Η έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή προκαλεί έντονη ανησυχία στους Έλληνες καταναλωτές, με τις πρώτες ημέρες μετά την κρίση να διαμορφώνουν νέες καταναλωτικές συνήθειες. Σούπερ μάρκετ καταγράφουν αλλαγές στις αγορές, καθώς οι πολίτες αξιολογούν τις εξελίξεις και προσαρμόζουν άμεσα τις δαπάνες τους.
Σύμφωνα με έρευνα της NielsenIQ, που πραγματοποιήθηκε από τις 9 έως τις 12 Μαρτίου, το 57% των καταναλωτών δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 27% εκφράζει έντονο στρες για τις επόμενες εβδομάδες. Το 13% δηλώνει θυμό, με μόλις ένα 3% να παραμένει αδιάφορο. Το κλίμα αυτό επηρεάζει τόσο την ψυχολογία όσο και τις πρώτες αποφάσεις αγοράς των πολιτών.
Το 72% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι έχει αλλάξει τις συνήθειές του. Το 35% περιορίζει τις δαπάνες, το 25% μειώνει τις εξόδους του και ένα 10% προχωρά σε αποθεματοποίηση βασικών προϊόντων. Οι βασικές ανησυχίες αφορούν πιθανές ανατιμήσεις (22%), ελλείψεις προϊόντων (19%), τις γεωπολιτικές εξελίξεις (16%) και την αύξηση των τιμών καυσίμων (14%).
Σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, η προτεραιότητα των καταναλωτών μετατοπίζεται. Πριν την κρίση, η ανησυχία εστιάζονταν κυρίως στο αυξημένο κόστος τροφίμων (45%), στους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και στην κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Η νέα κατάσταση διαμορφώνει φόβους για πιθανές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και γενικότερη αστάθεια στην αγορά.
Κατά την ημερίδα της 18ης Μαρτίου, στελέχη της NielsenIQ ανέφεραν ότι η καταναλωτική συμπεριφορά εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Στην παρούσα φάση, η αγορά βρίσκεται στο πρώτο στάδιο, με άμεσες αντιδράσεις στους πολίτες και στα σούπερ μάρκετ.
Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει πιεστικό. Το 57% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του καλύπτει μόνο τις βασικές ανάγκες, ενώ μόνο το 13% βλέπει βελτίωση στην οικονομική του κατάσταση. Οι καταναλωτές παρακολουθούν στενά τις τιμές (68%), αναζητούν προσφορές και κουπόνια (76%) και προσπαθούν να αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή σχεδόν σε κάθε περίπτωση. Επιπλέον, ένας στους δύο λειτουργεί με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη.
Στην αγορά ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG), οι όγκοι πωλήσεων παραμένουν σχεδόν σταθεροί από το 2006 έως το 2025, ενώ η μέση τιμή έχει αυξηθεί κατά 30%. Η αξία της αγοράς ενισχύεται κυρίως από τις ανατιμήσεις, σε ένα περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων, πανδημιών και πληθωριστικών πιέσεων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: ο όγκος πωλήσεων στα σούπερ μάρκετ διατηρείται, η αξία αυξάνεται, και οι καταναλωτές γίνονται πιο προσεκτικοί, διαχειρίζονται τα οικονομικά τους με αυστηρότητα και αναζητούν ευκαιρίες. Η γεωπολιτική κρίση επιταχύνει αυτή την τάση και ενισχύει την επιφυλακτικότητα στην αγορά.
