Με νέο πακέτο παρεμβάσεων στο ιδιωτικό χρέος, η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει μια ακόμη ευκαιρία σε εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες να τακτοποιήσουν εκκρεμότητες προς την εφορία και τον ΕΦΚΑ, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για ευκολότερη πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό και για άρση δεσμεύσεων σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Οι βασικές αλλαγές που ανακοινώθηκαν αφορούν νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιές αρρύθμιστες οφειλές, διεύρυνση του εξωδικαστικού για μικρότερα χρέη και δυνατότητα αποδέσμευσης λογαριασμών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλιές αρρύθμιστες οφειλές
Η νέα ρύθμιση καλύπτει οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν βρίσκονταν σε καθεστώς ρύθμισης στις 21 Απριλίου 2026. Προϋπόθεση για την υπαγωγή είναι η εξόφληση ή η ρύθμιση μέσω της πάγιας ρύθμισης όλων των νεότερων ληξιπρόθεσμων χρεών που δημιουργήθηκαν από το 2024 και μετά. Το επιτόκιο ορίζεται στο 5,84%, η ελάχιστη μηνιαία δόση στα 30 ευρώ, ενώ στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν και τόκοι που βεβαιώθηκαν μετά την 31η Δεκεμβρίου 2023 έως την ημερομηνία της αίτησης. Από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις προκύπτει ότι το μέτρο αφορά δυνητικά 1,3 εκατ. φυσικά πρόσωπα με αρρύθμιστες οφειλές 31,5 δισ. ευρώ και περίπου 284.000 επιχειρήσεις με χρέη 63,8 δισ. ευρώ.
Η υπαγωγή στη ρύθμιση συνοδεύεται από συγκεκριμένα ευεργετήματα. Χορηγείται αποδεικτικό ενημερότητας, αναστέλλεται η λήψη μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης και παγώνει η συνέχιση διαδικασιών όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί. Παράλληλα, αναβάλλεται η άσκηση ή η εκτέλεση ποινών στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες, η εφαρμογή του σχήματος τοποθετείται χρονικά στον Ιούνιο, αν και το στοιχείο αυτό έχει προς το παρόν δημοσιοποιηθεί κυρίως σε δημοσιογραφικές εξειδικεύσεις και όχι με πλήρες χρονοδιάγραμμα εφαρμογής από το υπουργείο.
Χαμηλότερο όριο εισόδου στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά τον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς το κατώφλι ένταξης κατεβαίνει από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Η μεταβολή αυτή, σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ανοίγει τον μηχανισμό σε περίπου 300.000 επιπλέον οφειλέτες που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός. Η επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση επιβεβαιώνει τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής και τον εκτιμώμενο αριθμό των ωφελούμενων, ενώ η υφιστάμενη πλατφόρμα του εξωδικαστικού εξακολουθεί να προβλέπει δυνατότητα ρύθμισης σε έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και σε έως 420 δόσεις για οφειλές προς δήμους, υπό τις γενικές προϋποθέσεις του μηχανισμού.
Σε αρκετές οικονομικές εξειδικεύσεις αναφέρεται ότι για τις μικρότερες αυτές οφειλές θα μπορεί να προβλέπεται σταθερό επιτόκιο 3%, διαγραφή προσαυξήσεων και τόκων έως και 100%, ακόμη και μείωση βασικής οφειλής έως 28%, με την επισήμανση ότι για την ένταξη απαιτείται πλήρης άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Τα στοιχεία αυτά συμβαδίζουν με τη γενική λογική του εξωδικαστικού μηχανισμού, αλλά οι ακριβείς όροι για τη νέα κατηγορία οφειλών θα πρέπει να θεωρούνται τελικοί μόνο όταν αποτυπωθούν ρητά στο εφαρμοστικό πλαίσιο.
Πότε ξεμπλοκάρουν οι τραπεζικοί λογαριασμοί
Η τρίτη παρέμβαση αφορά την άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για χρέη προς τη Φορολογική Διοίκηση. Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, η αποδέσμευση θα μπορεί να γίνει όταν ο οφειλέτης έχει εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της βασικής οφειλής του και ταυτόχρονα έχει ρυθμίσει ή τακτοποιήσει το υπόλοιπο. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται άπαξ και συνδέεται με τη διατήρηση συνέπειας στις πληρωμές, καθώς σε περίπτωση νέων οφειλών η προστασία δεν θα συνεχίζεται αυτομάτως. Για την ακριβή λειτουργία της διαδικασίας αναμένεται ειδικότερη πρόβλεψη από την ΑΑΔΕ.
Η συνολική κατεύθυνση των μέτρων είναι σαφής: το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να συνδυάσει μια ελεγχόμενη «δεύτερη ευκαιρία» για παλιά χρέη με πιο στοχευμένες δικλίδες συνέπειας, ώστε να μην υπονομευθεί η πάγια λογική των ρυθμίσεων. Το αν το νέο πλαίσιο θα αποδώσει στην πράξη θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα ενεργοποιηθούν οι πλατφόρμες, από το αν οι όροι θα παραμείνουν εφαρμόσιμοι για τους μικρούς οφειλέτες και από το αν οι τράπεζες και η διοίκηση θα κινηθούν χωρίς νέες γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.
