ΔΕΘ: 10 ευρώ αντί για 6 στις διατακτικές σίτισης – Το κοινό αίτημα στην κυβέρνηση

Ένα αίτημα που αφορά άμεσα την καθημερινότητα και την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων μπαίνει δυναμικά στην ατζέντα ενόψει της ΔΕΘ και των εξαγγελιών του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Οι μεγαλύτεροι κοινωνικοί εταίροι της χώρας ζητούν από την κυβέρνηση να αυξήσει από τα 6 στα 10 ευρώ ημερησίως το αφορολόγητο όριο για τις διατακτικές σίτισης.

Το αίτημα διατυπώθηκε με κοινή επιστολή προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη από τη ΓΣΕΕ, τον ΣΕΒ, τη ΓΣΕΒΕΕ, την ΕΣΕΕ, τον ΣΕΤΕ και τον ΣΒΕ, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην παρέμβαση, καθώς εργοδοτικοί και συνδικαλιστικοί φορείς εμφανίζονται στην ίδια γραμμή.

Στο επίκεντρο βρίσκεται μια παροχή που έχει μείνει ουσιαστικά παγωμένη για περισσότερο από δύο δεκαετίες. Το ημερήσιο αφορολόγητο όριο των διατακτικών σίτισης καθορίστηκε στα 6 ευρώ το 2004, με τον νόμο 3296, και έκτοτε δεν έχει αναπροσαρμοστεί, παρά τη μεγάλη αύξηση του κόστους ζωής και ιδιαίτερα των τιμών στα τρόφιμα.

Οι κοινωνικοί εταίροι επισημαίνουν ότι η μακροχρόνια ακινησία του συγκεκριμένου ποσού έχει οδηγήσει σε πραγματική απαξίωση της παροχής. Τα 6 ευρώ του 2004 δεν έχουν σήμερα την ίδια αγοραστική δύναμη, την ώρα που οι εργαζόμενοι καλούνται να αντιμετωπίσουν σημαντικά υψηλότερες τιμές σε τρόφιμα, εστίαση και βασικά αγαθά.

Η Ελλάδα έμεινε στα 6 ευρώ ενώ η Ευρώπη αναπροσάρμοζε τα όρια

Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την ελληνική υστέρηση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι φορείς, η Ελλάδα αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση χώρας όπου το όριο παρέμεινε αμετάβλητο επί σειρά ετών, την ώρα που άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες προχώρησαν σε διαδοχικές αυξήσεις.

Στη Γαλλία, το ημερήσιο όριο αυξήθηκε από 10,76 ευρώ το 2017 στα 14,36 ευρώ το 2024, καταγράφοντας άνοδο περίπου 33%. Στην Πορτογαλία, από τα 7,23 ευρώ έφτασε στα 9,60 ευρώ, με αντίστοιχη ποσοστιαία αύξηση.

Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι μεταβολές σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης. Στη Σλοβακία η ημερήσια αξία της παροχής αυξήθηκε από 3,38 ευρώ σε 8,30 ευρώ, ενώ στη Ρουμανία από 1,94 ευρώ έφτασε στα 8,04 ευρώ.

Η απόσταση δεν αφορά μόνο την ονομαστική αξία. Οι κοινωνικοί εταίροι υπολογίζουν ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο η μηνιαία παροχή σίτισης αντιστοιχεί κατά μέσο όρο περίπου στο 20% του κατώτατου μισθού.

Στην Ελλάδα, η αντίστοιχη σχέση περιορίζεται στο 13,6%, με μηνιαία αξία διατακτικών 132 ευρώ έναντι κατώτατου μισθού 968,33 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην κοινή επιστολή.

Στην Πορτογαλία η αναλογία αναφέρεται στο 22,1%, στην Ισπανία στο 18,3%, στην Τσεχία στο 24,9% και στη Σλοβακία στο 24,3%. Η ελληνική αγορά εργασίας εμφανίζεται έτσι να έχει αφήσει πίσω ένα εργαλείο που σε άλλες χώρες χρησιμοποιείται περισσότερο ως συμπληρωματική ενίσχυση του εργατικού εισοδήματος.

