Δύσκολοι καιροί. Βγαίνοντας από μια πανδημία που έμοιαζε να έχει κατασκευαστεί σκόπιμα, τώρα βρισκόμαστε μέσα σε έναν ακόμη πόλεμο για εφήμερους λόγους, με μια οικονομική κρίση που προκύπτει και επιδεινώνει ένα ήδη αδιαχείριστο χρέος, ενώ βλέπουμε την εθνοκάθαρση και το διαεθνοτικό μίσος να επανέρχονται ολοένα και περισσότερο στη μόδα.
Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς ότι ενορχηστρώνεται ένα σκοτεινό σχέδιο από μια μοχθηρή και παγιωμένη ελίτ, με στόχο να λεηλατήσει και να υποδουλώσει όλους εμάς τους υπόλοιπους. Μια τέτοια ιδέα δεν είναι ασφαλώς αβάσιμη, είναι όμως απολύτως παραπλανητική ως προς τις λύσεις που υποδεικνύει. «Αν μπορούσαμε απλώς να τους φυλακίσουμε ή να κάνουμε μια Νυρεμβέργη 2, τα πράγματα θα ήταν καλύτερα...»
Ωστόσο, η πρώτη Νυρεμβέργη δεν σταμάτησε τις εθνοκαθάρσεις, τη στοχοποίηση θρησκευτικών ομάδων, τους πολέμους και τους μαζικούς θανάτους που στηρίχθηκαν σε κατάφωρα ψεύδη, ούτε τον μαζικό ιατρικό εξαναγκασμό για εξουσία και χρήμα. Δύο προφανείς λόγοι ξεχωρίζουν.
Πρώτον, η διαφθορά στα ανώτερα επίπεδα της κοινωνίας είναι τόσο βαθιά και τόσο διάχυτη, ώστε απλώς δεν μπορεί να ξεριζωθεί με τη βία ή με τον νόμο — οι δικαστές, οι στρατοί και οι κατασκευαστές όπλων είναι πιθανότατα ήδη μέρος αυτού του τέρατος και δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον να βλάψουν τον εαυτό τους, ενώ οι πολιτικοί απλώς πληρώνονται από αυτούς.
Δεύτερον, ακόμη κι αν όσοι βρίσκονται στον πυρήνα αυτού του βούρκου της θυσίας παιδιών και της σφαγής που υπαγορεύεται από το χρηματιστήριο έβγαιναν από το κάδρο, κάποιοι από εμάς απλώς θα τους αντικαθιστούσαν. Το γνωρίζουμε αυτό, επειδή τίποτε από όσα βλέπουμε τώρα δεν είναι νέο. Ρωτήστε οποιονδήποτε ύστερο Ρωμαίο, οποιονδήποτε Κινέζο χωρικό ή οποιοδήποτε θύμα της Ιεράς Εξέτασης. Αν θέλουμε να αλλάξουμε πορεία, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας ως προς την ανθρώπινη συμπεριφορά.
Υπήρξε, θα μπορούσε να πει κανείς, μια περίοδος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατά την οποία η Δύση γνώρισε μια κάποια επανεκκίνηση και η κατεύθυνση πράγματι φαινόταν καλύτερη. Ο Αϊζενχάουερ αγνοήθηκε, όπως αγνοήθηκαν και οι προφανείς κίνδυνοι της αυξανόμενης ανισότητας, καθώς επιχειρηματίες του λογισμικού και χρηματοπιστωτικοί οίκοι συσσώρευαν πλούτο μεγαλύτερο από ολόκληρα έθνη. Μπροστά στην επιλογή είτε να αναγνωρίσουμε το προφανές είτε να πιστέψουμε τις δημόσιες σχέσεις που οι ίδιοι χρηματοδοτούσαν, η προπαγάνδα αποδείχθηκε πιο δημοφιλής. Όλοι μας, ως κοινωνία, επιλέξαμε ένα μέλλον ριζωμένο περισσότερο στη φεουδαρχική ανισότητα παρά στον εξισωτισμό. Οπισθοδρομήσαμε, επειδή αυτό είναι πάντοτε ευκολότερο από το να σταθείς όρθιος.
Κι έτσι, να που βρεθήκαμε ξανά εδώ, βαθιά μέσα στη λάσπη. Για να το αντιμετωπίσουμε, οφείλουμε πρώτα να αναγνωρίσουμε το μέγεθος αυτού που συμβαίνει. Επιτρέψαμε να αναδυθεί ένα εταιρικό-αυταρχικό τέρας, ένα τέρας γεννημένο από τη δική μας εγκατάλειψη ευθύνης. Αφαιρέσαμε τα φρένα από την απληστία και την ανθρώπινη ανοησία, δίνοντας σε λίγους το ελεύθερο να συσσωρεύσουν τεράστιο πλούτο και δύναμη και, το σημαντικότερο, να απαλλαγούν από κάθε ενσυναίσθηση. Δώσαμε ισχύ σε ανθρώπους αρκετά επιφανειακούς ώστε να πιστέψουν στη δική τους ανωτερότητα, ακόμη και παντοδυναμία, αγνοώντας τη σοφία χιλιάδων ετών ανθρώπινης εμπειρίας.
