Τραμπ: "Αγαπώ τον πληθωρισμό" παρά την άνοδο τιμών

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις με τη δήλωσή του ότι "αγαπά τον πληθωρισμό", παρά τη σημαντική αύξηση των τιμών που καταγράφηκε τον Μάιο. Συγκεκριμένα, ο δείκτης τιμών καταναλωτή σκαρφάλωσε στο 4,2% σε ετήσια βάση, έναντι 3,8% τον Απρίλιο, σηματοδοτώντας μια απότομη επιτάχυνση του πληθωρισμού, εν μέσω της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο, υποστήριξε ότι οι αριθμοί είναι "υπέροχοι" και προέβλεψε ότι ο πληθωρισμός θα "πέσει σαν βράχος" μόλις τερματιστεί η στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις προεκλογικές του δεσμεύσεις για αύξηση της αγοραστικής δύναμης των Αμερικανών πολιτών.

Η δήλωση του Τραμπ προκάλεσε την άμεση αντίδραση του ηγέτη της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, ο οποίος κατήγγειλε την "περιφρόνηση" του προέδρου προς τον αμερικανικό λαό. Από την άλλη πλευρά, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, υπερασπίστηκε τον Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι το σχόλιό του αποσπάστηκε από το πλαίσιό του.

Η επίδραση του πολέμου στο Ιράν

Η ραγδαία αύξηση των τιμών συνδέεται άμεσα με την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου. Ως αντίποινα, η Τεχεράνη προχώρησε στο de facto κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, μιας στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού για τη μεταφορά υδρογονανθράκων. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και των παραγώγων του, όπως τα πλαστικά και τα λιπάσματα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή είχε αρχίσει να υποχωρεί στα τέλη του 2025, σταθεροποιούμενος γύρω στο 2,4% στις αρχές του 2026. Ωστόσο, από τον Μάρτιο του 2026 σημειώθηκε απότομη απογείωση, φτάνοντας σε επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν από τον Απρίλιο του 2023. Την ίδια περίοδο, οι μισθοί αυξάνονταν με βραδύτερο ρυθμό, κατά μέσο όρο 3,4%, γεγονός που συμπιέζει περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Η αύξηση των τιμών των καυσίμων, που άγγιξε το 40,5% σε ετήσια βάση, αποτελεί τον κύριο μοχλό της πληθωριστικής κρίσης. Παρ' όλα αυτά, ο λεγόμενος βασικός πληθωρισμός, ο οποίος εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές ενέργειας και τροφίμων, διαμορφώθηκε στο 2,9% σε ετήσια βάση, από 2,5% τον Φεβρουάριο, υποδηλώνοντας ότι οι ανατιμήσεις είναι ευρύτερα διαδεδομένες στην οικονομία.

Ενδεικτικά, οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων σημείωσαν άνοδο 26,7% σε ετήσια βάση, ενώ σημαντικές αυξήσεις καταγράφηκαν και στη συντήρηση οχημάτων (+6,1%) και στη νοσοκομειακή περίθαλψη (+5,7%).

Προβλέψεις και αβεβαιότητα

Οι οικονομολόγοι διχάζονται ως προς τη μελλοντική πορεία του πληθωρισμού. Η Κάθι Μποστγιάντσικ, οικονομολόγος της ασφαλιστικής Nationwide, εκτιμά ότι ο πληθωρισμός έφτασε στην κορύφωσή του και αναμένεται να επιβραδυνθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2026, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει σύντομα συμφωνία με το Ιράν για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ. Παρόμοια άποψη εκφράζει και η Νάνσι Φάντεν Χάουτεν της Oxford Economics, η οποία βλέπει "κορύφωση" που μπορεί να έχει ήδη περάσει, λαμβάνοντας υπόψη την πρόσφατη μείωση των τιμών των καυσίμων.

Αντίθετα, η Νταϊάν Σουόνκ, οικονομολόγος της KPMG, εμφανίζεται απαισιόδοξη, προβλέποντας "επιπεδοποίηση" του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα. Υποστηρίζει ότι τα εφοδιαστικά προβλήματα που προκάλεσε ο πόλεμος δεν θα επιλυθούν άμεσα και ότι η Federal Reserve ίσως χρειαστεί να αυξήσει τα επιτόκιά της για να τιθασεύσει τις τιμές.

Η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ, η οποία έχει ως αποστολή τη διατήρηση του πληθωρισμού γύρω στο 2%, φαίνεται προς το παρόν να υιοθετεί την άποψη ότι το σοκ θα είναι βραχυπρόθεσμο. Αναμένεται ότι στην επικείμενη συνεδρίαση της επιτροπής νομισματικής πολιτικής, την πρώτη υπό την προεδρία του Κέβιν Γουόρς, του διορισμένου από τον Τραμπ διαδόχου του Τζερόμ Πάουελ, θα διατηρηθεί το status quo. Ο Γουόρς, ο οποίος προηγουμένως τάσσονταν υπέρ των μειώσεων επιτοκίων, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με μια εντελώς διαφορετική οικονομική πραγματικότητα.