Η προτεινόμενη αύξηση του αφορολόγητου ημερήσιου ορίου από τα 6 στα 10 ευρώ θα μπορούσε, για έναν εργαζόμενο που λαμβάνει διατακτικές για 22 εργάσιμες ημέρες τον μήνα, να αυξήσει την αντίστοιχη παροχή κατά 88 ευρώ μηνιαίως.

Οι φορείς υποστηρίζουν ότι το μέτρο μπορεί να λειτουργήσει ως άμεση ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, επειδή η συγκεκριμένη παροχή χρηματοδοτείται από τις επιχειρήσεις και κατευθύνεται σε μία βασική καθημερινή ανάγκη: τη διατροφή του εργαζομένου.

91,3% λέει ότι οι διατακτικές δεν φτάνουν για τον μήνα

Την εικόνα απαξίωσης της παροχής ενισχύουν και τα ευρήματα έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, το 91,3% των εργαζομένων που λαμβάνουν διατακτικές σίτισης δηλώνει ότι το ποσό δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες ολόκληρου του μήνα.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι το 64,7% αναφέρει πως έχει εξαντλήσει την παροχή ήδη μέσα στις πρώτες δέκα ημέρες από τη χορήγησή της. Η πραγματική αξία των 6 ευρώ έχει συνεπώς περιοριστεί δραστικά από τις ανατιμήσεις των τελευταίων ετών.

Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη κοινωνική διάσταση εξαιτίας της χαμηλής αγοραστικής δύναμης των ελληνικών νοικοκυριών σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τη βελτίωση ορισμένων οικονομικών δεικτών, το διαθέσιμο εισόδημα εξακολουθεί να πιέζεται από το υψηλό κόστος τροφίμων, στέγασης και βασικών υπηρεσιών.

Οι κοινωνικοί εταίροι θεωρούν ότι η αύξηση στα 10 ευρώ μπορεί να αποτελέσει ένα άμεσο και στοχευμένο μέτρο, καθώς συνδέεται συγκεκριμένα με τη διατροφή κατά τη διάρκεια της εργασίας.

Στην κοινή επιστολή επισημαίνεται ότι το κόστος ενός στοιχειώδους γεύματος έχει πλέον φτάσει τουλάχιστον στην περιοχή των 10 ευρώ. Το σημερινό όριο, επομένως, απέχει αισθητά από τις πραγματικές τιμές που αντιμετωπίζει ένας εργαζόμενος στην αγορά.

Οι φορείς ζητούν παράλληλα να δημιουργηθεί ένας μόνιμος μηχανισμός αναπροσαρμογής, ώστε το όριο να ακολουθεί μελλοντικά την εξέλιξη του πληθωρισμού και να μην επαναληφθεί το φαινόμενο μιας παροχής που παραμένει αμετάβλητη επί περισσότερο από είκοσι χρόνια.

Το θέμα έχει ήδη περάσει και στη Βουλή. Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης, Παύλος Χρηστίδης και Πάρις Κουκουλόπουλος κατέθεσαν σχετική ερώτηση προς τα αρμόδια υπουργεία, ζητώντας να εξεταστεί η αύξηση της ημερήσιας αξίας των διατακτικών σίτισης.

Στην παρέμβασή τους επισημαίνουν ότι η παραμονή του ορίου στα 6 ευρώ επί δύο δεκαετίες έχει αποσυνδεθεί πλήρως από τη συσσωρευμένη αύξηση των τιμών και επιβαρύνει περισσότερο τους χαμηλόμισθους εργαζομένους, οι οποίοι διαθέτουν μικρότερα περιθώρια για να απορροφήσουν την ακρίβεια.

Το αίτημα προς την κυβέρνηση είναι πλέον σαφές: τα 6 ευρώ του 2004 δεν ανταποκρίνονται στην οικονομική πραγματικότητα του 2026. Ενόψει της ΔΕΘ, η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει αν θα προχωρήσει στην πρώτη ουσιαστική αναπροσαρμογή της παροχής μετά από περισσότερα από είκοσι χρόνια, αυξάνοντας το αφορολόγητο ημερήσιο όριο στα 10 ευρώ και συνδέοντάς το στο εξής με την πραγματική εξέλιξη του κόστους ζωής.