Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επανέφερε στο προσκήνιο την επιτακτική ανάγκη υλοποίησης των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν κατά την περσινή Σύνοδο Κορυφής της Χάγης. Μιλώντας από τις Βρυξέλλες, ενόψει της Συνόδου Υπουργών Εξωτερικών της Συμμαχίας, ο κ. Ρούτε υπογράμμισε ότι οι Σύμμαχοι έχουν δεσμευτεί να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) έως το 2035, μια κίνηση που θεωρείται κομβικής σημασίας για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας του ΝΑΤΟ.
Η Υπουργική Σύνοδος, η οποία θα λάβει χώρα στις 21 και 22 Μαΐου στο Χέλσινγκμποργκ της Σουηδίας, έχει ως βασικό αντικείμενο την προετοιμασία της ατζέντας για την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής της Άγκυρας, που είναι προγραμματισμένη για τις 7 και 8 Ιουλίου. Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα, το κεντρικό θέμα συζήτησης θα είναι η μετατροπή των αμυντικών υποσχέσεων σε συγκεκριμένες δράσεις και δυνατότητες, με παράλληλη έμφαση στη συνεχή και απρόσκοπτη υποστήριξη του ΝΑΤΟ προς την Ουκρανία. Την Πέμπτη, οι Υπουργοί Εξωτερικών θα έχουν την ευκαιρία να συναντηθούν με τον Ουκρανό ομόλογό τους, Άντριι Σιμπίχα, προκειμένου να χαράξουν μια στρατηγική που θα διασφαλίζει ότι η βοήθεια προς το Κίεβο θα παραμείνει ουσιαστική, βιώσιμη και προβλέψιμη σε μακροπρόθεσμη βάση.
Η ανάγκη για ταχύτητα και αξιοπιστία
Ο Μαρκ Ρούτε ήταν ιδιαίτερα σαφής ως προς την επείγουσα φύση της κατάστασης, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: "Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα οι Σύμμαχοι μπορούν να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις σε δυνατότητες". Ο ίδιος ζήτησε μια σταθερή και αειφόρο αύξηση των επενδύσεων, τονίζοντας την ανάγκη για "μια αξιόπιστη πορεία" προς την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η αμυντική βιομηχανική παραγωγή πρέπει να ενισχυθεί και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, προκειμένου να καλυφθούν οι αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες και να ενδυναμωθούν οι πολεμικές δυνατότητες της Συμμαχίας.
Ο Γενικός Γραμματέας αναφέρθηκε εκτενώς στη μετατόπιση της ισορροπίας ευθυνών εντός του ΝΑΤΟ, μια εξέλιξη που, όπως είπε, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας διασφάλισης της ετοιμότητας της Συμμαχίας. Σημείωσε ότι η Ευρώπη και ο Καναδάς επενδύουν ολοένα και περισσότερο, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη συμβατική άμυνα. Αυτή η τάση, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτυπώνεται και στη δομή διοίκησης, όπου η Ευρώπη θα ηγηθεί και των τριών Διοικήσεων Κοινών Δυνάμεων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διατηρήσουν την ηγεσία των τριών συστατικών διοικήσεων. "Θα συνεχίσουμε να βλέπουμε αυτόν τον μετασχηματισμό σε μια ισχυρότερη Ευρώπη σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ: ΝΑΤΟ 3.0", δήλωσε ο Μ. Ρούτε, περιγράφοντας τη νέα φάση εξέλιξης της Συμμαχίας μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η οποία εστιάζει στην ενισχυμένη αποτροπή και τη συλλογική άμυνα.
Αμερικανική αποχώρηση και το Μοντέλο Δύναμης
Σε ερώτηση σχετικά με την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσύρουν περίπου 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ εμφανίστηκε καθησυχαστικός, διαβεβαιώνοντας ότι η κίνηση αυτή "δεν θα έχει καμία επίπτωση" στα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ και στην ικανότητά του να αμύνεται. Ο κ. Ρούτε εξήγησε ότι οι προσαρμογές αυτές είναι αναμενόμενες και θα πραγματοποιηθούν σταδιακά και με δομημένο τρόπο, χαρακτηρίζοντάς τες ως "τη φυσιολογική πορεία των γεγονότων".
Παράλληλα, ο ίδιος αποκάλυψε ότι εντός της εβδομάδας αναμένεται μια σημαντική ανακοίνωση σχετικά με το "Μοντέλο Δύναμης" (NATO Force Model). Πρόκειται για τη "δεξαμενή" στρατευμάτων που ανήκουν και στις 32 χώρες-μέλη της Συμμαχίας και η οποία μπορεί να ενεργοποιηθεί σε λιγότερο από 180 ημέρες σε περίπτωση κρίσης ή πολέμου. Η συζήτηση για αυτό το μοντέλο, όπως διευκρίνισε, ξεκίνησε πριν από ένα χρόνο και η επικείμενη ανακοίνωση αναμένεται να δώσει μια σαφέστερη εικόνα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα του ΝΑΤΟ.
Απειλές από drones και η ρωσική προπαγάνδα
Κλείνοντας, ο Μαρκ Ρούτε κλήθηκε να σχολιάσει τα περιστατικά με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια χωρών του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Βαλτικής. Ο Γενικός Γραμματέας τόνισε ότι το ΝΑΤΟ αντέδρασε "ψύχραιμα, αποφασιστικά και αναλογικά" απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις. Παράλληλα, χαρακτήρισε "εντελώς γελοίους" τους ισχυρισμούς της Μόσχας ότι η Λετονία επιτρέπει τη χρήση του εναέριου χώρου της για ουκρανικές επιθέσεις με drones κατά της Ρωσίας, απορρίπτοντας κατηγορηματικά την προπαγάνδα του Κρεμλίνου.
