Σοκ στην Ελβετία: 8 στους 10 αιτούντες άσυλο από το Μαγκρέμπ σε ποινικές διαδικασίες

Ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά εμπλοκής σε ποινικές διαδικασίες καταγράφονται μεταξύ αιτούντων άσυλο από χώρες του Μαγκρέμπ στην Ελβετία, σύμφωνα με εσωτερική ανάλυση της Κρατικής Γραμματείας Μετανάστευσης (SEM), η οποία αφορά στοιχεία του 2024.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι το 80,5% των αιτούντων άσυλο από Αλγερία, Μαρόκο και Τυνησία είχε καταγραφεί τουλάχιστον μία φορά ως κατηγορούμενο σε ποινική υπόθεση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ασύλου ή μετά την έκδοση αρνητικής απόφασης.

Πρόκειται για ποσοστό πολύ υψηλότερο σε σχέση με εκείνο που καταγράφεται στους αιτούντες άσυλο από τις υπόλοιπες χώρες προέλευσης. Στην αντίστοιχη κατηγορία, το ποσοστό όσων είχαν κατηγορηθεί για τουλάχιστον ένα ποινικό αδίκημα διαμορφωνόταν περίπου στο 12,3%.

Η διάκριση έχει σημασία, καθώς τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν ανθρώπους που καταγράφηκαν ως κατηγορούμενοι σε ποινικές διαδικασίες και όχι κατ’ ανάγκην τελεσίδικες καταδίκες.

Στο 99% οι απορρίψεις αιτήσεων ασύλου από το Μαγκρέμπ

Παράλληλα, εξαιρετικά χαμηλό εμφανίζεται το ποσοστό αποδοχής των αιτήσεων ασύλου πολιτών από τις συγκεκριμένες χώρες. Τα διαθέσιμα στοιχεία αναφέρουν ότι περίπου 99% των αιτημάτων απορρίπτονται, γεγονός που έχει οδηγήσει τις ελβετικές Αρχές στην επιτάχυνση των σχετικών διαδικασιών.

Από το 2024 εφαρμόζεται ειδική ταχεία διαδικασία, γνωστή ως «κανόνας των 24 ωρών», για αιτήσεις από χώρες της Βόρειας Αφρικής που εκτιμάται ότι έχουν εξαιρετικά περιορισμένες πιθανότητες να οδηγήσουν σε παροχή προστασίας.

Οι ενδιαφερόμενοι εξακολουθούν να έχουν δικαίωμα προσφυγής κατά μιας απορριπτικής απόφασης, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις η ολοκλήρωση της διαδικασίας και η επιστροφή στη χώρα προέλευσης να απαιτούν περισσότερο χρόνο.

Η ελβετική μεταναστευτική διοίκηση επισημαίνει ότι το πρόβλημα επικεντρώνεται σε συγκεκριμένη ομάδα και δεν χαρακτηρίζει το σύνολο των ανθρώπων που βρίσκονται στο σύστημα ασύλου. Ενδεικτικά, για το 2025 η SEM ανέφερε ότι το 96% του συνολικού πληθυσμού του ασύλου δεν είχε κατηγορηθεί για ποινικό αδίκημα.

Η Ελβετία επιδιώκει ταχύτερες επιστροφές

Μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, η αντιμετώπιση των παραβατικών συμπεριφορών και η επιτάχυνση των επιστροφών έχουν περάσει ψηλά στην πολιτική ατζέντα της Ελβετίας.

Ο εκπρόσωπος της SEM, Ντάνιελ Μπαχ, έχει ξεκαθαρίσει ότι βασική προτεραιότητα αποτελεί η γρήγορη απομάκρυνση από τη χώρα όσων έχουν απορριφθεί οι αιτήσεις τους και παράλληλα έχουν εμπλακεί σε εγκληματικές πράξεις.

Η εφαρμογή του σχεδίου, ωστόσο, παρουσιάζει δυσκολίες. Κατά τις ελβετικές Αρχές, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις αιτούντων που αρνούνται να δώσουν δακτυλικά αποτυπώματα, δεν εμφανίζονται σε προγραμματισμένες διαδικασίες ή αποχωρούν από τα κέντρα πριν ολοκληρωθεί η εξέταση του φακέλου τους.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει αυτές τις καθυστερήσεις με ταχύτερη ταυτοποίηση, στενότερη συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και αυστηρότερη εφαρμογή των διαδικασιών επιστροφής.

Τα στοιχεία έχουν ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική συζήτηση στην Ελβετία, καθώς η τεράστια απόσταση ανάμεσα στο 80,5% της συγκεκριμένης ομάδας και στο 12,3% των υπόλοιπων αιτούντων άσυλο δημιουργεί ισχυρές πιέσεις για αποτελεσματικότερη διαχείριση των απορριφθέντων αιτήσεων και των περιπτώσεων επαναλαμβανόμενης παραβατικότητας.