει, επικρατεί στις τάξεις των πυροσβεστών.

«Οι πυροσβέστες βρίσκονται στα κάγκελα. Εξαντλημένοι σωματικά και ψυχικά, καλούνται καθημερινά να υπηρετήσουν έναν επιχειρησιακό σχεδιασμό ο οποίος, σε πολλές περιπτώσεις, δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική διαθέσιμη δύναμη των Πυροσβεστικών Σταθμών και Κλιμακίων», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Το Σωματείο καταγγέλλει ότι καταρτίζονται περιπολίες, επανδρώσεις και αυξημένα μέτρα ετοιμότητας με αριθμούς που στην πράξη δεν μπορούν να υποστηριχθούν από το διαθέσιμο προσωπικό.

Και όταν τα κενά εμφανίζονται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, αυτά καλύπτονται με τον ίδιο τρόπο: επιφυλακές, πρόσθετες υπηρεσίες και επαναλαμβανόμενη επιβάρυνση των ίδιων πυροσβεστών.

Το πρόβλημα κορυφώνεται όταν ξεσπά το πραγματικά μεγάλο συμβάν. Τότε, όπως σημειώνουν οι εργαζόμενοι, ο άνθρωπος που καλείται να επιχειρήσει μέσα στις φλόγες έχει ήδη περάσει ώρες ή ακόμη και ημέρες σε κατάσταση συνεχούς ετοιμότητας.

Από εκεί ξεκινά ένας νέος κύκλος εξάντλησης, με πολύωρες επιχειρήσεις που μπορεί να συνεχιστούν για διαδοχικά 24ωρα, συχνά σε ακραίες θερμοκρασίες και ιδιαίτερα επικίνδυνες συνθήκες.

Με την είσοδο μάλιστα στα υψηλά στάδια επικινδυνότητας, το Σωματείο υποστηρίζει ότι η πίεση αυξάνεται ακόμη περισσότερο.

Καταγγέλλεται ότι δίνονται εντολές ακόμη και σε πεζοπόρα τμήματα να παραμένουν στα Κλιμάκια, ενώ σε περιοχές όπου ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για το Στάδιο 4 προβλέπει συγκεκριμένη διάταξη περιπολικών, στην πράξη ζητείται να βρίσκονται περισσότερα οχήματα ταυτόχρονα έξω.

Η εύλογη απορία που θέτουν οι ίδιοι οι πυροσβέστες είναι με ποιο προσωπικό μπορούν να εφαρμοστούν όλες αυτές οι εντολές.

Όπως επισημαίνει το Σωματείο, οι διαθέσιμοι πυροσβέστες δεν αυξάνονται επειδή ένας σχεδιασμός προβλέπει περισσότερες περιπολίες. Το ανθρώπινο δυναμικό έχει συγκεκριμένα όρια, ανάγκη για ανάπαυση και οικογένειες που βρίσκονται πίσω από κάθε υπηρεσία και κάθε επιφυλακή.

Καταγγελίες για «κάλυψη στα χαρτιά» και φόβο ευθυνών

Ακόμη βαρύτερη είναι η καταγγελία του Σωματείου σχετικά με τη νοοτροπία που, όπως υποστηρίζει, επικρατεί σε τμήματα της ιεραρχίας.

Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι όταν τίθεται το ερώτημα πώς μπορεί να εφαρμοστεί ένας σχεδιασμός χωρίς επαρκές προσωπικό, έχουν ακουστεί ακόμη και απαντήσεις του τύπου: «Εγώ δεν θα πάω φυλακή αν συμβεί κάτι. Θέλω να είμαι καλυμμένος».

Εάν η καταγγελία αυτή αποτυπώνει πραγματικές υπηρεσιακές πρακτικές, τότε το πρόβλημα είναι βαθύτερο από μια απλή έλλειψη προσωπικού. Δείχνει έναν μηχανισμό που κινδυνεύει να λειτουργεί με βασικό κριτήριο την υπηρεσιακή κάλυψη των ανωτέρων και όχι την πραγματική επιχειρησιακή αντοχή εκείνων που βρίσκονται στο πεδίο.

Το Σωματείο συνδέει αυτή τη νοοτροπία με το κλίμα που διαμορφώθηκε μετά την τραγωδία στο Μάτι και την αναζήτηση ποινικών ευθυνών.

Αναγνωρίζει ότι υπάρχει φόβος ευθύνης μέσα στην ιεραρχία, τονίζει όμως ότι αυτός ο φόβος δεν μπορεί να μετατρέπεται σε έναν υπερφορτωμένο σχεδιασμό επί χάρτου, ώστε όλοι να εμφανίζονται υπηρεσιακά καλυμμένοι την ώρα που το προσωπικό που πρέπει να εφαρμόσει τον σχεδιασμό δεν επαρκεί.

Η φράση του Σωματείου είναι σαφής: «Η υπηρεσιακή κάλυψη κανενός δεν μπορεί να εξασφαλίζεται πάνω στην εξουθένωση του πυροσβέστη».

Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο βαριά πολιτική αιχμή της ανακοίνωσης. Γιατί, σύμφωνα με τους εργαζόμενους, το τίμημα ενός σχεδιασμού που δεν πατά στην πραγματικότητα δεν το πληρώνουν εκείνοι που τον συντάσσουν.

Το πληρώνει ο πυροσβέστης που βρίσκεται συνεχώς στον δρόμο. Εκείνος που επιστρέφει ξανά σε επιφυλακή. Εκείνος που φτάνει ήδη εξαντλημένος σε μια μεγάλη πυρκαγιά. Εκείνος που θα χρειαστεί να επιχειρεί επί ώρες ή ημέρες επειδή προηγουμένως το σύστημα απαίτησε να είναι «καλυμμένο» στα χαρτιά.

Το Σωματείο δηλώνει ότι έχει φτάσει στα όριά του και ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να συνεχίσει να παρακολουθεί σιωπηλά την εξάντληση του προσωπικού στο όνομα ενός σχεδιασμού που, όπως καταγγέλλει, δεν συμβαδίζει με την πραγματική οργανική και υπηρετούσα δύναμη.

Ζητά άμεση προσαρμογή του επιχειρησιακού σχεδίου στις πραγματικές δυνατότητες των Σταθμών και των Κλιμακίων και τερματισμό της πρακτικής κάλυψης των κενών με διαρκείς επιφυλακές και εξαντλητικά πρόσθετα μέτρα.

Παράλληλα, προειδοποιεί ότι θα εξετάσει και θα εξαντλήσει κάθε νόμιμο μέσο για την προστασία των πυροσβεστών, εφόσον η κατάσταση παραμείνει ίδια.

Η καταγγελία είναι εξαιρετικά σοβαρή και εκθέτει ευθέως την πολιτική και επιχειρησιακή ηγεσία. Όταν η χώρα καίγεται, οι πυροσβέστες μετρούν νεκρούς και το ίδιο το προσωπικό δηλώνει ότι φτάνει στα όριά του, η απάντηση δεν μπορεί να είναι περισσότερες επιφυλακές και περισσότεροι αριθμοί σε ένα χαρτί. Η πραγματική ετοιμότητα κρίνεται στο αν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι, επαρκώς ξεκούραστοι και σωστά οργανωμένοι, για να μπουν στη μάχη όταν αυτή ξεσπά. Και σε αυτό ακριβώς το σημείο η ηγεσία καλείται πλέον να δώσει καθαρές απαντήσεις.