Απάτες με ανέπαφες πληρωμές: Το κόλπο στο POS που μπορεί να σας κοστίσει ακριβά

Οι ανέπαφες πληρωμές με κινητό τηλέφωνο, τραπεζική κάρτα και ψηφιακά πορτοφόλια, όπως το Apple Pay και το Google Wallet, έχουν γίνει πλέον καθημερινή συνήθεια για εκατομμύρια καταναλωτές. Η ταχύτητα της συναλλαγής και τα πρόσθετα επίπεδα ασφαλείας που προσφέρουν έχουν περιορίσει αρκετούς από τους κινδύνους των παλαιότερων μεθόδων πληρωμής.

Η τεχνολογία NFC – Near Field Communication επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων σε πολύ μικρή απόσταση ανάμεσα στην κάρτα ή το smartphone και στο τερματικό πληρωμών. Παρά το υψηλό επίπεδο ασφάλειας, οι απατεώνες αναζητούν συνεχώς τρόπους να εκμεταλλευτούν κυρίως την απροσεξία του καταναλωτή και όχι απαραίτητα κάποια τεχνική αδυναμία του ίδιου του συστήματος.

Ένας από τους κινδύνους που έχει αρχίσει να απασχολεί οργανισμούς προστασίας καταναλωτών είναι οι λεγόμενες «tap-to-pay» απάτες. Το Better Business Bureau έχει προειδοποιήσει για περιστατικά σε πολυσύχναστους χώρους, υπαίθριες αγορές, φεστιβάλ, συναυλίες ή σημεία όπου ο καταναλωτής βιάζεται να ολοκληρώσει την πληρωμή.

Το πιο απλό κόλπο: Άλλο ποσό στο POS από αυτό που συμφωνήθηκε

Η πιο πρακτική μορφή απάτης είναι ταυτόχρονα και μία από τις πιο απλές. Ο καταναλωτής συμφωνεί να πληρώσει ένα μικρό ποσό και πλησιάζει την κάρτα ή το κινητό του στο POS χωρίς προηγουμένως να ελέγξει τι έχει πληκτρολογηθεί στην οθόνη.

Ένας επιτήδειος μπορεί να εμφανιστεί ως πωλητής, έμπορος ή ακόμη και ως εκπρόσωπος κάποιας υποτιθέμενης φιλανθρωπικής δράσης και να ζητήσει μία μικρή ανέπαφη πληρωμή. Εάν ο πολίτης δεν κοιτάξει το τερματικό, υπάρχει κίνδυνος να εγκρίνει πολύ μεγαλύτερη χρέωση από αυτή που θεωρεί ότι πληρώνει.

Σε τέτοιες περιπτώσεις ο απατεώνας στηρίζεται κυρίως στην ταχύτητα, στον συνωστισμό και στην απροσεξία. Μπορεί να βιάζει τον πελάτη, να κρατά το POS σε τέτοια θέση ώστε να μην είναι ευδιάκριτη η οθόνη ή να αποφεύγει να δώσει απόδειξη.

Χρειάζεται, πάντως, προσοχή σε έναν διαδεδομένο ισχυρισμό: ότι ένας απατεώνας μπορεί απλώς να πλησιάσει ένα POS στην τσέπη και να χρεώσει αυτόματα ένα smartphone. Στα σύγχρονα ψηφιακά πορτοφόλια αυτό δεν λειτουργεί τόσο απλά. Το Apple Pay απαιτεί επιβεβαίωση πρόθεσης πληρωμής και ταυτοποίηση, ενώ και το Google Wallet απαιτεί κλείδωμα οθόνης και επαλήθευση του χρήστη για τις συνήθεις αγορές.

Στις φυσικές ανέπαφες κάρτες το θέμα είναι διαφορετικό, καθώς ορισμένες συναλλαγές μικρής αξίας μπορούν υπό προϋποθέσεις να πραγματοποιηθούν χωρίς PIN. Ακόμη και τότε, όμως, απαιτείται εξαιρετικά μικρή απόσταση από το τερματικό και υπάρχουν τραπεζικοί και τεχνικοί μηχανισμοί ελέγχου. Το σενάριο της μαζικής, αόρατης «κλοπής χρημάτων από απόσταση» δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως μια εύκολη και ανεξέλεγκτη διαδικασία.

Πέντε κινήσεις που μειώνουν δραστικά τον κίνδυνο

Η σημαντικότερη συνήθεια είναι εξαιρετικά απλή: πριν πλησιάσετε κάρτα ή κινητό στο POS, κοιτάξτε το ποσό στην οθόνη. Ελέγξτε επίσης, όπου εμφανίζεται, την επωνυμία του εμπόρου και ζητήστε απόδειξη της συναλλαγής.

Εάν κάποιος αρνείται να σας δείξει το ποσό, επιχειρεί να σας πιέσει να πληρώσετε γρήγορα ή δεν θέλει να δώσει παραστατικό, είναι προτιμότερο να ακυρώσετε τη συναλλαγή.

Στο smartphone πρέπει να υπάρχει πάντοτε ενεργό κλείδωμα οθόνης και να χρησιμοποιείται ισχυρός κωδικός ή βιομετρική ταυτοποίηση, όπως δακτυλικό αποτύπωμα ή αναγνώριση προσώπου. Τα συστήματα Apple Pay και Google Wallet έχουν σχεδιαστεί ώστε η πληρωμή να συνδέεται με έλεγχο του χρήστη και όχι απλώς με την παρουσία του τηλεφώνου κοντά σε ένα POS.

Εξίσου σημαντική είναι η ενεργοποίηση άμεσων τραπεζικών ειδοποιήσεων για κάθε συναλλαγή. Push notification ή SMS αμέσως μετά από μια πληρωμή μπορεί να αποκαλύψει σε δευτερόλεπτα μια λανθασμένη ή μη εξουσιοδοτημένη χρέωση.

Για όσους χρησιμοποιούν φυσικές ανέπαφες κάρτες και επιθυμούν ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας, υπάρχουν θήκες και πορτοφόλια με RFID/NFC blocking, τα οποία περιορίζουν την ασύρματη επικοινωνία της κάρτας όταν αυτή βρίσκεται αποθηκευμένη.

Τέλος, ο τακτικός έλεγχος του τραπεζικού λογαριασμού παραμένει απαραίτητος. Μικρές άγνωστες χρεώσεις δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς σε ορισμένες μορφές απάτης χρησιμοποιούνται αρχικά μικρά ποσά για να διαπιστωθεί εάν μια κάρτα ή ένας λογαριασμός είναι ενεργός.

Εάν εντοπιστεί συναλλαγή που δεν αναγνωρίζετε, η επικοινωνία με την τράπεζα ή τον εκδότη της κάρτας πρέπει να γίνει άμεσα. Ζητήστε έλεγχο και αμφισβήτηση της συναλλαγής και, εάν υπάρχει υποψία παραβίασης, προσωρινό πάγωμα ή ακύρωση της κάρτας.

Οι ανέπαφες πληρωμές παραμένουν μία από τις ασφαλέστερες και πιο πρακτικές μορφές συναλλαγής. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον καταναλωτή εξακολουθεί συχνά να βρίσκεται σε μια απλή κίνηση: να πληρώσει βιαστικά χωρίς να ελέγξει πρώτα τι ακριβώς εγκρίνει.