Σε μια περίοδο έντονης πολιτικής πίεσης λόγω των εξελίξεων γύρω από τις δικογραφίες του ΟΠΕΚΕΠΕ, το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να θέσει σαφή όρια ανάμεσα στην πολιτική αντιπαράθεση και τη δικαστική διαδικασία, απορρίπτοντας τις αιχμές της αντιπολίτευσης περί «υπόδικων» κυβερνητικών στελεχών.
Κυβερνητικές πηγές χαρακτηρίζουν το αίτημα άρσης ασυλίας από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ως «σοβαρή εξέλιξη», επισημαίνοντας ωστόσο ότι πρόκειται για τυπική διαδικασία που δεν συνιστά σε καμία περίπτωση τεκμήριο ενοχής. «Αν δεν ήταν βουλευτές, θα είχαν ήδη κληθεί», σημειώνουν, επιχειρώντας να αποδομήσουν τη ρητορική που επιχειρεί να προσδώσει ποινικό χαρακτήρα σε μια προκαταρκτική φάση της διερεύνησης.
Η άρση ασυλίας ως κανονικότητα
Στο ίδιο πλαίσιο, το Μαξίμου υπενθυμίζει ότι από το 2019 και μετά η άρση ασυλίας έχει μετατραπεί σε κανόνα για τη Βουλή, πλην περιπτώσεων που συνδέονται άμεσα με την άσκηση κοινοβουλευτικών καθηκόντων. Μάλιστα, σε αρκετές από τις πρόσφατες υποθέσεις, οι ίδιοι οι βουλευτές έχουν ζητήσει να αρθεί η ασυλία τους, ώστε να διευκολυνθεί η δικαστική διερεύνηση.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει μέρος της πίεσης προς την αντιπολίτευση, επισημαίνοντας ότι και σε άλλους πολιτικούς χώρους έχουν υπάρξει αντίστοιχες περιπτώσεις άρσης ασυλίας, χωρίς αυτό να οδηγεί αυτομάτως σε πολιτικά συμπεράσματα. Η στόχευση είναι σαφής: να αποτραπεί η γενίκευση και η μετατροπή της διαδικασίας σε εργαλείο πολιτικής απαξίωσης.
Πολιτική κρίση χωρίς υποκατάσταση της Δικαιοσύνης
Κυβερνητικά στελέχη επιμένουν ότι η πολιτική αξιολόγηση δεν μπορεί να ταυτίζεται με δικαστική ετυμηγορία. Αντιθέτως, αφορά την εκτίμηση των πραγματικών δεδομένων, όπως αυτά προκύπτουν κάθε φορά, χωρίς προεξόφληση της έκβασης των ερευνών. Με αυτή τη γραμμή, το Μαξίμου επιχειρεί να διατηρήσει θεσμική ισορροπία, αποφεύγοντας –τουλάχιστον σε επίπεδο διακηρύξεων– την πρόωρη πολιτική καταδίκη.
Επανέρχεται το «λειτουργικό ασυμβίβαστο»
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για τη θεσμική αναβάθμιση της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, επαναφέροντας την πρόταση για καθιέρωση ασυμβίβαστου μεταξύ της ιδιότητας του υπουργού και του βουλευτή.
Η ιδέα, που παραμένει υπό επεξεργασία, παραπέμπει σε μοντέλα που εφαρμόζονται σε χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, και στηρίζεται στο επιχείρημα ότι η διπλή ιδιότητα υπονομεύει το κοινοβουλευτικό έργο. Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάζεται και η μείωση του αριθμού των βουλευτών, ώστε να αποφευχθεί η διόγκωση του πολιτικού προσωπικού.
Συνταγματική αναθεώρηση και πολιτική αντιπαράθεση
Το κυβερνητικό επιτελείο προαναγγέλλει την παρουσίαση ενός συνολικού πακέτου προτάσεων για τη συνταγματική αναθεώρηση αμέσως μετά το Πάσχα, με την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας να έχει ήδη προχωρήσει σε επεξεργασία συγκεκριμένων κατευθύνσεων.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση αποκλείει το ενδεχόμενο κατάργησης του σταυρού προτίμησης, επισημαίνοντας ότι δεν θα στηρίξει αλλαγές που περιορίζουν την άμεση επιλογή των πολιτών.
Το πολιτικό θερμόμετρο ανέβηκε περαιτέρω με αφορμή την αντίδραση του Νίκου Ανδρουλάκη σε δημόσια παρέμβαση της Σώτης Τριανταφύλλου για την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, με κυβερνητικές πηγές να κάνουν λόγο για στάση εκτός θεσμικών ορίων και να καταγγέλλουν επιλεκτική ευαισθησία σε ζητήματα κράτους δικαίου.
Το διπλό στοίχημα του Μαξίμου
Πίσω από την επικοινωνιακή και πολιτική διαχείριση, το Μαξίμου επιδιώκει να μετατοπίσει τη δημόσια συζήτηση από τις δικαστικές εξελίξεις σε ένα ευρύτερο πεδίο θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να περιοριστεί το πολιτικό κόστος από την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ και αφετέρου να αναδειχθεί η κυβέρνηση ως φορέας αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο.
Το αν αυτή η στρατηγική θα αποδώσει, θα εξαρτηθεί τόσο από την πορεία των ερευνών όσο και από την ικανότητα της κυβέρνησης να οικοδομήσει ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις γύρω από τις προτεινόμενες αλλαγές.
