Συντάξεις χηρείας: Η «μεγάλη αύξηση» αφορά μόλις 8.500 – Πάνω από 100.000 μένουν εκτός

Σε παροχή για ελάχιστους δικαιούχους καταλήγει στην πράξη η νέα ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας, παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για ουσιαστική ενίσχυση και επαναφορά υψηλότερων ποσών.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πολύ πιο περιορισμένη από αυτή που καλλιεργήθηκε αρχικά, καθώς οι εξαιρέσεις είναι τόσο πολλές ώστε οι πραγματικοί ωφελούμενοι να υπολογίζονται μόλις σε περίπου 8.500 συνταξιούχους, κυρίως από τον δημόσιο τομέα.

Αντίθετα, περισσότεροι από 100.000 δικαιούχοι μένουν εκτός των βελτιώσεων, ενώ για περίπου 80.000 ακόμη δεν θα υπάρξει καμία μεταβολή, επειδή οι συντάξεις τους δεν είχαν περικοπεί από τον ΕΦΚΑ μετά την παρέλευση της τριετίας, όπως προέβλεπε ο νόμος.

Το αποτέλεσμα είναι ότι με τις συντάξεις Σεπτεμβρίου, οι οποίες αναμένεται να πιστωθούν μέσα στις επόμενες ημέρες, αρκετοί δικαιούχοι θα διαπιστώσουν ότι οι προσδοκίες για σημαντικές αυξήσεις δεν τους αφορούν.

Ποιοι τελικά παίρνουν την αύξηση

Η επαναφορά της σύνταξης χηρείας στο 70% της σύνταξης του θανόντος, από το 35% που προβλεπόταν μετά την τριετία, αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις στις οποίες ο θάνατος επήλθε μετά τις 12 Μαΐου 2016, ημερομηνία εφαρμογής του νόμου 4387/2016.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη περιορίζει εξαρχής σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης.

Οι βασικοί ωφελούμενοι είναι κυρίως συνταξιούχοι του Δημοσίου, στους οποίους οι αρμόδιες υπηρεσίες του πρώην Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους είχαν πράγματι προχωρήσει στη μείωση της παροχής μετά την τριετία, όταν ο δικαιούχος λάμβανε παράλληλα και σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.

Στον ιδιωτικό τομέα, όμως, η κατάσταση εξελίχθηκε διαφορετικά.

Σε πολλές αντίστοιχες περιπτώσεις ο ΕΦΚΑ δεν προχώρησε στον επανυπολογισμό και στη μείωση της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35%, παρότι αυτό προβλεπόταν από τη νομοθεσία.

Έτσι, περίπου 80.000 δικαιούχοι που δεν είχαν υποστεί την περικοπή δεν έχουν τώρα κάποια αύξηση να περιμένουν, αφού πρακτικά εξακολουθούσαν ήδη να λαμβάνουν υψηλότερο ποσό.

Με άλλα λόγια, μια διοικητική αδράνεια του ΕΦΚΑ που παρέκαμπτε στην πράξη όσα όριζε ο νόμος έχει ως αποτέλεσμα σήμερα ένα μεγάλο τμήμα των συνταξιούχων να μην επηρεάζεται καθόλου από τη νέα ρύθμιση.

Πάνω από 100.000 μένουν εκτός – Σκληρή εξαίρεση για τις αγρότισσες

Ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα δημιουργούν οι κατηγορίες που αποκλείονται ολοκληρωτικά από τις βελτιώσεις.

Εκτός της νέας ρύθμισης παραμένουν όλες οι χήρες και οι χήροι που άρχισαν να λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου πριν από τον Μάιο του 2016, δηλαδή οι λεγόμενοι παλαιοί συνταξιούχοι.

Εξαιρούνται επίσης οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ, καθώς η λεγόμενη «βασική σύνταξη», η οποία λειτουργεί ουσιαστικά ως αντίστοιχο της εθνικής σύνταξης για τους παλαιούς ασφαλισμένους του οργανισμού, δεν εντάσσεται στη συγκεκριμένη ρύθμιση.

Ιδιαίτερα δυσμενής είναι η κατάσταση για πολλές χήρες αγροτών, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα ακόμη αυστηρότερο καθεστώς.

Στις περιπτώσεις όπου η σύνταξη λόγω θανάτου αφορά άμεσα ασφαλισμένο που είχε συνταξιοδοτηθεί πριν από τις 13 Μαΐου 2016, η παροχή μπορεί να διακοπεί πλήρως όταν η δικαιούχος συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας.

Η εξαίρεση αυτή αφήνει μία από τις πλέον ευάλωτες κατηγορίες συνταξιούχων εκτός της κυβερνητικής παρέμβασης, παρά το γεγονός ότι πρόκειται συχνά για νοικοκυριά με πολύ χαμηλά εισοδήματα.

Η τελική εικόνα επομένως απέχει σημαντικά από την εντύπωση μιας γενικευμένης αποκατάστασης στις συντάξεις χηρείας.

Από τη μία πλευρά, περίπου 8.500 συνταξιούχοι αναμένεται πράγματι να δουν ουσιαστική βελτίωση. Από την άλλη, περισσότεροι από 100.000 αποκλείονται λόγω των προϋποθέσεων και των ημερομηνιών που θέτει η νομοθεσία, ενώ δεκάδες χιλιάδες ακόμη δεν θα δουν καμία αλλαγή επειδή η προβλεπόμενη μείωση δεν εφαρμόστηκε ποτέ.

Έτσι, η κυβερνητική εξαγγελία για σημαντική ενίσχυση των συντάξεων χηρείας καταλήγει στην πράξη σε μια πολύ περιορισμένη παρέμβαση, με τους πραγματικούς ωφελούμενους να αποτελούν μικρό μόνο μέρος του συνόλου των δικαιούχων.

Για χιλιάδες συνταξιούχους, και ιδιαίτερα για παλαιούς ασφαλισμένους και αγρότισσες, οι συντάξεις Σεπτεμβρίου αναμένεται να επιβεβαιώσουν ότι πίσω από τις μεγάλες εξαγγελίες βρίσκεται ένα πολύ στενότερο πεδίο εφαρμογής.