ΔΕΘ 2026: Από τις υποσχέσεις στην οικονομική σταθερότητα

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί διαχρονικά ένα βήμα πολιτικών εξαγγελιών, άλλοτε μετρημένων και άλλοτε υπερβολικών. Κάποιες από αυτές τις στιγμές έχουν χαραχτεί στη μνήμη ως σημεία καμπής, ικανά να επαναπροσδιορίσουν τον πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων. Η ιστορία, ωστόσο, διδάσκει ότι ο αντίκτυπος αυτών των εξαγγελιών συχνά αποδεικνύεται πολύ διαφορετικός από την αρχική εικόνα που καλλιεργείται.

Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα κυριαρχούν στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας. Η ΔΕΘ του 2009, με τον Γιώργο Παπανδρέου, και εκείνη του 2014, με τον Αλέξη Τσίπρα. Δύο διαφορετικοί αρχηγοί, δύο διαφορετικές εποχές και δύο εντελώς διαφορετικά πολιτικά αφηγήματα, τα οποία όμως είχαν ένα κοινό σημείο εκκίνησης: τη Θεσσαλονίκη. Και στις δύο περιπτώσεις, η πόλη αποτέλεσε το εφαλτήριο για μια μεγάλη πολιτική αλλαγή, που όμως δεν οδήγησε στην αναμενόμενη ευημερία.

Το 2009 και η υπόσχεση μιας άλλης Ελλάδας

Το φθινόπωρο του 2009, ο κ. Παπανδρέου ανέβηκε στο βήμα της ΔΕΘ ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, εκπέμποντας ένα μήνυμα αισιοδοξίας και αλλαγής. Το σύνθημα «λεφτά υπάρχουν» αποτυπώθηκε στη συλλογική μνήμη ως η απόλυτη πολιτική υπόσχεση. Λίγες εβδομάδες αργότερα, το ΠΑΣΟΚ εξασφάλισε μια ισχυρή εκλογική νίκη, επισφραγίζοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτό το όραμα.

Η συνέχεια, ωστόσο, διέψευσε κάθε προσδοκία. Η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή δημοσιονομική κρίση, που οδήγησε στο πρώτο Μνημόνιο και σε επώδυνα μέτρα λιτότητας. Οι περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, η αύξηση της φορολογίας και η βαθιά ύφεση σηματοδότησαν μια δεκαετία σκληρής προσαρμογής. Το δίδαγμα από εκείνη την περίοδο είναι ότι η πολιτική ρητορική μπορεί να κερδίσει εκλογές, αλλά δεν μπορεί να υπερκεράσει τη δημοσιονομική πραγματικότητα.

Το 2014 και το «Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης»

Πέντε χρόνια αργότερα, η ιστορία επαναλήφθηκε με διαφορετικούς πρωταγωνιστές. Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε από τη Θεσσαλονίκη το «Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης», υποσχόμενος την κατάργηση της μνημονιακής πολιτικής και μια νέα οικονομική πορεία για τη χώρα. Η ΔΕΘ του 2014 λειτούργησε ως ο καταλύτης για την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, που επιτεύχθηκε τον Ιανουάριο του 2015.

Και πάλι, όμως, οι πολιτικές υποσχέσεις συγκρούστηκαν με την πραγματικότητα. Ακολούθησε μια περίοδος έντονης διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς, που κορυφώθηκε με το δημοψήφισμα, τα capital controls και την επιβολή του τρίτου Μνημονίου. Η Θεσσαλονίκη, που είχε συμβολίσει την ελπίδα για μια νέα αρχή, κατέληξε να συνδέεται με μια ακόμη εθνική περιπέτεια.

Ο πολιτικός σεισμός δεν είναι πάντα πολιτική πρόοδος

Το βασικό συμπέρασμα από αυτές τις εμπειρίες είναι ότι ένας πολιτικός σεισμός μπορεί να ανατρέψει κυβερνήσεις και να δημιουργήσει νέες πλειοψηφίες, χωρίς όμως να εγγυάται τη βελτίωση της ζωής των πολιτών. Η Ελλάδα βίωσε με τον πιο επώδυνο τρόπο τις συνέπειες των εύκολων υποσχέσεων. Τα μνημόνια, η ανεργία, η υπερφορολόγηση και η φυγή του ανθρώπινου δυναμικού στο εξωτερικό αποτελούν πληγές που δύσκολα επουλώνονται.

Η ΔΕΘ του 2026 δεν χρειάζεται άλλον έναν πολιτικό σεισμό

Μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο, η φετινή ΔΕΘ αναδεικνύεται σε ένα κρίσιμο πολιτικό τεστ. Το ζητούμενο δεν είναι να ακουστεί το πιο εντυπωσιακό σύνθημα ή να ανακοινωθεί το μεγαλύτερο πακέτο παροχών. Αντίθετα, η επιτυχία θα κριθεί από τη σοβαρότητα και την υπευθυνότητα των εξαγγελιών. Μια κυβέρνηση που σέβεται τους πολίτες οφείλει να αποφύγει τις μη κοστολογημένες υποσχέσεις και να επικεντρωθεί σε μέτρα με μόνιμο δημοσιονομικό αποτύπωμα.

Όχι επιδόματα – πραγματική οικονομική ανάσα

Ο σύγχρονος πολίτης δεν αναζητά μια εφάπαξ ενίσχυση για να καλύψει τις άμεσες ανάγκες του. Αυτό που πραγματικά χρειάζεται είναι μια διαρθρωτική αλλαγή που θα αυξήσει το διαθέσιμο εισόδημά του. Αυτό σημαίνει καλύτερους μισθούς, χαμηλότερη φορολογία και μείωση του κόστους ζωής. Η διαφορά ανάμεσα στην πολιτική παροχών και σε μια συνεπή οικονομική πολιτική έγκειται ακριβώς σε αυτό: στη δημιουργία συνθηκών βιώσιμης ανάπτυξης και όχι στην προσωρινή ανακούφιση.

Η ΔΕΘ της λογικής

Η φετινή ΔΕΘ έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει το σημείο καμπής για μια πιο ώριμη πολιτική προσέγγιση. Αντί για έναν ακόμη πολιτικό σεισμό, μπορεί να γίνει η αφετηρία για μια περίοδο οικονομικής κανονικότητας και σταθερότητας. Οι μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις, τα κίνητρα για επενδύσεις και η στήριξη της εργασίας είναι τα στοιχεία που μπορούν να στηρίξουν την κοινωνία και να ενισχύσουν τη μεσαία τάξη.

Από το «θα τα δώσουμε όλα» στο «θα κάνουμε όσα μπορούμε»

Η πολιτική ωριμότητα εκφράζεται όταν ένας ηγέτης αναγνωρίζει τα όρια της οικονομίας και δεσμεύεται μόνο για όσα μπορεί να υλοποιήσει. Η Ελλάδα έχει πληρώσει ακριβά το τίμημα των υπερβολών και των λαϊκιστικών υποσχέσεων. Δεν έχει την πολυτέλεια να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος. Η ΔΕΘ του 2026 μπορεί να σηματοδοτήσει το τέλος της εποχής του εύκολου συνθήματος και την αρχή μιας περιόδου όπου η πολιτική θα κρίνεται από την αποτελεσματικότητά της και όχι από την εντυπωσιακή ρητορική. Το ζητούμενο είναι η εμπιστοσύνη, η σύνεση και οι κοστολογημένες αποφάσεις που θα οδηγήσουν σε πραγματική αύξηση του εισοδήματος των πολιτών.