Διπλωματικό επεισόδιο Λονδίνου-Ιερουσαλήμ

Ένα νέο κεφάλαιο διπλωματικής αντιπαράθεσης ανοίγει ανάμεσα στο Λονδίνο και την Ιερουσαλήμ, με τις εξελίξεις των τελευταίων ωρών να σηματοδοτούν μια σαφή απομάκρυνση από τους παραδοσιακούς κανόνες της διπλωματίας. Η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να επιβάλει κυρώσεις σε βάρος παράνομων ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Όχθη πυροδότησε άμεσα και σκληρά αντίμετρα από την πλευρά του Ισραήλ, οδηγώντας τις διμερείς σχέσεις σε πρωτοφανές αδιέξοδο.

Η απόφαση της Βρετανίας και το σχέδιο Ε1

Η αφορμή για αυτή την ένταση δόθηκε εδώ και αρκετές εβδομάδες, όταν το Ισραήλ έδωσε το πράσινο φως για την προκήρυξη διαγωνισμού κατασκευής κατοικιών στην περιοχή, στο πλαίσιο του γνωστού εποικιστικού σχεδίου Ε1. Η βρετανική κυβέρνηση των Εργατικών είχε ήδη καταστήσει σαφές από τότε ότι θα αντιδρούσε με κυρώσεις, προκαλώντας τις έντονες προειδοποιήσεις του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, ο οποίος είχε διαμηνύσει ότι οποιαδήποτε ενέργεια εναντίον του κράτους του Ισραήλ θα αντιμετωπιζόταν με ανάλογα μέτρα.

Η χθεσινή ανακοίνωση του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών εντός του κοινοβουλίου επιβεβαίωσε τις προθέσεις της κυβέρνησης. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν την απαγόρευση εισαγωγής αγαθών που προέρχονται από τους παράνομους οικισμούς, σε μια κίνηση που χαρακτηρίστηκε ως αποφασιστικό βήμα για την προστασία της λύσης των δύο κρατών. Ο ίδιος, σε μια προσπάθεια να αποσαφηνίσει το πεδίο εφαρμογής των μέτρων, επέλεξε να ξεκινήσει τις δηλώσεις του τονίζοντας την ταυτότητά του ως Βρετανοεβραίος, υπογραμμίζοντας ότι ο στόχος δεν είναι το Ισραήλ αλλά οι παράνομοι οικισμοί και οι έποικοι που δρουν με βίαιο τρόπο.

Σκληρή γλώσσα και άμεσα αντίμετρα

Η ρητορική που χρησιμοποιήθηκε από τη βρετανική πλευρά ήταν ιδιαίτερα σκληρή, με αναφορές σε τρομοκρατικές ενέργειες εποίκων και σε πρακτικές εθνοκάθαρσης, ενώ η ισραηλινή κυβέρνηση κατηγορήθηκε ευθέως ότι ανέχεται ή και ενθαρρύνει τέτοιες συμπεριφορές. Η γλώσσα αυτή, ωστόσο, δεν έμεινε αναπάντητη. Η ισραηλινή κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα και με πρωτοφανή σκληρότητα, ανακοινώνοντας τέσσερα αντίμετρα.

Το πιο ηχηρό από αυτά είναι το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ιερουσαλήμ, το οποίο θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός των επόμενων 30 ημερών. Παράλληλα, αποφασίστηκε η απαγόρευση εισόδου στο Ισραήλ για δώδεκα Βρετανούς πολίτες, εκ των οποίων οι έντεκα είναι βουλευτές του βρετανικού κοινοβουλίου. Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε την εργατική κυβέρνηση ως εχθρική δύναμη, κατηγορώντας την για ανάμειξη στις εσωτερικές πολιτικές υποθέσεις του Ισραήλ ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου.

Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου ήταν ακόμη πιο ακραίες, με τον υπουργό Οικονομικών να ζητά την απέλαση του Βρετανού πρέσβη και τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας να προτείνει την αναγνώριση των νήσων Φώκλαντ ως αργεντίνικου εδάφους, σε μια κίνηση που δείχνει το βάθος της ρήξης.

Αντιδράσεις στο εσωτερικό της Βρετανίας

Στο εσωτερικό της Βρετανίας, οι εξελίξεις προκάλεσαν ένα ευρύ φάσμα αντιδράσεων. Από τη μία πλευρά, οργανώσεις και κόμματα όπως οι Φιλελεύθεροι και οι Πράσινοι χαιρετίζουν τις κυρώσεις, θεωρώντας τες ως μια καθυστερημένη αλλά απαραίτητη ενέργεια. Από την άλλη πλευρά, συντηρητικοί κύκλοι και ο επικεφαλής Ραβίνος της Βρετανίας εκφράζουν φόβους ότι τέτοιες αποφάσεις θα ενισχύσουν το κύμα αντισημιτισμού στη χώρα, μια κατηγορία που ο Βρετανός υπουργός απορρίπτει κατηγορηματικά.

Η ισραηλινή πρεσβεία στο Λονδίνο αποδίδει τις κυρώσεις σε εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες της Βρετανίας, ενώ από την πλευρά των Παλαιστινίων, ο πρέσβης στο Ηνωμένο Βασίλειο κάνει λόγο για μια ιστορική καμπή στις σχέσεις τους με τη Βρετανία. Το διπλωματικό αυτό μέτωπο διευρύνεται, καθώς άλλες δέκα ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να προχωρήσουν σε ανάλογους εμπορικούς περιορισμούς. Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών και στον αντίκτυπο που μπορεί να έχει αυτή η κρίση στις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες της περιοχής.