Βούιτσιτς: Ευρύ φάσμα δεικτών για τα επιτόκια της ΕΚΤ

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο οικονομικό περιβάλλον, όπου οι προσδοκίες της αγοράς για περαιτέρω αυξήσεις των επιτοκίων ενισχύονται κυρίως από τις υψηλές τιμές της ενέργειας. Ωστόσο, ο νέος αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Μπόρις Βούιτσιτς, σε δηλώσεις του στο Reuters, υπογράμμισε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να αξιολογούν ένα ευρύτερο φάσμα οικονομικών δεικτών και όχι να επικεντρώνονται αποκλειστικά στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Οι επενδυτές έχουν αυξήσει τις προσδοκίες τους για νέες αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ, μετά την αύξηση του κόστους δανεισμού την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει ράλι στις τιμές της ενέργειας. Ο Βούιτσιτς, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, φάνηκε να μετριάζει αυτές τις προσδοκίες, τονίζοντας ότι δεν θα ήταν συνετό να εστιάζουμε μόνο στις τιμές της ενέργειας, όσο σημαντικές κι αν είναι.

«Η διαμόρφωση των προσδοκιών για την πορεία των επιτοκίων καθορίζεται κυρίως από τις αυξανόμενες τιμές της ενέργειας», δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε την Τετάρτη. «Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι δεν εξετάζουμε μόνο τις τιμές της ενέργειας, αλλά ένα πολύ ευρύτερο σύνολο δεδομένων και κριτηρίων κατά τη λήψη αποφάσεων νομισματικής πολιτικής. Δεν θα ήταν φρόνιμο να εστιάζουμε αποκλειστικά στις τιμές της ενέργειας, όσο σημαντικές κι αν είναι αυτές», πρόσθεσε.

Ο Βούιτσιτς, ο οποίος διετέλεσε διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Κροατίας προτού αναλάβει τη θέση του αντιπροέδρου της ΕΚΤ τον Ιούνιο, επεσήμανε ότι οι επίμονα υψηλές τιμές της ενέργειας μπορούν όχι μόνο να ωθήσουν υψηλότερα τον πληθωρισμό, αλλά και να αποδυναμώσουν την ανάπτυξη, πιέζοντας τα εισοδήματα και τις δαπάνες των νοικοκυριών. «Εάν ο πληθωρισμός παραμείνει υψηλός κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και επηρεάσει τα εισοδήματα των νοικοκυριών και την καταναλωτική συμπεριφορά, αυτό θα έχει επίσης αρνητικό αντίκτυπο στο ΑΕΠ», είπε, προσθέτοντας ότι ένας βαρύς χειμώνας θα επιδείνωνε αυτή την επίπτωση, αυξάνοντας τους λογαριασμούς θέρμανσης.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ευρωζώνη έχει μειώσει την εξάρτησή της από το φυσικό αέριο τα τελευταία τέσσερα χρόνια, κάτι που καθιστά τα χαμηλά επίπεδα των αποθεμάτων λιγότερο απειλητικά σε σύγκριση με την περίοδο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Επιπλέον, η οικονομία αποδείχθηκε πιο ανθεκτική από το αναμενόμενο χάρη στις εξαγωγές και στην ιδιωτική κατανάλωση, η οποία αναμένεται να παραμείνει «αρκετά σταθερή», όπως ανέφερε.

Η ΕΚΤ αύξησε το βασικό της επιτόκιο από 2,0% σε 2,50% σε δύο βήματα τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο, ένας ρυθμός που ο Βούιτσιτς είπε ότι αξίζει να διατηρηθεί «προς το παρόν». «Θα δούμε τι θα συμβεί τους επόμενους μήνες και θα προσαρμόσουμε την πολιτική μας ανάλογα», πρόσθεσε. Οι χρηματαγορές προβλέπουν άλλες τρεις ή τέσσερις αυξήσεις μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, με την επόμενη πιθανώς να έρχεται τον Οκτώβριο. Αυτό θα οδηγήσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 3,25% ή 3,50%. Η ΕΚΤ έχει χαρακτηρίσει ένα επιτόκιο άνω του 2,50% ως περιοριστικό για την οικονομική ανάπτυξη.

Ο Βούιτσιτς είπε ότι η ΕΚΤ δεν πρέπει να επικεντρωθεί υπερβολικά σε τέτοιες ετικέτες, αλλά «να αξιολογήσει ποιο επίπεδο επιτοκίων είναι κατάλληλο σε ένα δεδομένο σημείο». Άνοιξε επίσης την πόρτα στην αύξηση των απαιτήσεων αποθεματικών των τραπεζών προκειμένου να μειωθεί κάπως η ρευστότητα. «Όταν δημιουργείται πλεονάζουσα ρευστότητα, ιδιαίτερα τόσο μεγάλη όσο κάναμε στο παρελθόν, οι απαιτήσεις αποθεματικών μας επιτρέπουν να αφαιρέσουμε ένα μέρος της με απλό και οικονομικό τρόπο», σημείωσε.

Σχολιάζοντας το πρόσφατο ράλι των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων λόγω των υψηλότερων προσδοκιών για τον πληθωρισμό και τα επιτόκια, καθώς και των μεγάλων αναγκών δανεισμού από κυβερνήσεις και εταιρείες τεχνολογίας, ο Βούιτσιτς δήλωσε ότι οι κινήσεις αυτές δεν αποτελούν απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, επειδή οι τράπεζες της ευρωζώνης είναι καλά κεφαλαιοποιημένες και εφοδιασμένες με ρευστότητα. Πρόσθεσε όμως ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να διατηρούν τα δημόσια οικονομικά υπό έλεγχο. «Με την πάροδο του χρόνου, εάν οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό μειωθούν, θα μπορούσαμε να δούμε μια ανατιμολόγηση, αλλά η υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική από τις κυβερνήσεις παραμένει ουσιαστικό μέρος του παζλ μακροπρόθεσμα», σημείωσε.