Όλοι μας είμαστε ικανοί να διαφθαρούμε με παρόμοιο τρόπο, αν μας δοθεί η ευκαιρία και επιλέξουμε να ενδώσουμε σε αυτήν. Δεν υπάρχει τίποτε το ιδιαίτερο στους ηγέτες των μεγάλων χρηματοπιστωτικών οίκων, στην Τριμερή Επιτροπή, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, στις λογοκριμένες εκδοχές των αρχείων Έπστιν, ούτε στους υπηρέτες παλαιών πλούσιων οικογενειών που συνέβαλαν στην υποδαύλιση παλαιότερων πολέμων και κέρδισαν από αυτούς. Όλοι τους είναι εκφράσεις αυτού που μπορούν να γίνουν και οι υπόλοιποι από εμάς, αν διαθέτουμε τους πόρους και την προθυμία να αδειάσουμε τον εαυτό μας από μια πιο ουσιαστική αλλά δυσκολότερη ύπαρξη.
Γι’ αυτό δεν θα έπρεπε να κατηγορούμε ένα αόριστο «αυτοί» ή «εκείνοι». Η δική μας ανοχή απέναντι στις χειρότερες όψεις της ανθρώπινης φύσης είναι αυτή που μας βάζει σε μπελάδες. Η εμμονή με συγκεκριμένα πρόσωπα — οι καταγγελίες κατά των «ελίτ» — το πολύ να οδηγήσουν στην αντικατάστασή τους.
Αντί γι’ αυτό, μπορούμε να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε ποιοι κώδικες συμπεριφοράς είναι αναγκαίοι σε κάθε κοινωνία, και μέσα στον ίδιο μας τον εαυτό, ώστε να σταματήσουμε τους ανθρώπους από το να πορεύονται προς αυτή την κατεύθυνση. Να πάψουμε να διευκολύνουμε τη χειρότερη εκδοχή της ανθρώπινης απληστίας και αυτοεξαπάτησης, εκείνη που ωθεί χρηματοδοτούμενους πολιτικούς να υποστηρίζουν τον πόλεμο, άγνωστους εσωτερικούς παίκτες να παίζουν στο χρηματιστήριο πάνω στις ανθρώπινες ζωές και ολιγάρχες να ονειρεύονται πως θα στοιβάξουν ολόκληρους πληθυσμούς στη δική τους ψηφιακή φυλακή, κρατώντας τους υπό φαρμακευτική αγωγή. Πρέπει να αναγνωρίσουμε το σύστημα που όλοι μαζί χτίσαμε και μέσα στο οποίο εκείνοι λειτουργούν.
Η ανθρώπινη φύση κινείται από την απληστία. Ξέρουμε ότι η απληστία είναι κακή, όμως δεν είναι άσχετη με την προστασία και την ωφέλεια των «δικών μας» — της οικογένειας, του παιδιού, του συζύγου — κι έτσι μπορούμε εύκολα να τη συγκαλύψουμε με τον μανδύα της αρετής. Το «εγωιστικό γονίδιο» είναι επιταγή για την αναπαραγωγή της ζωής, και ο καθένας μας κουβαλά δεκάδες χιλιάδες από αυτά. Ιστορικά, διαχειριστήκαμε αυτό το πρόβλημα μέσω κοινωνικών κυρώσεων, ρυθμιστικών συστημάτων και εθνικών συνταγμάτων.
Όταν αυτά γράφονταν ή εφαρμόζονταν από λίγους πλούσιους και ισχυρούς ανθρώπους — από την αριστοκρατία ή το Κόμμα — ωφελούσαν πρωτίστως εκείνους που τα έγραφαν. Συνήθως χρειάζονταν βίλιοι εμφύλιοι πόλεμοι και επαναστάσεις για να αλλάξει αυτό — με εξαίρεση το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών και τις πρώτες τροπολογίες του, που ενδυνάμωσαν τον λαό απέναντι στην ολιγαρχία — μέχρις ότου το Κόμμα ανασυγκροτήθηκε κάτω από νέα σημαία.
