Σκληρή κόντρα ΝΔ-αντιπολίτευσης για την υποψηφιότητα Ακρίτα

Η απόφαση της Νέας Δημοκρατίας να μην υποστηρίξει την υποψηφιότητα της Έλενας Ακρίτα για τη θέση της Ε΄ αντιπροέδρου της Βουλής έχει πυροδοτήσει μια από τις πιο έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις του τελευταίου διαστήματος. Αυτό που ξεκίνησε ως μια τυπική κοινοβουλευτική διαδικασία έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο σκληρής αναμέτρησης μεταξύ της κυβερνητικής πλειοψηφίας και ενός ευρέος φάσματος κομμάτων της αντιπολίτευσης, με το ΠΑΣΟΚ να βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ανέβασε τους τόνους της αντιπαράθεσης, ασκώντας προσωπική κριτική στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη. Σε ανάρτησή του, επεσήμανε την αντίφαση της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ να απορρίπτει τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, ενώ ταυτόχρονα στηρίζει την υποψηφιότητα της κυρίας Ακρίτα. Η αιχμή αυτή συνοδεύτηκε από μια ευρύτερη πολιτική κατηγορία, ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, έντεκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2015 και το «Μένουμε Ευρώπη», επιλέγει να συμμαχήσει με τους πιο ακραίους εκφραστές του πολιτικού σκηνικού.

Η κόκκινη γραμμή της κυβέρνησης

Η στάση της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι καινούργια, αλλά πλέον έχει αποτυπωθεί με σαφήνεια. Ο υπουργός και βουλευτής, Νότης Μηταράκης, από το βήμα της Βουλής διατύπωσε την επίσημη θέση, τονίζοντας ότι η διαφωνία δεν έγκειται στην κομματική προέλευση της υποψηφιότητας, αλλά στο ίδιο το πρόσωπο. Η κυρία Ακρίτα κατηγορείται για υιοθέτηση επιθετικής και τοξικής ρητορικής, που σύμφωνα με την κυβέρνηση, δεν συνάδει με τον θεσμικό ρόλο που καλείται να αναλάβει. Αυτή η τοποθέτηση αποτελεί την πιο ξεκάθαρη αποτύπωση της κομματικής γραμμής, που βλέπει στην υποψηφιότητά της έναν κίνδυνο για την εύρυθμη λειτουργία του κοινοβουλευτικού έργου.

Το αρχείο των συγκρούσεων μεταξύ της βουλευτού και κυβερνητικών στελεχών είναι μακρύ και περιλαμβάνει προσωπικές αντιπαραθέσεις με τον πρωθυπουργό, τον υπουργό Υγείας και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη. Η κόντρα με τον Άδωνι Γεωργιάδη αναζωπυρώθηκε πρόσφατα με αφορμή την επίσκεψη της Μαντόνα στην Ελλάδα, με αμφότερες τις πλευρές να χρησιμοποιούν ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα. Η κυβέρνηση φαίνεται να έχει συγκεντρώσει όλο αυτό το δημόσιο αρχείο, το οποίο και επικαλείται για να αιτιολογήσει την άρνησή της να στηρίξει την υποψηφιότητα.

Το μέτωπο της αντιπολίτευσης

Απέναντι σε αυτό το κυβερνητικό μέτωπο, διαμορφώνεται μια ευρεία συμμαχία κομμάτων που δηλώνουν έτοιμα να υπερψηφίσουν την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ. Πέρα από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, θετική ψήφο έχουν προαναγγείλει το ΠΑΣΟΚ, το ΚΚΕ, η Ελληνική Λύση, η Πλεύση Ελευθερίας και η Νέα Αριστερά. Η στάση του κόμματος «Νίκη» παραμένει υπό διαμόρφωση, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι πιθανότατα θα επιλέξει την επιλογή του «παρών». Η Ζωή Κωνσταντοπούλου και η Νέα Αριστερά έχουν ήδη επιβεβαιώσει τη θετική τους ψήφο, ενώ το ΠΑΣΟΚ επικαλείται τη θεσμική του συνέπεια για να δικαιολογήσει την επιλογή του.

