Η Ευρώπη σε κρίση ηγεσίας: Εκλογές, διχασμός και πόλεμος για τα 2 τρισ. ευρώ

Μπροστά σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη περίοδο πολιτικής παράλυσης βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι εντεινόμενες διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών συμπίπτουν με τη μεγαλύτερη ίσως συσσώρευση οικονομικών, γεωπολιτικών και θεσμικών προκλήσεων των τελευταίων ετών. Ο νέος πολυετής ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας και οι πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία και την Κίνα διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας, ενώ οι ισχυρότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρές εσωτερικές πολιτικές δυσκολίες.

Η δυνατότητα των Βρυξελλών να διαμορφώνουν κοινές αποφάσεις τίθεται πλέον υπό έντονη δοκιμασία. Οι κυβερνήσεις καλούνται να συμφωνήσουν σε ζητήματα με τεράστιο οικονομικό και πολιτικό κόστος, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εκλογικές αναμετρήσεις περιορίζουν τη διάθεσή τους για παραχωρήσεις και συμβιβασμούς.

Η εικόνα που διαμορφώθηκε στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών αποτύπωσε με σαφήνεια το πρόβλημα. Ύστερα από δύο ημέρες διαπραγματεύσεων, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποχώρησαν χωρίς ουσιαστική πρόοδο στο ζήτημα του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού. Παράλληλα, οι συζητήσεις για την ενεργειακή πολιτική ανέδειξαν νέες αντιπαραθέσεις, επιβεβαιώνοντας τις δυσκολίες συνεννόησης ακόμη και σε τομείς που επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή οικονομία.

Το POLITICO καταγράφει κλίμα αυξανόμενης ανησυχίας μεταξύ Ευρωπαίων αξιωματούχων και διπλωματών. Η βασική τους εκτίμηση είναι ότι η Ένωση εισέρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποφάσεις θα απαιτούν ολοένα δυσκολότερες διαπραγματεύσεις, ενώ οι διεθνείς εξελίξεις θα επιβάλλουν ταχύτερες αντιδράσεις.

Εκλογικές αναμετρήσεις, πολιτική αστάθεια και προϋπολογισμός 2 τρισ. ευρώ

Σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής αβεβαιότητας συνδέεται με την κατάσταση στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της Ένωσης. Η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία συγκεντρώνουν περίπου το 60% της οικονομικής ισχύος και του πληθυσμού της ΕΕ, γεγονός που καθιστά τις πολιτικές εξελίξεις στις συγκεκριμένες χώρες καθοριστικές για τη λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμών.

Στην Ισπανία, οι εκλογές της 29ης Νοεμβρίου δημιουργούν πρόσθετη πίεση στην κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία επί οκτώ χρόνια. Το ενδεχόμενο πολιτικής αλλαγής και η πιθανότητα παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης ενδέχεται να επηρεάσουν άμεσα τις κρίσιμες ευρωπαϊκές συζητήσεις.

Οι προγραμματισμένες συναντήσεις των Ευρωπαίων ηγετών στις 13 και 26 Νοεμβρίου συμπίπτουν με την ισπανική προεκλογική περίοδο. Εφόσον οι εκλογές οδηγήσουν σε δυσκολία σχηματισμού κυβέρνησης, η πολιτική αβεβαιότητα στη Μαδρίτη θα μπορούσε να παραταθεί έως τον Ιανουάριο του 2027, δημιουργώντας επιπλέον εμπόδια στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας για τον προϋπολογισμό.

Στη Γαλλία, οι προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027 σηματοδοτούν το τέλος της δεύτερης συνεχόμενης θητείας του Εμανουέλ Μακρόν. Το γαλλικό Σύνταγμα αποκλείει την άμεση διεκδίκηση τρίτης διαδοχικής θητείας, γεγονός που καθιστά δεδομένη την αλλαγή στο Μέγαρο των Ηλυσίων.

Η προοπτική αναδιάταξης του γαλλικού πολιτικού σκηνικού προκαλεί προβληματισμό στις Βρυξέλλες, καθώς το Παρίσι αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες διαμόρφωσης της ευρωπαϊκής πολιτικής. Η ισχυρή παρουσία της γαλλικής ακροδεξιάς, με κεντρική φυσιογνωμία τη Μαρίν Λεπέν, ενισχύει τις ανησυχίες για ενδεχόμενες αλλαγές στις προτεραιότητες της επόμενης κυβέρνησης.

