Η φοροδιαφυγή όχι μόνο δεν υποχώρησε το 2025, αλλά εμφανίστηκε ακόμη πιο ενισχυμένη, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, επιβεβαιώνοντας ότι η παραβατικότητα παραμένει ένα από τα πιο ανθεκτικά και βαθιά ριζωμένα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.
Τα επίσημα δεδομένα δείχνουν ότι το μέσο ποσοστό παραβατικότητας διαμορφώθηκε στο 29,7%, αυξημένο κατά 2,6 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024, όταν είχε καταγραφεί στο 27,1%. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι το 2025 πραγματοποιήθηκαν λιγότεροι επιτόπιοι έλεγχοι σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, γεγονός που σημαίνει ότι η παραβατικότητα όχι μόνο παρέμεινε υψηλή, αλλά εντοπίστηκε και με μεγαλύτερη αναλογία μέσα στους ελέγχους που έγιναν.
Σχεδόν τρεις στις δέκα επιχειρήσεις με παραβάσεις
Συνολικά, οι Φορολογικές Ελεγκτικές Υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, χωρίς να συνυπολογίζονται οι ΥΕΔΔΕ, πραγματοποίησαν 47.602 μερικούς επιτόπιους ελέγχους πρόληψης σε όλη τη χώρα, έναντι ετήσιου στόχου 25.400. Το 2024 οι αντίστοιχοι έλεγχοι είχαν ανέλθει σε 56.654. Παρά τη μείωση αυτή στον αριθμό των ελέγχων, το ποσοστό παραβατικότητας ανέβηκε αισθητά, αποτυπώνοντας μια εικόνα διάχυτης και επίμονης φορολογικής παραβατικότητας.
Από τους ελέγχους του 2025, σε 11.146 περιπτώσεις εντοπίστηκαν παραβάσεις, ενώ το συνολικό πλήθος των παραβάσεων που βεβαιώθηκαν έφθασε τις 178.718. Οι αριθμοί αυτοί αναδεικνύουν ότι το πρόβλημα δεν είναι ούτε περιορισμένο ούτε συγκυριακό. Αντίθετα, αποκαλύπτουν ότι η φοροδιαφυγή εξακολουθεί να λειτουργεί ως παράλληλο σύστημα οικονομικής δραστηριότητας σε πολλούς επαγγελματικούς κλάδους.
Πρωταθλητές τα συνεργεία και οι μεταφορές
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της φετινής εικόνας είναι η κατάταξη των κλάδων με τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας. Στην κορυφή βρίσκονται τα συνεργεία επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών με ποσοστό 61%, γεγονός που τα καθιστά τον κλάδο με τη μεγαλύτερη φορολογική παραβατικότητα από όλους όσοι εξετάστηκαν.
Αμέσως μετά ακολουθούν οι χερσαίες μεταφορές και οι μεταφορές μέσω αγωγών με 58,1%, οι δραστηριότητες ενοικίασης και εκμίσθωσης με 56,2%, οι δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας με 54% και οι λοιπές δραστηριότητες παροχής προσωπικών υπηρεσιών με 50,3%. Υψηλά ποσοστά εμφανίζουν ακόμη η φυτική και ζωική παραγωγή με 40,8%, το χονδρικό εμπόριο με 33,9%, η εστίαση με 32,4%, τα καταλύματα με 31,6%, το λιανικό εμπόριο με 29,3% και η βιομηχανία τροφίμων με 28,8%.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η φοροδιαφυγή δεν περιορίζεται σε έναν ή δύο παραδοσιακά ύποπτους κλάδους, αλλά διατρέχει οριζόντια την πραγματική οικονομία, αγγίζοντας υπηρεσίες, εμπόριο, μεταφορές, υγεία και αγροτική παραγωγή.
Ποιες περιοχές καταγράφουν τη μεγαλύτερη παραβατικότητα
Σε γεωγραφικό επίπεδο, από τους 37.493 ελέγχους που εξετάστηκαν αναλυτικά, οι 11.695 έγιναν εντός έδρας και οι 25.798 εκτός έδρας, με την παραβατικότητα να διαμορφώνεται στο 25,31% και 31,77% αντίστοιχα. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι έλεγχοι μακριά από τη χωρική αρμοδιότητα των τοπικών υπηρεσιών εντοπίζουν συχνότερα παραβάσεις, κάτι που ενισχύει την εκτίμηση ότι σε αρκετές περιπτώσεις τοπικά δίκτυα και συνήθειες δημιουργούν ένα πιο ανεκτικό περιβάλλον προς την παραβατικότητα.
Σε επίπεδο περιφερειών, η Δυτική Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό εντοπισθείσας παραβατικότητας, με 39,9% σε 3.246 ελέγχους. Πολύ κοντά βρέθηκε η Πελοπόννησος με 39,6% σε 3.680 ελέγχους, ενώ ακολούθησε η Θεσσαλία με 38,2% σε 2.976 ελέγχους. Στον αντίποδα, το χαμηλότερο ποσοστό εντοπίστηκε στη Δυτική Μακεδονία, όπου η παραβατικότητα διαμορφώθηκε στο 24,9% σε 1.339 ελέγχους.
