Συντάξεις: Έως 446 ευρώ τον Νοέμβριο – Όλες οι αλλαγές που έρχονται

Ένα νέο πακέτο οικονομικών μέτρων για συνταξιούχους, εργαζομένους και οικογένειες βρίσκεται στο κυβερνητικό τραπέζι, με αυξήσεις επιδομάτων, παρεμβάσεις στις συντάξεις και μείωση ασφαλιστικών εισφορών. Πίσω από τις εξαγγελίες, ωστόσο, βρίσκεται μια πραγματικότητα που δύσκολα αγνοείται: η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά και μεγάλο μέρος των αυξήσεων των τελευταίων ετών έχει εξανεμιστεί από το αυξημένο κόστος ζωής.

Για τους συνταξιούχους, εξετάζεται σημαντική αύξηση της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο. Από τα 300 ευρώ που ισχύουν σήμερα, το ποσό συζητείται να αυξηθεί στα 400 έως 446 ευρώ.

Η παρέμβαση αφορά περίπου 1,8 εκατομμύρια δικαιούχους, μεταξύ των οποίων συνταξιούχοι άνω των 65 ετών και άτομα με αναπηρία που λαμβάνουν σύνταξη ή σχετικό επίδομα. Παράλληλα, εξετάζεται διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι δικαιούχοι.

Πρόκειται ακόμη για μέτρα που βρίσκονται σε φάση σχεδιασμού και, συνεπώς, τα τελικά ποσά και τα κριτήρια θα κριθούν από τις οριστικές κυβερνητικές αποφάσεις.

Αύξηση έως 2,8% στις συντάξεις και τέλος στην προσωπική διαφορά

Με τα σημερινά οικονομικά δεδομένα, η αύξηση των συντάξεων για το 2027 εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί μεταξύ 2,7% και 2,8%, υψηλότερα από την αρχική εκτίμηση του 2,4%.

Για μία σύνταξη 1.000 ευρώ, μια αύξηση αυτού του μεγέθους μεταφράζεται σε περίπου 27 έως 28 ευρώ επιπλέον τον μήνα. Το ποσό αποτελεί μια ενίσχυση, απέχει όμως πολύ από την αποκατάσταση των απωλειών που έχουν υποστεί οι συνταξιούχοι τόσο από τις περικοπές της μνημονιακής περιόδου όσο και από τη μεγάλη άνοδο των τιμών τα τελευταία χρόνια.

Η κυβέρνηση προβάλλει τις αυξήσεις ως βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Για τον συνταξιούχο, όμως, το πραγματικό ερώτημα παραμένει τι μπορεί να αγοράσει με αυτά τα επιπλέον χρήματα όταν τρόφιμα, ενέργεια, στέγαση και βασικές υπηρεσίες έχουν ακριβύνει σημαντικά.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η προσωπική διαφορά. Από το 2027 προβλέπεται η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού της με τις ετήσιες αυξήσεις, ώστε οι συνταξιούχοι που εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά να λαμβάνουν ολόκληρη την προβλεπόμενη αύξηση.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη κλείνει μία εκκρεμότητα που επί χρόνια είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να βλέπουν τις ανακοινώσεις περί αυξήσεων χωρίς να λαμβάνουν στην τσέπη τους ολόκληρο το ποσό.

Στο κυβερνητικό πακέτο βρίσκεται και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Η παρέμβαση αποσκοπεί στη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, με το όφελος να κατανέμεται μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη.

Για τους εργαζομένους αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε μικρή αύξηση των καθαρών αποδοχών. Το πραγματικό ύψος του οφέλους θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα επιμεριστεί η μείωση της εισφοράς. Και εδώ, επομένως, έχει σημασία η τελική ρύθμιση και όχι μόνο η εξαγγελία.

Α21, οικογένειες και μεγάλες αλλαγές στις συντάξεις χηρείας

Παρεμβάσεις εξετάζονται παράλληλα για τις οικογένειες, με βασικό σενάριο την αύξηση του επιδόματος παιδιού Α21, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης ενίσχυση του έκτακτου βοηθήματος των 150 ευρώ ανά παιδί, το οποίο έχει χορηγηθεί σε οικογένειες που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.

Η ανάγκη στήριξης των οικογενειών είναι πλέον δύσκολο να καλυφθεί με αποσπασματικά επιδόματα. Το κόστος στέγασης, η ακρίβεια στα τρόφιμα και οι καθημερινές δαπάνες για ένα παιδί έχουν αυξηθεί σημαντικά, γεγονός που καθιστά κρίσιμο το αν οι νέες παρεμβάσεις θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα ή θα περιοριστούν σε έκτακτες ενισχύσεις.

Σημαντικό κεφάλαιο αποτελούν και οι συντάξεις χηρείας. Η αλλαγή του καθεστώτος αφορά περίπου 8.500 δικαιούχους οι οποίοι είχαν υποστεί περικοπή μετά την πάροδο της τριετίας επειδή εργάζονταν ή λάμβαναν δική τους σύνταξη.

Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι προβλέπεται να λαμβάνουν πλέον ολόκληρη τη σύνταξη χηρείας. Δεν προβλέπεται, ωστόσο, καταβολή αναδρομικών για τα ποσά που έχασαν κατά το προηγούμενο διάστημα.

Παράλληλα, περίπου 75.000 συνταξιούχοι που συνέχισαν να λαμβάνουν ολόκληρο το ποσό, παρότι με βάση το προηγούμενο πλαίσιο θα έπρεπε να είχε περικοπεί, δεν θα υποχρεωθούν να επιστρέψουν χρήματα ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.

Επιπλέον, περίπου 120.000 δικαιούχοι διατηρούν το δικαίωμα λήψης δύο εθνικών συντάξεων. Εξαίρεση αποτελούν περιπτώσεις σύνταξης χηρείας από θάνατο συζύγου πριν από τον Μάιο του 2016, οι οποίες παραμένουν εκτός της συγκεκριμένης ρύθμισης.

Το κυβερνητικό πακέτο περιλαμβάνει επομένως πραγματικές παρεμβάσεις που μπορούν να προσφέρουν πρόσθετο εισόδημα σε εκατομμύρια πολίτες. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι αρκετές από αυτές βρίσκονται ακόμη στο επίπεδο του σχεδιασμού και των σεναρίων.

Για τους συνταξιούχους, τους εργαζομένους και τις οικογένειες, ο λογαριασμός δεν κρίνεται από το ύψος μιας εξαγγελίας, αλλά από το καθαρό ποσό που μένει στην τσέπη μετά την ακρίβεια, τους φόρους και τις καθημερινές υποχρεώσεις. Εκεί θα κριθεί τελικά και η πραγματική αξία των νέων μέτρων.