Οι πολυεθνικές εταιρείες προχωρούν σήμερα αυτή την εγγενή φεουδαρχικότητα ένα βήμα παραπέρα, καθώς ανήκουν ή ελέγχονται από ακόμη μεγαλύτερους χρηματοπιστωτικούς οίκους, ανεμπόδιστους από σύνορα και εθνικά νομικά συστήματα. Η ενορχήστρωση μαζικής μετακίνησης πληθυσμών μέσω πολέμων και κυρώσεων διαλύει τις κουλτούρες και τη συνοχή, αφήνοντας μόνο στους ενορχηστρωτές την άσκηση της εξουσίας. Τους επιτρέψαμε να γίνουν αρκετά μεγάλοι ώστε πλέον να απαιτούν και να λαμβάνουν απαλλαγή από κάθε ευθύνη, υπαγορεύοντας όρους στους πολιτικούς.
Η φαρμακοβιομηχανία στην ουσία αυτορυθμίζεται μέσω της άλωσης των αρμόδιων αρχών, και οι τράπεζες είναι υπερβολικά μεγάλες για να αφεθούν να καταρρεύσουν. Μια νέα μεσαιωνική αριστοκρατία — η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, η BlackRock και η Vanguard — ελέγχει πλέον τα κράτη αντί να κυβερνά υπό αυτά. Μπορούν να το κάνουν επειδή εμείς, ως κοινωνία, επιλέξαμε τον εύκολο δρόμο, πείθοντας τον εαυτό μας ότι αποτελούν την κορυφή του πολιτισμένου βίου.
Οι περισσότεροι ευγενείς, όπως κι εμείς, δεν ξεκινούν με πρόθεση να γίνουν κακοί. Όμως, οδηγούμενοι να φροντίσουν τον εαυτό τους και τους δικούς τους, γίνονται καταστροφικοί για τους άλλους. Όσο περισσότερο απομακρύνονται, μέσω πλούτου και ισχύος, από τις χειρότερες συνέπειες των αποφάσεών τους, τόσο πιο αφηρημένος γίνεται ο θάνατος χιλιάδων. Όσο βαθύτερα κατεβαίνεις μέσα στο λάκκο, τόσο λιγότερη σημασία έχει το φως του ήλιου. Οι πολιτικοί αρχίζουν να γλείφουν τα χείλη τους μπροστά στις κάμερες καλώντας στον βομβαρδισμό ή στην εξαφάνιση ολόκληρων πληθυσμών, ενώ εκείνοι που κινούν τα νήματα πίσω από τους πολιτικούς δεν χρειάζεται καν να δείξουν συναίσθημα.
Επιτρέποντας στην ασύδοτη απληστία να ευημερήσει, επιτρέψαμε σε αυτό το τέρας να ελέγχει τους στρατούς μας, την τροφή μας, τις επικοινωνίες, την ενέργεια, την υγειονομική περίθαλψη και το τραπεζικό σύστημα. Εξαιτίας του ποιοι είμαστε — με τη ροπή προς την άνεση και τον εύκολο δρόμο αντί για τον πόνο και το ρίσκο — δεν χρειάζεται και πολλή ώθηση για να συναινέσουμε.
Μια χούφτα πάμπλουτοι άνθρωποι με μια αυλή από κόλακες και παρατρεχάμενους μπορούν να κάνουν τους υπόλοιπους από εμάς να πράξουμε, όπως έδειξαν τα τελευταία χρόνια, σχεδόν οτιδήποτε. Να κάνουμε ένα εμβόλιο στο οποίο δεν πιστεύουμε για να πάμε διακοπές ή να αυτολογοκριθούμε για να σώσουμε το προφίλ μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Να απαγορεύσουμε τη «ρητορική μίσους» για να σώσουμε τη δημοκρατία, επειδή ο πόλεμος είναι αναγκαίος για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ειρήνης. Μπορούν να μας κάνουν όσο παράλογους θέλουν, μέχρι του σημείου να φοράμε μάσκα όταν στεκόμαστε όρθιοι και να τη βγάζουμε όταν καθόμαστε. Να θρηνούμε για τον θάνατο των μικρών επιχειρήσεων, ενώ παραγγέλνουμε από την Amazon. Είμαστε αυτό που είμαστε.
Σε παλαιότερες εποχές, ολόκληροι πληθυσμοί αποδέχθηκαν, διευκόλυναν και δικαιολόγησαν την εισαγωγή Αφρικανών σκλάβων στην Αμερική ή Ευρωπαίων σκλάβων στη Βόρεια Αφρική. Στήριξαν την Ιερά Εξέταση, το ξερίζωμα των καρδιών παιδιών σε θυσίες, τη μαζική εξόντωση Εβραίων και Τσιγγάνων και τη μετατροπή πόλεων της Μέσης Ανατολής σε ερείπια πάνω από τα σώματα άλλων παιδιών. Δεν υπάρχει τίποτε νέο κάτω από τον ήλιο. Η Πρώτη και η Δεύτερη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος υπάρχουν επειδή σοφότεροι άνθρωποι παρατήρησαν ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες, όταν αφεθούν να λειτουργούν «φυσικά», πάντοτε παίρνουν αυτόν τον δρόμο.
