Πλεύρης: Τα ήρεμα νερά δεν σημαίνουν υπαναχώρηση

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, παραχώρησε συνέντευξη στο OPEN, όπου ανέπτυξε τις θέσεις της κυβέρνησης για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Αναφορικά με το ζήτημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο κ. Πλεύρης υπογράμμισε με έμφαση ότι η στρατηγική της αποκλιμάκωσης, η οποία εκφράζεται μέσω της πολιτικής των «ήρεμων νερών», δεν συνιστά σε καμία περίπτωση οπισθοχώρηση από τις πάγιες και αδιαπραγμάτευτες εθνικές θέσεις.

Ο υπουργός διευκρίνισε ότι η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στην προτεραιότητα του διαλόγου έναντι της έντασης, όταν προκύπτουν διαφορές μεταξύ των δύο χωρών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιτυχίας αυτής της πολιτικής, όπως ανέφερε, αποτελεί η άμεση επικοινωνία μεταξύ των λιμενικών αρχών των δύο χωρών, όπου η ελληνική ακτοφυλακή μπορεί να ειδοποιεί τον Τούρκο ομόλογό της για συγκεντρώσεις μεταναστών στα απέναντι παράλια. Παρόλα αυτά, ο κ. Πλεύρης ήταν κατηγορηματικός: σε περίπτωση που αμφισβητηθούν κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, η Ελλάδα θα προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για να τα υπερασπιστεί, όπως έχει πράξει στο παρελθόν όποτε αυτό κρίθηκε αναγκαίο.

Η μεταφορά μεταναστών από την Κρήτη και η πολιτική αποσυμφόρησης

Το δεύτερο μεγάλο θέμα της συνέντευξης ήταν η μεταφορά μεταναστών από την Κρήτη προς τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, και συγκεκριμένα προς τη Σάμο και τη Λέσβο, μια απόφαση που έχει προκαλέσει αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες. Ο Θάνος Πλεύρης υπερασπίστηκε την πολιτική αυτή, εξηγώντας ότι δεν αποτελεί προσπάθεια αύξησης του πληθυσμού των δομών των νησιών, αλλά μια τακτική κίνηση για την προσωρινή αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών και της πολύτιμης εμπειρίας που έχουν αποκτήσει τα νησιά αυτά στη διαχείριση των διαδικασιών ασύλου. Βασική προϋπόθεση της κυβέρνησης, όπως τόνισε, είναι να προηγείται πάντα η αποσυμφόρηση των δομών πριν από οποιαδήποτε νέα μεταφορά πληθυσμού.

Ο υπουργός παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του, αναφέροντας ότι στη Σάμο μεταφέρθηκαν 205 άτομα, ενώ την Πέμπτη αναμένεται να αναχωρήσουν 229. Επισήμανε ότι πριν από την τελευταία μεταφορά, στη δομή της Σάμου διέμεναν περίπου 850 άτομα, ενώ η συνολική της χωρητικότητα προσεγγίζει τις 2.500 θέσεις. Πρόσθεσε δε ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 έχουν ήδη αναχωρήσει από τη Σάμο 2.350 άτομα, καταδεικνύοντας τη συνεχή ροή αποσυμφόρησης. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των 205 ατόμων που έδωσε ο υπουργός παρουσιάζει μια μικρή απόκλιση από τα στοιχεία που είχαν δει το φως της δημοσιότητας την Κυριακή, σύμφωνα με τα οποία η συνολική μεταφορά από την Κρήτη αφορούσε 417 άτομα, εκ των οποίων περίπου 200 είχαν προορισμό τη Σάμο και 217 τη Λέσβο.

Ο σχεδιασμός του υπουργείου για τις δομές και οι ροές

Ο κ. Πλεύρης αναφέρθηκε εκτενώς στον γενικότερο σχεδιασμό του υπουργείου για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα διαθέτει 33 δομές, τόσο ανοιχτού όσο και κλειστού τύπου. Ξεκαθάρισε ότι οι νεοεισερχόμενοι δεν παραμένουν υποχρεωτικά στο νησί της πρώτης άφιξής τους, αλλά ακολουθείται μια διαδικασία διαχωρισμού και μετακίνησης με βάση το προφίλ κάθε αιτούντος και το στάδιο εξέλιξης του αιτήματός του. Ειδική μνεία έκανε στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όπως η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, η Λέρος και η Κως, επισημαίνοντας ότι αν όλοι οι νεοεισερχόμενοι παρέμεναν εκεί, η πίεση στις τοπικές κοινωνίες θα ήταν δυσβάσταχτη.

Σύμφωνα με τον υπουργό, όσοι έχουν αυξημένες πιθανότητες να λάβουν άσυλο μεταφέρονται σε ανοιχτές δομές στην ενδοχώρα, ενώ για εκείνους που οδηγούνται σε διαδικασία επιστροφής ακολουθείται διαφορετική διαδικασία. Ο κ. Πλεύρης διαβεβαίωσε ότι πριν από τις τελευταίες μεταφορές από την Κρήτη είχε ήδη δημιουργηθεί διαθέσιμος χώρος στις νησιωτικές δομές, καθώς άλλοι φιλοξενούμενοι είχαν μετακινηθεί σε άλλες περιοχές της χώρας. Η αξιοποίηση των νησιωτικών δομών, όπως εξήγησε, γίνεται προσωρινά και βασίζεται στην τεχνογνωσία που διαθέτουν για την ταχεία ολοκλήρωση των διαδικασιών ασύλου.

Η τεχνογνωσία των νησιών και τα δύο μέτωπα των ροών

Ο υπουργός απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην εμπειρία των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, τονίζοντας ότι η επιλογή της Σάμου και της Λέσβου για τις μεταφορές από την Κρήτη δεν είναι τυχαία, αλλά συνδέεται με την ικανότητά τους να διεκπεραιώνουν ταχύτερα τις διαδικασίες ασύλου και τον διαχωρισμό των διαφορετικών κατηγοριών μεταναστών. Παρουσίασε, μάλιστα, συγκριτικά στοιχεία για τις ροές: από την 1η Αυγούστου 2024 έως τις 31 Ιουλίου 2025 καταγράφηκαν 61.112 αφίξεις, ενώ από την 1η Αυγούστου 2025 έως τις 31 Ιουλίου 2026 οι αφίξεις ανήλθαν σε 41.995, δηλαδή περίπου 20.000 λιγότερες σε διάστημα ενός έτους.

Ο κ. Πλεύρης εντόπισε το βασικό πρόβλημα αυτή την περίοδο στην Κρήτη, όπου οι αφίξεις έχουν φτάσει περίπου τις 12.000, συνδέοντας την κατάσταση αυτή με την έλλειψη αντίστοιχης τεχνογνωσίας στις δομές του νησιού. Όσον αφορά τα δύο βασικά μέτωπα του μεταναστευτικού, ο υπουργός περιέγραψε το πρώτο να αφορά την Τουρκία, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τον Έβρο, και το δεύτερο την Κρήτη και τη Λιβύη. Αναφορικά με την Τουρκία, ο κ. Πλεύρης ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν ενδείξεις που να προκαλούν ανησυχία, αποδίδοντας μέρος της μείωσης των ροών στη συνεργασία των δύο πλευρών. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι ο κίνδυνος αλλαγής της τουρκικής στάσης για γεωπολιτικούς λόγους παραμένει, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι προς το παρόν δεν υπάρχει καμία σχετική ένδειξη.