Φυσικό αέριο: Ο νέος φόβος για τα επιτόκια

Η ανησυχία για την πορεία του πληθωρισμού και των επιτοκίων στην Ευρώπη έχει μετατοπιστεί από το πετρέλαιο στο φυσικό αέριο, σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις στις διεθνείς αγορές. Τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων και η γεωπολιτική αστάθεια έχουν οδηγήσει τις τιμές του καυσίμου σε υψηλά πέντε μηνών, ενώ τα συμβόλαια για τον χειμώνα διαπραγματεύονται σε τιμές υπερδιπλάσιες σε σχέση με πέρυσι. Αυτή η κατάσταση έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, με τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων σε Γερμανία και Βρετανία να σκαρφαλώνουν σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί εδώ και δεκαετίες, ακόμη και όταν η τιμή του πετρελαίου Brent υποχωρεί σημαντικά από τα πρόσφατα υψηλά του.

Το βασικό σενάριο που κυριαρχεί στις αξιολογήσεις των επενδυτών είναι ότι η συνεχιζόμενη άνοδος του φυσικού αερίου θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να υιοθετήσουν μια πιο επιθετική στάση στη νομισματική τους πολιτική, πέρα από ό,τι ήδη προεξοφλείται. Ο ρόλος του φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή οικονομία είναι κομβικός, καθώς αντιστοιχεί περίπου στο 21% του ενεργειακού μείγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το ποσοστό αυτό κυμαίνεται μεταξύ 25% και 35%, γεγονός που καθιστά τις οικονομίες αυτές ιδιαίτερα ευάλωτες στις διακυμάνσεις της τιμής του.

Η Έμα Μοριάρτι, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου στην CG Asset Management, επισημαίνει ότι η τιμή του φυσικού αερίου είναι πιο κρίσιμη για τη Βρετανία και την Ευρώπη και, σε αντίθεση με άλλες περιόδους, δεν αποκλιμακώθηκε κατά τη διάρκεια των πρόσφατων εκεχειριών, συνεχίζοντας να κινείται ανοδικά. Η ίδια αναφέρει ότι η εταιρεία της έχει αυξήσει τη θέση της σε κρατικά ομόλογα συνδεδεμένα με τον πληθωρισμό στο 49% του βασικού της fund, ποσοστό που προσεγγίζει ιστορικό υψηλό, ως αντιστάθμιση έναντι αυτού του κινδύνου.

Το φυσικό αέριο ως βασικός παράγοντας διαμόρφωσης των αποδόσεων

Η άνοδος των αποδόσεων στα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα δεν αποδίδεται αποκλειστικά στο ενεργειακό κόστος. Παράγοντες όπως οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, το αυξημένο κύμα δανεισμού από εταιρείες του τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και η απρόβλεπτη οικονομική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών συμβάλλουν επίσης στην πίεση. Ωστόσο, όπως μεταδίδει το Bloomberg, οι συμμετέχοντες στην αγορά πλέον θεωρούν το φυσικό αέριο ως τον σημαντικότερο ενεργειακό κίνδυνο για την πορεία των επιτοκίων στην Ευρώπη και τη Βρετανία, ακόμη και αν οι τρέχουσες τιμές παραμένουν πολύ χαμηλότερες από τα επίπεδα που καταγράφηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Ο Τζέιμι Σιρλ, στρατηγικός αναλυτής ευρωπαϊκών επιτοκίων στη Citigroup, υπογραμμίζει ότι οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αναδειχθεί στον βασικό παράγοντα που καθορίζει τις αποδόσεις. Όπως εξηγεί, από τις αρχές Ιουλίου, οι μεταβολές στη διάρκεια των ομολόγων ακολουθούν ολοένα και περισσότερο τις διακυμάνσεις της τιμής του φυσικού αερίου, ενώ η συσχέτιση με τις τιμές του πετρελαίου έχει αποδυναμωθεί σημαντικά. Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια αποσύνδεση των ευρωπαϊκών αγορών ομολόγων από το πετρέλαιο, με τις τιμές του φυσικού αερίου και τις αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων να κινούνται πλέον με μεγάλη συγχρονία.

Τα αποθέματα στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2009

Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει κυβερνήσεις και επιχειρήσεις σε καθυστέρηση της αναπλήρωσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου, βασιζόμενες στην εκτίμηση ότι η σύγκρουση θα ήταν σύντομη και οι τιμές θα υποχωρούσαν. Παράλληλα, το ακραίο κύμα ζέστης κατά τους θερινούς μήνες ενίσχυσε τη ζήτηση για ενέργεια, επιδεινώνοντας την κατάσταση. Ως αποτέλεσμα, οι αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι σήμερα γεμάτες μόλις στο 63%, το χαμηλότερο ποσοστό για αυτή την εποχή του έτους από το 2009.

Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τη στρατηγική σημασία του Στενού του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές για τη μεταφορά αυτού του αερίου, ενώ τα στρατηγικά αποθέματα είναι περιορισμένα. Οι αναλυτές της RBC Capital Markets, συμπεριλαμβανομένης της Μεγκούμ Μούχιτς, προειδοποίησαν στις 13 Αυγούστου ότι αναδύεται μια πιθανή ενεργειακή κρίση στις αγορές φυσικού αερίου, με επιπτώσεις στον πληθωρισμό που θα μπορούσαν να είναι πολύ ευρύτερες από μια αντίστοιχη κρίση στο πετρέλαιο.

Η ασύμμετρη απειλή για τα επιτόκια

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη προχωρήσει σε μία αύξηση επιτοκίων φέτος, ενώ η Τράπεζα της Αγγλίας έχει διατηρήσει αμετάβλητη τη νομισματική της πολιτική. Οι αγορές χρήματος προεξοφλούν σήμερα μία επιπλέον αύξηση και από τις δύο κεντρικές τράπεζες έως το τέλος του 2026, καθώς και ακόμη μία έως τον Σεπτέμβριο του 2027. Ωστόσο, αυτές οι προσδοκίες ενδέχεται να αναθεωρηθούν εάν οι τιμές του φυσικού αερίου συνεχίσουν να αυξάνονται και δεν υπάρξει συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

Ο Στίβεν Μπάροου, επικεφαλής στρατηγικής G10 στη Standard Bank, τονίζει ότι η νέα απειλή για τον πληθωρισμό, που προέρχεται από τη δυσκολία αναπλήρωσης των αποθεμάτων ενέργειας και τις επιπτώσεις του κύματος ζέστης και της ξηρασίας, καθιστά την ομάδα του πιο επιφυλακτική. Όπως ανέφερε, είναι έτοιμοι να αναθεωρήσουν προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τα επιτόκια, αν χρειαστεί. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δυσμενές ισοζύγιο κινδύνων για τις αγορές ομολόγων, καθώς ακόμη και μια συμφωνία στη Μέση Ανατολή που θα οδηγούσε σε πτώση των τιμών του πετρελαίου ενδέχεται να μην είναι αρκετή για να περιορίσει τις πιέσεις, εφόσον οι ανησυχίες για την επάρκεια φυσικού αερίου παραμείνουν.

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της RBC, το αποτέλεσμα είναι ένα ασύμμετρο προφίλ κινδύνου για τα επιτόκια, με περιορισμένα περιθώρια ανόδου για τις αγορές, αλλά σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο επιδείνωσης εάν η κατάσταση κλιμακωθεί περαιτέρω.