Η Γερμανία αντιμετωπίζει διαφορετικού χαρακτήρα πολιτική πίεση. Η ενίσχυση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) και η φθορά που καταγράφει ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς περιορίζουν τα περιθώρια πολιτικών χειρισμών του Βερολίνου. Παρότι οι επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές προβλέπονται για το 2029, η γερμανική κυβέρνηση βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με εσωτερικές πιέσεις που επηρεάζουν τη διαπραγματευτική της στάση.

Η ανάγκη προστασίας της εσωτερικής πολιτικής ισορροπίας μπορεί να καταστήσει δυσκολότερη την αποδοχή πρόσθετων οικονομικών υποχρεώσεων ή σημαντικών παραχωρήσεων προς άλλα κράτη-μέλη.

Στην Ιταλία, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι προετοιμάζεται για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, η οποία τοποθετείται χρονικά τον Οκτώβριο του 2027. Η κυβέρνησή της έχει παρουσιάσει αξιοσημείωτη διάρκεια για τα δεδομένα της ιταλικής πολιτικής ζωής, ωστόσο η είσοδος σε προεκλογική περίοδο αναμένεται να επηρεάσει και τη στάση της Ρώμης στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις.

Ευρωπαίοι διπλωμάτες εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, στοιχείο που προσθέτει έναν επιπλέον παράγοντα αβεβαιότητας στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό.

Η ταυτόχρονη πολιτική πίεση στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες δημιουργεί ένα εξαιρετικά σύνθετο πρόβλημα για την ΕΕ. Οι κυβερνήσεις χρειάζονται συμφωνίες που θα εξασφαλίζουν τη χρηματοδότηση των κοινών πολιτικών, ενώ στο εσωτερικό των χωρών τους καλούνται να δικαιολογήσουν τις οικονομικές δεσμεύσεις που συνεπάγονται αυτές οι αποφάσεις.

Το πρόβλημα αποτυπώνεται κυρίως στις διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνολικού ύψους περίπου 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ. Η χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την περίοδο που αρχίζει το 2028 προϋποθέτει συμφωνία σχετικά με την κατανομή των πόρων, τις εθνικές συνεισφορές και τις νέες προτεραιότητες.

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλώντας στο POLITICO στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής, επισήμανε ότι ο αρχικός στόχος των Ευρωπαίων ηγετών ήταν να υπάρξει πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του 2026. Οι επικείμενες ισπανικές εκλογές και οι πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία και την Ιταλία καθιστούν πλέον δυσκολότερη την επίτευξη αυτού του χρονοδιαγράμματος.

Η τελευταία Σύνοδος Κορυφής ολοκληρώθηκε χωρίς να καταγραφεί πρόοδος στο συγκεκριμένο ζήτημα. Επιπλέον, από το τελικό κείμενο συμπερασμάτων απουσίαζε δέσμευση για συμφωνία μέχρι τον Δεκέμβριο.

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει τις αντιστάσεις που συναντά η προσπάθεια του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να επισπεύσει την ολοκλήρωση των συνομιλιών. Ο Κόστα επιδιώκει να υπάρξει συμφωνία πριν από την έναρξη του 2027, ώστε να διασφαλιστεί ο απαιτούμενος χρόνος προετοιμασίας για την εφαρμογή του νέου δημοσιονομικού πλαισίου από το 2028.

Νέες συναντήσεις έχουν προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο. Σε περίπτωση αποτυχίας, οι διαβουλεύσεις θα μεταφερθούν στο 2027, όταν η εκλογική πίεση σε αρκετά κράτη-μέλη αναμένεται να καταστήσει ακόμη δυσκολότερη την εξεύρεση συμβιβαστικών λύσεων.

Η ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Κάρλα Ταβάρες, η οποία συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό, έχει επισημάνει ότι οι εκλογικές διαδικασίες θα επηρεάσουν τόσο τις συζητήσεις μεταξύ κυβερνήσεων όσο και τις ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Αντίστοιχο προβληματισμό εκφράζουν διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ, οι οποίοι περιγράφουν ένα περιβάλλον περιορισμένης πολιτικής εμπιστοσύνης. Οι κυβερνήσεις εμφανίζονται περισσότερο προσηλωμένες στη διατήρηση των θέσεών τους και λιγότερο πρόθυμες να αναλάβουν το πολιτικό κόστος μιας συνολικής συμφωνίας.

Η πρόσφατη σύνοδος ανέδειξε το μέγεθος των αντιθέσεων. Παρά τη γαλλογερμανική συνεννόηση για ζητήματα της αυτοκινητοβιομηχανίας, οι μεγαλύτερες εκκρεμότητες παρέμειναν ουσιαστικά ανοιχτές.

