Η επιστολή των δέκα πρώην στελεχών της ΝΔ αναδεικνύει βαθύ πολιτικό ρήγμα στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης.
Οι αιχμές κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη και του «επιτελικού κράτους» αφορούν συγκεντρωτισμό, απώλεια αξιακής ταυτότητας και έλλειμμα εθνικής στρατηγικής.
Η κοινωνική πίεση από ακρίβεια, στέγη και θεσμική δυσπιστία ενισχύει την πολιτική φθορά της κυβέρνησης.
Το πρόβλημα για το Μαξίμου δεν είναι επικοινωνιακό, αλλά βαθιά πολιτικό, θεσμικό και ηθικό.
Η ΝΔ αντιμέτωπη με την πολιτική της αποσύνθεση: Το «επιτελικό κράτος» δεν μπορεί πλέον να κρύψει τη φθορά του
Η κοινή παρέμβαση δέκα πρώην υπουργών, βουλευτών και κομματικών στελεχών της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι μια απλή εσωκομματική διαμαρτυρία. Είναι πολιτικό ρήγμα. Είναι δημόσια ομολογία, μέσα από τα ίδια τα σπλάχνα της παράταξης, ότι το σημερινό σύστημα εξουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει απομακρυνθεί από τον αξιακό κορμό της κεντροδεξιάς και έχει μετατρέψει τη διακυβέρνηση σε κλειστό μηχανισμό ελέγχου, εικόνας και εξουσίας.
Οι υπογράφοντες δεν χρησιμοποιούν ήπιες διατυπώσεις. Μιλούν για μια εξουσία που «κυβερνά χωρίς όραμα, χωρίς κοινωνική συναίσθηση, χωρίς εθνική στρατηγική». Καταγγέλλουν συγκέντρωση εξουσίας, χειραγώγηση της κοινωνίας, ευνοιοκρατία, ατιμωρησία και διάχυτη διαφθορά. Το πολιτικό βάρος αυτών των φράσεων δεν μπορεί να προσπεραστεί ως προσωπική πικρία ή ως εσωκομματικός θόρυβος. Όταν στελέχη που υπηρέτησαν την παράταξη επί δεκαετίες μιλούν για απώλεια της «ψυχής» της Νέας Δημοκρατίας, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στους καταγγέλλοντες. Βρίσκεται στο ίδιο το μοντέλο εξουσίας που καταγγέλλεται.
Η απάντηση του Μαξίμου δείχνει αδυναμία, όχι ισχύ
Η κυβερνητική αντίδραση κινήθηκε στην αναμενόμενη γραμμή: προσωπική απαξίωση, υπαινιγμοί, επίθεση στο παρελθόν των υπογραφόντων. Ο Παύλος Μαρινάκης δεν απάντησε ουσιαστικά στις αιτιάσεις περί θεσμών, διαφάνειας, ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπών, κοινωνικής αποσύνδεσης και συγκεντρωτισμού. Προτίμησε να μεταφέρει τη συζήτηση στο ποιος δικαιούται να μιλά για την «ψυχή» της ΝΔ.
Αυτή η τακτική είναι αποκαλυπτική. Όταν μια κυβέρνηση αντιμετωπίζει πολιτική κριτική με βιογραφική αποδόμηση των επικριτών της, παραδέχεται εμμέσως ότι δεν διαθέτει πειστική απάντηση στο περιεχόμενο. Το ζήτημα δεν είναι αν όλοι οι υπογράφοντες έχουν αψεγάδιαστη πολιτική διαδρομή. Το ζήτημα είναι αν όσα καταγγέλλουν ανταποκρίνονται στη δημόσια πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα είναι βαριά.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ενεργές έρευνες για οργανωμένο σχήμα απάτης με αγροτικές ενισχύσεις, με αναφορά στον ΟΠΕΚΕΠΕ και σε δημόσιους λειτουργούς. Έχει ζητηθεί άρση ασυλίας βουλευτών, ενώ έχουν διαβιβαστεί στοιχεία στη Βουλή για πιθανή εμπλοκή πρώην υπουργού και υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επισημαίνει ότι το άρθρο 86 του Συντάγματος δυσχεραίνει την πλήρη άσκηση των καθηκόντων της όταν προκύπτουν στοιχεία για πολιτικά πρόσωπα. Αυτό δεν είναι αντιπολιτευτική υπερβολή. Είναι θεσμική πραγματικότητα.
Η κοινωνία πληρώνει την κυβερνητική αυτάρκεια
Η κυβέρνηση διαφημίζει σταθερότητα, μεταρρυθμίσεις και «Ελλάδα του 2030». Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα παραμένει στις χαμηλότερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, μαζί με τη Βουλγαρία, 32% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν το υψηλότερο ποσοστό διαθέσιμου εισοδήματος στην ΕΕ για στέγαση, ενώ η Eurostat καταγράφει για την Ελλάδα και το υψηλότερο ποσοστό καθυστερήσεων σε στεγαστικά, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Η ακρίβεια δεν είναι επικοινωνιακό πρόβλημα. Είναι καθημερινή εξουθένωση.