Η στάση του ΠΑΣΟΚ έχει προκαλέσει την οργισμένη αντίδραση της κυβέρνησης, με τον Παύλο Μαρινάκη να κατηγορεί τον Νίκο Ανδρουλάκη για πολιτική υποκρισία. Η Χαριλάου Τρικούπη απάντησε στην επίθεση, κάνοντας λόγο για κυβέρνηση που «καταπίνει αμάσητες τις ψήφους των Σπαρτιατών», αναδεικνύοντας το πολωτικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί. Η ψηφοφορία για την αντιπροεδρία έχει έτσι μετατραπεί σε ένα ακόμη πεδίο μετωπικής σύγκρουσης μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων.

Η αριθμητική της ψηφοφορίας και το «παράσημο»

Η έκβαση της ψηφοφορίας δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των θετικών ψήφων. Η διαδικασία προβλέπει ότι για την εκλογή απαιτούνται τουλάχιστον 75 θετικές ψήφοι, ενώ οι βουλευτές έχουν τη δυνατότητα να ψηφίσουν «ναι» ή «παρών». Σε αυτό το πλαίσιο, το «παρών» της Νέας Δημοκρατίας, που διαθέτει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, μπορεί να καταστήσει μαθηματικά αδύνατη την εκλογή της υποψήφιας, αυξάνοντας τον αριθμό των παρόντων βουλευτών. Αυτή η διαδικαστική λεπτομέρεια αποτελεί το βασικό όπλο της κυβέρνησης, το οποίο της επιτρέπει να μπλοκάρει την υποψηφιότητα χωρίς να χρειαστεί να προσφύγει σε μια άμεση αρνητική ψήφο.

Η ίδια η Έλενα Ακρίτα, από την πλευρά της, ερμηνεύει την κυβερνητική άρνηση ως μια μορφή πολιτικής επιβράβευσης. Χαρακτηρίζοντας το «όχι» της Νέας Δημοκρατίας ως «παράσημο», επιχειρεί να μετατρέψει την απόρριψη σε πολιτικό κεφάλαιο, ενισχύοντας το προφίλ της ως μιας αταλάντευτης αντιπολιτευτικής φωνής. Η κυβέρνηση, ωστόσο, επιμένει στη διάκριση μεταξύ της μαχητικής αντιπολίτευσης και της θεσμικής δεοντολογίας που απαιτείται για την ανάληψη ενός κοινοβουλευτικού αξιώματος.

Οι συμβολισμοί και το διακύβευμα

Η συγκεκριμένη ψηφοφορία έχει υπερβεί τα στενά όρια μιας τυπικής διαδικασίας και έχει προσλάβει χαρακτηριστικά πολιτικού δημοψηφίσματος. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, αποτελεί ευκαιρία να καταγγείλει την κυβέρνηση για προσπάθεια ελέγχου του κοινοβουλευτικού σώματος. Για το ΠΑΣΟΚ, είναι ένα τεστ θεσμικής αυτονομίας και ανεξαρτησίας από τις κυβερνητικές επιταγές. Τα μικρότερα κόμματα της αντιπολίτευσης βλέπουν στην υπόθεση μια προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να επιβάλει τους δικούς της κανόνες, ενώ η ίδια η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει τη στάση της ως μια σύγκρουση αρχών και πολιτικού ήθους.

Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας θα αναδείξει τους συσχετισμούς δύναμης εντός του Κοινοβουλίου και θα θέσει τις βάσεις για τις μελλοντικές συνεργασίες ή αντιπαραθέσεις. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν η Νέα Δημοκρατία θα καταφέρει να επιβάλει το βέτο της ή αν η αντιπολίτευση, έστω και περιστασιακά, θα καταφέρει να αρθρώσει έναν κοινό λόγο και να αμφισβητήσει την κυβερνητική κυριαρχία. Η μάχη, τελικά, δεν αφορά μόνο την πλήρωση μιας θέσης στο Προεδρείο, αλλά και το ευρύτερο ζήτημα του πολιτικού ύφους, των ορίων της αντιπαράθεσης και της ισορροπίας δυνάμεων στο ανώτατο πολιτικό όργανο της χώρας.