Ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ανέπτυξε αυτή την εβδομάδα ένα σχέδιο πολιτικών προτάσεων κατά τη διάρκεια του Forum των Δελφών, ενισχύοντας τις ενδείξεις για την προσχεδιασμένη ανακοίνωση νέας πολιτικής σχηματισμού. Η συμμετοχή του στο συνέδριο αποτέλεσε ευκαιρία να θέσει ένα σαφές αφήγημα σχετικά με το οικονομικό μέλλον της χώρας.
Το χρονοδιάγραμμα της παρέμβασής του δεν ήταν συμπτωματικό. Την ίδια περίοδο που η κυβέρνηση προωθούσε τα δικά της μέτρα για την αντιμετώπιση του κόστους ζωής, ο Τσίπρας κατέθεσε μια εναλλακτική κατεύθυνση. Το περιβάλλον του Forum των Δελφών, γνωστού ως σημαντικό σημείο συνάντησης της επιχειρηματικής κοινότητας, παρείχε το κατάλληλο σκηνικό για να υπερασπιστεί μια πρόταση που, όπως ο ίδιος παραδέχθηκε, απαιτεί οικονομικές προσφορές από τις επιχειρηματικές δομές της χώρας.
Η στρατηγική για την άνθηση του κόστους ζωής
Στο επίκεντρο της οικονομικής του θέσης βρίσκεται η αντιμετώπιση της επιβάρυνσης που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά. Απέρριψε το σύστημα των κρατικών επιδοτήσεων ως ανεπαρκές, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται άμεση κρατική παρέμβαση στις αγορές.
Ο πρώην πρωθυπουργός πρότεινε τη μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά από 13% σε 6%. Επισήμανε ότι τα βρεφικά προϊόντα υποφέρουν από υπερβολικές δασμολογήσεις στο 24%, φαινόμενο που δεν αντιστοιχεί στις δημογραφικές προκλήσεις της χώρας. Η μείωση του ΦΠΑ θα συνοδεύεται από επιτήρηση για να διασφαλιστεί ότι η ωφέλεια μεταφέρεται στους τελικούς αγοραστές.
Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο της σχέσης του είναι η θέσπιση ανώτατων ορίων κέρδους με ταυτόχρονο έλεγχο της προμηθευτικής αλυσίδας από την παραγωγή έως τη λιανική διάθεση. Σύμφωνα με τον Τσίπρα, η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να συμβάλει στην εφαρμογή αυτή, με το ίδρυμα που φέρει το όνομά του να εργάζεται σε συγκεκριμένες λύσεις.
Στο στεγαστικό θέμα, ο Τσίπρας ζήτησε ενισχυμένη παρακολούθηση των υπηρεσιών ενοικίασης βραχυχρόνιας κατοικίας, με ιδιαίτερη προσοχή στους μεγάλους φορείς που διαχειρίζονται εκατοντάδες ακινήτων. Προτείνει επίσης την ανακατανομή πόρων προς την κατασκευή κοινωνικής στέγης, ακολουθώντας το πρότυπο άλλων ευρωπαϊκών κρατών.
Η ηλεκτρική ενέργεια και η διαθεσιμότητα χαμηλών τιμών
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρώην πρωθυπουργός στο ζήτημα της ηλεκτρικής ενέργειας. Πρότεινε την κατοχύρωση μιας ελάχιστης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας για όλα τα ελληνικά νοικοκυριά σε σταθερές και προσιτές τιμές. Αυτή θα εξασφαλίζεται μέσω μακροπρόθεσμων συμφωνιών μεταξύ των ενεργειακών εταιρειών και των φορέων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Κατά λέξη, ο Τσίπρας δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εγκρίνει αυτή τη δυνατότητα των συμβάσεων μακράς διάρκειας. Εάν η ΔΕΗ κατευθύνει τον ανταγωνισμό με αυτή τη λογική, θα ήταν δυνατή η δημιουργία προϋποθέσεων ώστε να παρέχεται εγγυημένη ελάχιστη ποσότητα ενέργειας σε σταθερές και χαμηλές τιμές. Ο Τσίπρας εκτιμά ότι αυτό θα μείωνε το ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει τα νοικοκυριά κατά 30% κατά μέσο όρο.
Φορολογική αναδιανομή και πατριωτική εισφορά
Στο Forum των Δελφών, ο Τσίπρας δεν κρύψει τη θέλησή του για αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος προς όφελος των χαμηλότερων και μεσαίων εισοδηματικών στρωμάτων. Ανέφερε στατιστικά δεδομένα δείχνοντας ότι φορολογούμενοι με ετήσιο εισόδημα υψηλότερο από 900.000 ευρώ αντιπροσωπεύουν μόνο το 0,02% του συνόλου (1.499 δηλώσεις) ενώ συγκεντρώνουν το 4% του συνολικού εισοδήματος.