Η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε για τον Απρίλιο του 2026 ετήσια αύξηση 5,4% στον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή, με αυξήσεις 4,4% στα τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά, 13,8% στη στέγαση, ενέργεια και καύσιμα, και 10% στις μεταφορές. Αυτά είναι τα μεγέθη που διαλύουν την κυβερνητική αυτάρκεια. Η κοινωνία δεν ζει από τα δελτία Τύπου. Ζει από τον μισθό, τον λογαριασμό ρεύματος, το ενοίκιο, το καλάθι του σούπερ μάρκετ.
Σε αυτό το περιβάλλον, η επίκληση της «σταθερότητας» μοιάζει όλο και περισσότερο με άλλοθι. Σταθερότητα δεν είναι η ακινησία ενός συστήματος που ανακυκλώνει εξουσία, χρήμα και επιρροή γύρω από κλειστούς κύκλους. Σταθερότητα είναι η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, η ασφάλεια των πολιτών, η προστασία της μεσαίας τάξης, η αίσθηση ότι το κράτος λειτουργεί με κανόνες και όχι με εξαιρέσεις.
Το συνέδριο της ΝΔ μπροστά σε μια άβολη αλήθεια
Το 16ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας διεξάγεται με σύνθημα στραμμένο στο 2030. Το πολιτικό ερώτημα είναι αν η ηγεσία της ΝΔ μπορεί να μιλήσει για το μέλλον όταν δεν έχει απαντήσει πειστικά για το παρόν. Δεν μπορεί να υπάρχει αξιόπιστη συζήτηση για την Ελλάδα του 2030 όταν η Ελλάδα του σήμερα βλέπει θεσμικές εκκρεμότητες, κοινωνική πίεση, αγροτικά σκάνδαλα, ακριβή στέγη, χαμηλή αγοραστική δύναμη και βαθιά δυσπιστία απέναντι στην ενημέρωση.
Η θέση της Ελλάδας στους διεθνείς δείκτες ελευθερίας του Τύπου παραμένει προβληματική. Οι υποθέσεις παρακολουθήσεων, οι πιέσεις στο δημοσιογραφικό περιβάλλον και η συνολική κρίση εμπιστοσύνης δεν μπορούν να εξαφανιστούν επειδή η κυβέρνηση τις χαρακτηρίζει «τοξικότητα» ή «λαϊκισμό». Μια ώριμη δημοκρατία δεν φοβάται τον έλεγχο. Μια ανασφαλής εξουσία τον απαξιώνει.
Η παρέμβαση των δέκα πρώην στελεχών έχει, συνεπώς, σημασία πέρα από τα πρόσωπα. Καταγράφει την πολιτική ρωγμή ενός συστήματος που κυβέρνησε με το αφήγημα της αποτελεσματικότητας και βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με τις συνέπειες του ίδιου του μοντέλου του. Το «επιτελικό κράτος» παρουσιάστηκε ως θεραπεία της ελληνικής διοικητικής παθογένειας. Στην πράξη εξελίχθηκε, σύμφωνα με τους επικριτές του, σε μηχανισμό συγκέντρωσης αποφάσεων, ελέγχου πληροφορίας και απορρόφησης πολιτικού κόστους από το κέντρο.
Η κυβέρνηση μπορεί να επιλέξει την απαξίωση. Μπορεί να επιτεθεί στους υπογράφοντες. Μπορεί να καταφύγει ξανά στην επικοινωνιακή ασπίδα του «δεν υπάρχει εναλλακτική». Όμως η φθορά δεν αντιμετωπίζεται με ατάκες. Αντιμετωπίζεται με λογοδοσία. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο έλλειμμα.
Η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν απειλείται κυρίως από τους δέκα που υπέγραψαν μια επιστολή. Απειλείται από το γεγονός ότι η επιστολή βρίσκει ακροατήριο σε μια κοινωνία κουρασμένη, πιεσμένη και καχύποπτη. Απειλείται από την απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που κατασκευάζει και στην πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες. Απειλείται από την αδυναμία της να πείσει ότι η εξουσία της υπηρετεί ακόμη κάτι ευρύτερο από τη δική της διατήρηση.
Και όταν μια κυβέρνηση αρχίζει να χάνει όχι μόνο τους αντιπάλους της, αλλά και ανθρώπους από τον ίδιο της τον πολιτικό χώρο, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι πολιτικό. Είναι θεσμικό. Είναι βαθιά ηθικό.