Σε επίπεδο Φορολογικών Περιφερειών, η Θεσσαλονίκη είχε τον μεγαλύτερο αριθμό ελέγχων, ενώ οι Περιφέρειες Πατρών και Πειραιά εμφάνισαν τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας, ιδίως στους εκτός χωρικής αρμοδιότητας ελέγχους, με 36,27% και 34,93% αντίστοιχα.
Εστίαση και λιανεμπόριο στο μικροσκόπιο
Από το σύνολο των μερικών επιτόπιων ελέγχων, οι περισσότεροι πραγματοποιήθηκαν σε επιχειρήσεις εστίασης και λιανικού εμπορίου. Συγκεκριμένα, 22.020 έλεγχοι έγιναν στην εστίαση και 11.149 στο λιανικό εμπόριο, εκτός του εμπορίου μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών. Η μέση εντοπισθείσα παραβατικότητα ανήλθε σε 32,4% για την εστίαση και 29,3% για το λιανεμπόριο.
Πρόκειται για δύο από τους πλέον εκτεταμένους και ορατούς κλάδους της οικονομίας, γεγονός που εξηγεί και τη βαρύτητα που δίνουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί στους συγκεκριμένους τομείς. Η εικόνα όμως δείχνει ότι, παρά την εντατική εποπτεία, η συμμόρφωση παραμένει προβληματική.
Εκατοντάδες λουκέτα και πρόστιμα
Η αντίδραση της ΑΑΔΕ δεν περιορίστηκε μόνο στη βεβαίωση παραβάσεων. Στο πλαίσιο εφαρμογής των κυρώσεων που προβλέπει ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, οι ελεγκτικές αρχές προχώρησαν το 2025 στην αναστολή λειτουργίας 680 επαγγελματικών εγκαταστάσεων και στην επιβολή ειδικής χρηματικής κύρωσης σε 293 επιχειρήσεις.
Το μεγαλύτερο ποσοστό των κυρώσεων αναστολής λειτουργίας επιβλήθηκε σε επιχειρήσεις εστίασης με 40,44%, στη φυτική και ζωική παραγωγή με 33,68% και στο λιανικό εμπόριο με 9%, ενώ το υπόλοιπο 16% αφορούσε άλλους κλάδους. Η εικόνα αυτή φανερώνει ότι η παραβατικότητα συνοδεύεται όλο και πιο συχνά από αυστηρότερες διοικητικές συνέπειες, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχει ανακοπεί η δυναμική του φαινομένου.
Οι πιο προκλητικές υποθέσεις που εντόπισε η ΑΑΔΕ
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν και οι επιμέρους υποθέσεις που αποκαλύφθηκαν μέσα από τους ελέγχους. Μεταξύ των πιο χαρακτηριστικών περιπτώσεων περιλαμβάνεται φυσικό πρόσωπο, μέλος νομικών προσώπων στον Δυτικό Τομέα Αθηνών, το οποίο απέκρυψε εισοδήματα ύψους 3.229.100 ευρώ κατά τα έτη 2019 και 2020, υποβάλλοντας ανακριβείς δηλώσεις φόρου εισοδήματος.
Ασφαλιστής στον Νότιο Τομέα Αθηνών φέρεται να προσαύξησε την περιουσία του από άγνωστη πηγή, αποκρύπτοντας φορολογητέα ύλη 532.400 ευρώ. Κομμώτρια στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων απέκρυψε 472.200 ευρώ την περίοδο 2020 έως 2023, ενώ εργάτης στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου δεν δήλωσε εισοδήματα ύψους 334.815 ευρώ στο ίδιο διάστημα.
Αντίστοιχες περιπτώσεις εντοπίστηκαν και στον Βόρειο και Νότιο Τομέα Αθηνών, όπου φυσικά πρόσωπα εμφάνισαν ανεξήγητη προσαύξηση περιουσίας, αποκρύπτοντας φορολογητέα ύλη άνω των 300.000 ευρώ. Αυτές οι υποθέσεις δεν είναι απλώς ενδεικτικές μεμονωμένων παραβιάσεων. Δείχνουν πόσο ευρύ είναι το φάσμα της παραβατικότητας και πόσο συχνά εμφανίζεται ακόμη και σε επαγγελματικές ή κοινωνικές κατηγορίες που δύσκολα θα θεωρούσε κανείς πρωταγωνιστές σε μεγάλες αποκρύψεις εισοδήματος.
Το συνολικό συμπέρασμα είναι σαφές. Η φοροδιαφυγή παραμένει βαθιά ενσωματωμένη σε μεγάλο τμήμα της οικονομικής δραστηριότητας και συνεχίζει να υπονομεύει όχι μόνο τα δημόσια έσοδα, αλλά και την ίδια την έννοια της φορολογικής δικαιοσύνης. Όσο η παραβατικότητα κινείται στα επίπεδα του 29,7%, το πρόβλημα δεν είναι απλώς εισπρακτικό. Είναι θεσμικό, κοινωνικό και αναπτυξιακό.