Πρόσθεσε ότι τα πολύ υψηλά εισοδήματα δεν προέρχονται από επιχειρηματικές δραστηριότητες, ακίνητη περιουσία ή μισθωτές εργασίας. Αντιθέτως, για τους πλουσιότερους πολίτες, τα κύρια εισοδήματα προέρχονται από τόκους, μερίσματα και κέρδη από μεταβίβαση κεφαλαίου. Έθεσε την ερώτηση γιατί ένας δικαιούχος μερίσματος 30.000 ευρώ θα φορολογείται με το ίδιο ποσοστό 5% με έναν κάτοχο μερίσματος 1.000.000 ευρώ.
Το κεντρικό σημείο της φορολογικής πρότασης είναι η θέσπιση μιας υποχρεωτικής "Πατριωτικής Εισφοράς Επιχειρηματικών Ομίλων". Ο Τσίπρας επεσήμανε ότι αυτή δεν θα έχει εθελοντικό χαρακτήρα, αλλά θα είναι νόμιμη και θα εφαρμοστεί σε περίπου 100 εταιρίες των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών ξεπερνά τα 300 εκατομμύρια ευρώ. Τα έσοδα θα κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό με δύο στόχους: την υποστήριξη των νέων και την ανοικοδόμηση του κοινωνικού κράτους.
Για το χρηματοπιστωτικό τομέα, ο πρώην πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι υποστηρίζει πολιτικές που εξασφαλίζουν ότι οι τράπεζες συμμετέχουν ενεργά στην ανάπτυξη της οικονομίας. Ανέφερε ότι τα ιδρύματα που επανακεφαλαιοποιήθησαν με δημόσιά κεφάλαια σημειώνουν σήμερα κέρδη 4,7 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως (οι τέσσερις συστημικές). Παρατήρησε ότι, ενώ τα κέρδη δεν είναι προβληματικά, ο ρόλος τους στη πραγματική οικονομία παραμένει ασαφής. Αμφισβήτησε αν χρηματοδοτούν επιχειρήσεις ή εάν παρέχουν δάνεια μόνο σε όσους αποδεικνύουν ότι δεν έχουν ανάγκη.
Σύμφωνα με τον Τσίπρα, 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ κερδίζονται ετησίως μέσω συντονισμένων πρακτικών υψηλών χρεώσεων. Η διαφορά ανάμεσα στα επιτόκια καταθέσεων και δανείων φτάνει το 4,5%, ο υψηλότερος δείκτης σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Πρότεινε δημόσια παρέμβαση για ενίσχυση του ανταγωνισμού, θέσπιση ισχυρών επενδυτικών μηχανισμών, αποφυγή συντονισμένων πρακτικών και κατεύθυνση των δανείων προς παραγωγικές δραστηριότητες αντί για ατομικά κέρδη.
Σχετικά με τις επενδύσεις, ο Τσίπρας ταύτισε την παταγωγή της διαφθοράς ως αποφασιστικό βήμα για την προσέλκυσή τους. Ανέφερε ότι καμία χώρα με σημάδια διαφθοράς δεν απολαμβάνει εμπιστοσύνης, και ότι η παρούσα σχέση με την Ευρώπη περιστρέφεται γύρω από τη δράση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Διατύπωσε την άποψη ότι απαιτούνται θεσμικές μεταρρυθμίσεις, επιτάχυνση της δικαιοσύνης, διαφάνεια και ενεργητική πάταξη του φαινομένου της διαφθοράς.
Μεταλλαγή του παραγωγικού πλαισίου
Ο πρώην πρωθυπουργός ανέδειξε την ανάγκη αλλαγής του οικονομικού μοντέλου της χώρας και την ορθολογική χρήση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης για τον σκοπό αυτό. Υποστήριξε ότι η χώρα πρέπει να αποχωριστεί την οικονομία που βασίζεται στο ακίνητο, τη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού και να μεταβεί προς ένα παραγωγικό μοντέλο. Χαρακτήρισε τη χαμηλή παραγωγικότητα ως το θεμελιώδες πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας.
Για την υλοποίηση αυτής της στρατηγικής, πρότεινε την ίδρυση ενός Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης. Το Ταμείο θα χρηματοδοτηθεί από το Εθνικό Πρόγραμμα Επενδύσεων, θα περιλαμβάνει συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, και θα εκμεταλλευθεί μηχανισμούς μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων. Ο Τσίπρας εκτιμά ότι η συνολική ετήσια δυναμική του Ταμείου θα ανέλθει στα 6 δισεκατομμύρια ευρώ.