Πού βρίσκεται λοιπόν η ελπίδα και πώς μπορούμε να απαντήσουμε στη συνηθισμένη, διεφθαρμένη ανθρώπινη κατάστασή μας; Μια επιλογή θα ήταν να συμμετάσχουμε κι εμείς, αν ως τώρα κρατιόμασταν πίσω. Αν εργάζεστε στη δημόσια υγεία, πάρτε τα χρήματα λέγοντας ότι οι πανδημίες μπορεί να μας σκοτώσουν όλους. Αν η πόλη σας δυσκολεύεται, αγοράστε τα πάντα μέσω διαδικτύου. Αν είστε στη δημοσιογραφία, ρωτήστε τους χορηγούς σας τι πρέπει να γράψετε. Ή απλώς ψηφίστε υπέρ κάθε παροχής, με τον λογαριασμό να τον πληρώσουν τα παιδιά σας.
Η δεύτερη θα ήταν να στραφούμε οργισμένα εναντίον ορισμένων μόνο τμημάτων αυτού του τέρατος. Να στοχοποιήσουμε τον ΠΟΥ ως υπαρξιακή απειλή ή τους chemtrails ή οτιδήποτε άλλο αυτό το τέρας βρίσκει για να σας αποσπά την προσοχή. Το να κουνάς σημαίες μπορεί να μη αλλάζει τον άνεμο, προσφέρει όμως μια αίσθηση συντροφικότητας. Τουλάχιστον κάνουμε κάτι, πολύ ευκολότερο και πολύ λιγότερο επικίνδυνο από το να έρθουμε αντιμέτωποι με τον ίδιο μας τον εαυτό.
Μια τρίτη επιλογή θα ήταν να αναγνωρίσουμε το τέρας γι’ αυτό που είναι, δηλαδή μια αντανάκλαση του εαυτού μας και της δικής μας προθυμίας να αποτύχουμε. Ο καπιταλισμός των «ενδιαφερόμενων μερών», ο διεθνής φασισμός, ο παγκοσμιοποιητισμός ή όποια άλλη ταμπέλα θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε, στο τέλος δεν είναι παρά ένα ανήθικο τέρας που αναπτύχθηκε από την κοινή επιθυμία για αυτοϊκανοποίηση. Δεν είναι κάτι που δεν μπορούμε εύκολα να κατανοήσουμε, αν είμαστε ειλικρινείς. Φαίνεται συντριπτικό μόνο αν φανταζόμαστε ότι όσοι το υπηρετούν είναι κάπως διαφορετικοί, κάπως ξεχωριστοί. Δεν είναι. Απλώς τους επιτρέπουμε να χρησιμοποιούν την ευκαιρία και τον πλούτο για να δίνουν μορφή στη διαφθορά της οποίας όλοι είμαστε ικανοί.
Μόλις αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας σε εκείνους που μας καταπιέζουν, έχουμε μια ευκαιρία να τους συγκρατήσουμε. Δεν έχουμε να κάνουμε με ψυχοπαθείς ή δαίμονες, αλλά με ανθρώπους που μοιράζονται με εμάς την ίδια δυνατότητα για το σωστό και το λάθος. Μπορεί να άφησαν έναν δαίμονα να καθίσει στον ώμο τους, όμως εμείς τον αφήσαμε να μπει στο δωμάτιο.
Μόλις μικρύνουμε αυτό το τέρας στις ανθρώπινες διαστάσεις του, μπορούμε να δούμε ότι τίποτε δεν είναι νέο και ότι η ήττα του δεν είναι αδύνατη. Θα χρειαστούν επιμονή, ελπίδα και ένας απολογισμός απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό. Ποτέ δεν ήμασταν ιδιαίτερα επιτυχημένοι στο να ζούμε μαζί, κάποιες φορές όμως καταφέραμε να χαλιναγωγήσουμε το χειρότερο μέσα μας. Αυτό απαιτεί άρνηση συμβιβασμού και άρνηση να ακολουθήσουμε τον εύκολο δρόμο.
Η ανατροπή της διεστραμμένης ηγεσίας του σημερινού μας κόσμου μπορεί να μοιάζει συντριπτική, όμως, όπως μας έχει ειπωθεί, μια καμήλα μπορεί να περάσει από το μάτι της βελόνας. Το κλειδί είναι να ξέρουμε ότι οι «αυτοί» δεν είναι ξεχωριστοί. Είναι, στην ουσία, εμείς.
Πιο Δημοφιλή
Το ελληνικό μπάσκετ αποχαιρετά τον Βασίλη Γκούμα
Ανέστη γιατί μυρίζεις την ουρά;
Πιο Πρόσφατα
Το θηρίο της διαφθοράς, είναι η προέκταση του εαυτού μας