Έξι Ευρωπαίοι διπλωμάτες και αξιωματούχοι, τους οποίους επικαλείται ανώνυμα το POLITICO, περιέγραψαν απαισιόδοξες εκτιμήσεις για το επόμενο διάστημα. Ανώτερος διπλωμάτης προειδοποίησε ότι οι συνθήκες το 2027 ενδέχεται να είναι ακόμη δυσκολότερες.

Η Ευρώπη ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα – Ουκρανία, ρωσικά κεφάλαια και κρίση ηγεσίας

Η δυσκολία λήψης αποφάσεων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπίπτει με μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής πίεσης. Η Ένωση καλείται να προστατεύσει την οικονομική και στρατηγική της αυτονομία σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από συγκρούσεις συμφερόντων, εμπορικούς ανταγωνισμούς και αυξημένες απαιτήσεις αμυντικής ασφάλειας.

Η πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διατλαντικές σχέσεις. Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών πρωτευουσών δημιουργούν αβεβαιότητα σχετικά με τη μελλοντική λειτουργία συμμαχιών που αποτέλεσαν επί δεκαετίες βασικό παράγοντα της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Παράλληλα, η Ρωσία συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καταγγέλλουν τη δράση δικτύων αποσταθεροποίησης και υβριδικών επιθέσεων σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Οι ανησυχίες αυτές περιλαμβάνουν κυβερνοεπιθέσεις, καταγγελίες για δολιοφθορές σε κρίσιμες υποδομές και περιστατικά χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το Βερολίνο έχει αποδώσει στη Μόσχα ευθύνη για καταγγελλόμενη απόπειρα επίθεσης με drones στο αεροδρόμιο της Λειψίας.

Την ίδια περίοδο, η Κίνα ενισχύει τη θέση της σε κρίσιμους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας, αποκτώντας αυξημένη επιρροή στις αλυσίδες εφοδιασμού και στις αγορές πρώτων υλών. Η μαζική παρουσία κινεζικών προϊόντων στις ευρωπαϊκές αγορές εντείνει τον ανταγωνισμό και ασκεί πρόσθετη πίεση σε σημαντικούς κλάδους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Η συσσώρευση αυτών των προβλημάτων ενισχύει την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής. Ωστόσο, οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των κρατών-μελών δημιουργούν σοβαρά εμπόδια στη διαμόρφωση ενιαίας πολιτικής αντίδρασης.

Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερ, σε δηλώσεις του κατά τη διάρκεια της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής, προειδοποίησε ότι εξωτερικές δυνάμεις επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τις ευρωπαϊκές αδυναμίες και να ενισχύσουν τις εσωτερικές διαιρέσεις.

Αντίστοιχη εκτίμηση διατύπωσε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας Γκαμπριέλιους Λάντσμπεργκις, ο οποίος δραστηριοποιείται πλέον ως επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ. Ο ίδιος περιέγραψε την Ευρώπη ως μια πολιτική και οικονομική δύναμη που αντιμετωπίζει ταυτόχρονες πιέσεις από την Ουάσιγκτον, τη Μόσχα και το Πεκίνο.

Στο επίκεντρο των άμεσων ευρωπαϊκών υποχρεώσεων παραμένει η χρηματοδοτική στήριξη της Ουκρανίας. Η συνέχιση του πολέμου έχει δημιουργήσει τεράστιες δημοσιονομικές ανάγκες για το Κίεβο, ενώ οι συνεχείς επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της χώρας επιβαρύνουν περαιτέρω την οικονομική κατάσταση.

Οι εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, όπως παρουσιάζονται στο δημοσίευμα, τοποθετούν το προβλεπόμενο χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας για το 2027 μεταξύ 30 και 35 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το ποσό αυτό αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η ουκρανική κυβέρνηση στην προσπάθειά της να καλύψει τις κρατικές δαπάνες, να χρηματοδοτήσει βασικές δημόσιες λειτουργίες και να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Η ανάγκη πρόσθετης οικονομικής βοήθειας παραμένει σημαντική, παρά την ευρωπαϊκή απόφαση για χρηματοδοτική στήριξη ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η εξεύρεση νέων πόρων απαιτεί πρόσθετες πολιτικές συμφωνίες, τις οποίες οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών δυσκολεύονται να επιτύχουν.

