Η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε όλο και μεγαλύτερο τμήμα της αγοράς απασχόλησης δεν αρκεί από μόνη της για να εξαλείψει τις χρόνιες παθογένειες στην τήρηση της εργατικής νομοθεσίας. Παρότι το μέτρο καλύπτει πλέον πάνω από δύο εκατομμύρια εργαζόμενους και έχει ενισχύσει ουσιαστικά τη διαφάνεια στην καταγραφή του χρόνου εργασίας, η καθημερινή εικόνα δείχνει ότι ένα μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας εξακολουθεί να κινείται στα όρια ή και εκτός των κανόνων.
Η παραβατικότητα παραμένει επίμονα υψηλή
Τα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας αποτυπώνουν μια οριακή βελτίωση τα τελευταία χρόνια, χωρίς όμως να αλλάζει ριζικά η συνολική εικόνα. Το 2023 η παραβατικότητα διαμορφώθηκε στο 29,1%, το 2024 σημείωσε μικρή άνοδο φτάνοντας στο 29,98%, ενώ το 2025 υποχώρησε στο 26,97%. Η εικόνα των πρώτων μηνών του 2026 δείχνει ουσιαστικά σταθεροποίηση, καθώς στο πρώτο δίμηνο το ποσοστό καταγράφηκε στο 27,15%.
Η διαπίστωση αυτή δείχνει ότι, παρά τη σταδιακή ενσωμάτωση ψηφιακών εργαλείων στον έλεγχο της αγοράς εργασίας, η συμμόρφωση των επιχειρήσεων παραμένει ατελής. Η τεχνολογία ενισχύει τους μηχανισμούς παρακολούθησης, όμως η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι δεν αρκεί η ύπαρξη ενός συστήματος όταν η εφαρμογή του γίνεται αποσπασματικά ή μεθοδικά παρακάμπτεται.
Χιλιάδες έλεγχοι, χιλιάδες παραβάσεις
Η ένταση των ελεγκτικών παρεμβάσεων παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. Μόνο τον Φεβρουάριο πραγματοποιήθηκαν 6.550 έλεγχοι, από τους οποίους προέκυψαν 1.384 παραβάσεις, με τα πρόστιμα να υπερβαίνουν τα 4 εκατ. ευρώ. Σε επίπεδο διμήνου, οι έλεγχοι ξεπέρασαν τους 12.700, οι παραβάσεις τις 2.650 και τα συνολικά πρόστιμα πλησίασαν τα 7,8 εκατ. ευρώ.
Η έκταση αυτών των ευρημάτων δείχνει ότι η αγορά εργασίας εξακολουθεί να παράγει καθημερινά σοβαρές αποκλίσεις από το θεσμικό πλαίσιο. Οι παραβάσεις δεν εμφανίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά, αλλά ως επαναλαμβανόμενο μοτίβο που διαπερνά μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων και κλάδων.
Στο στόχαστρο το ωράριο και οι κρυφές υπερωρίες
Στην κορυφή των παραβάσεων παραμένουν τα ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Η πιο συχνή παράβαση αφορά τη μη ορθή αποτύπωση του πραγματικού ωραρίου, γεγονός που μαρτυρά ότι η χρήση του εργαλείου δεν γίνεται πάντοτε με συνέπεια ή ακρίβεια. Μόνο τον Φεβρουάριο καταγράφηκαν 278 τέτοιες περιπτώσεις, με τα αντίστοιχα πρόστιμα να ξεπερνούν τα 1,2 εκατ. ευρώ.
Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι ο βασικός μηχανισμός ελέγχου της πραγματικής απασχόλησης εξακολουθεί να αμφισβητείται στην πράξη. Η ψηφιακή κάρτα δημιουργήθηκε ακριβώς για να περιορίσει τις αδήλωτες υπερωρίες και τη στρέβλωση του χρόνου εργασίας, όμως οι αριθμοί δείχνουν ότι η μάχη απέχει ακόμη από το να έχει κερδηθεί.
Πέρα από το ωράριο, οι ελεγκτές συνεχίζουν να εντοπίζουν παραβάσεις που αφορούν τη μη καταβολή δεδουλευμένων αποδοχών και επιδομάτων, παραλείψεις στους πίνακες προσωπικού, αδήλωτη εργασία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, άρνηση συνεργασίας με τα ελεγκτικά όργανα. Η τελευταία κατηγορία θεωρείται ιδιαίτερα προβληματική, καθώς υπονομεύει ευθέως την εποπτεία και αποκαλύπτει κουλτούρα αμφισβήτησης της ίδιας της ελεγκτικής διαδικασίας.
Οι κλάδοι με τις μεγαλύτερες εστίες προβλήματος
Η παραβατικότητα δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στην οικονομία. Υψηλά ποσοστά εντοπίζονται σε συγκεκριμένες δραστηριότητες, όπως η ιδιωτική υγεία, οι υπηρεσίες καθαρισμού, οι εταιρείες εύρεσης εργασίας, οι τηλεπικοινωνίες, αλλά και σε προσωπικές υπηρεσίες όπως κομμωτήρια και κέντρα αισθητικής. Πρόκειται για τομείς όπου η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας δεν έχει ακόμη προχωρήσει με πλήρη κάλυψη, στοιχείο που περιορίζει αισθητά την αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Αυτό σημαίνει ότι όσο η ψηφιακή κάρτα δεν αποκτά καθολικό και ουσιαστικό χαρακτήρα, θα παραμένουν θύλακες όπου η παραβίαση των κανόνων θα βρίσκει πρόσφορο έδαφος. Η τεχνολογική μετάβαση μπορεί να αποδώσει μόνο όταν συνοδεύεται από συνολική διεύρυνση της εφαρμογής και αυστηρό έλεγχο στην πράξη.
Παρά τα προβλήματα, η συμβολή του μέτρου έχει ήδη αρχίσει να φαίνεται. Η αποτύπωση των πραγματικών ωρών απασχόλησης εμφανίζει βελτίωση, ενώ η σημαντική αύξηση των δηλωμένων υπερωριών λειτουργεί ως ένδειξη ότι ένα τμήμα της αδήλωτης εργασίας μεταφέρεται πλέον στην επίσημη καταγραφή. Ενδεικτικά, τον Μάιο του 2025 οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 92%, με ακόμα πιο έντονη άνοδο σε κλάδους όπως ο τουρισμός.
Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι σαφές. Η ψηφιακή κάρτα εργασίας ενισχύει αισθητά το θεσμικό οπλοστάσιο της πολιτείας και περιορίζει τμήμα της αδιαφάνειας, δεν έχει όμως ακόμη επιβάλει πλήρη συμμόρφωση. Για να αλλάξει ουσιαστικά η εικόνα, απαιτούνται μεγαλύτερη κάλυψη, πιο πυκνοί έλεγχοι και κυρίως βαθύτερη αλλαγή νοοτροπίας σε μια αγορά που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας ως ανεκτή πρακτική.