Ο Γκαμπριέλιους Λάντσμπεργκις έχει εκφράσει ιδιαίτερα απαισιόδοξες εκτιμήσεις για τους επόμενους μήνες, επισημαίνοντας ότι το οικονομικό και στρατηγικό βάρος της ουκρανικής υποστήριξης μεταφέρεται ολοένα περισσότερο στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχώρησε σε ιδιαίτερα δραματική προειδοποίηση, υποστηρίζοντας ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση της χώρας του θα μπορούσε να οδηγήσει έως και 20 εκατομμύρια Ουκρανούς στην αναζήτηση καταφυγίου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εκτίμησή του ανέδειξε τις ευρύτερες ανθρωπιστικές και κοινωνικές συνέπειες που θα μπορούσε να προκαλέσει μια σοβαρή επιδείνωση της κατάστασης στην Ουκρανία, αυξάνοντας την πίεση προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για διατήρηση της οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας.

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων αφορά την πιθανή αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Περίπου 200 δισεκατομμύρια ευρώ ρωσικών κεφαλαίων παραμένουν δεσμευμένα στο Euroclear, το χρηματοπιστωτικό αποθετήριο που εδρεύει στις Βρυξέλλες.

Η χρησιμοποίηση αυτών των πόρων εξετάζεται ως πιθανό μέσο κάλυψης μέρους των οικονομικών αναγκών της Ουκρανίας. Ωστόσο, η σχετική πρόταση εξακολουθεί να προκαλεί σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών.

Το Βέλγιο, στο οποίο βρίσκεται το Euroclear, έχει εκφράσει ισχυρές αντιρρήσεις και έχει εμποδίσει προηγούμενες προσπάθειες αξιοποίησης των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων. Η βελγική κυβέρνηση διατηρεί τις επιφυλάξεις της, επικαλούμενη κινδύνους που συνδέονται με τις νομικές και χρηματοοικονομικές συνέπειες μιας τέτοιας απόφασης.

Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον, αποχωρώντας από την πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, ανέφερε ότι δεν έχει σημειωθεί μεταβολή των δεδομένων στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Μια δεύτερη δυνατότητα θα ήταν η προσφυγή σε πρόσθετο κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό. Η προοπτική αυτή, όμως, συναντά επίσης δυσκολίες, καθώς απαιτεί συμφωνία για την ανάληψη νέων δημοσιονομικών υποχρεώσεων σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές εθνικές κυβερνήσεις βρίσκονται υπό έντονη πολιτική και οικονομική πίεση.

Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας αναδεικνύει το βαθύτερο πρόβλημα της ευρωπαϊκής λειτουργίας. Οι Βρυξέλλες καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξημένες στρατηγικές απαιτήσεις, την ώρα που τα διαθέσιμα πολιτικά και δημοσιονομικά εργαλεία παραμένουν αντικείμενο συνεχών διαφωνιών.

Στις δυσκολίες αυτές προστίθεται και η απουσία μιας πολιτικής ηγεσίας με αδιαμφισβήτητη επιρροή στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αβεβαιότητα για το μέλλον ισχυρών Ευρωπαίων ηγετών περιορίζει τη δυνατότητα διαμόρφωσης σταθερών συμμαχιών και διευκολύνει την παράταση των διαπραγματευτικών αδιεξόδων.

Ευρωπαίοι διπλωμάτες επισημαίνουν ότι η Ένωση δεν διαθέτει σήμερα πολιτική φυσιογνωμία με το ειδικό βάρος που είχαν στο παρελθόν η Άνγκελα Μέρκελ ή ο Φρανσουά Μιτεράν. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διατηρεί ισχυρή θεσμική θέση, ωστόσο η οικοδόμηση συμφωνιών μεταξύ των κρατών-μελών εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους εθνικούς ηγέτες.

Η επικείμενη αποχώρηση του Εμανουέλ Μακρόν από τη γαλλική προεδρία ενισχύει αυτή την αβεβαιότητα. Τέσσερις Ευρωπαίοι διπλωμάτες ανέφεραν ότι ο Γάλλος πρόεδρος, κατά τη διάρκεια συζήτησης κεκλεισμένων των θυρών στην πρόσφατη σύνοδο, αναγνώρισε πως η πολιτική εντολή του θα είναι περιορισμένη κατά τους τελευταίους μήνες της θητείας του, γεγονός που επηρεάζει τη δυνατότητά του να δεσμευτεί σε μια συνολική συμφωνία για τον προϋπολογισμό.

Αντίστοιχες δυσκολίες αντιμετωπίζουν ο Πέδρο Σάντσεθ στην Ισπανία και ο Φρίντριχ Μερτς στη Γερμανία, ενώ η Ιταλία πλησιάζει σταδιακά τη δική της εκλογική αναμέτρηση.

Οι πολιτικές αυτές εξελίξεις απειλούν να αποδυναμώσουν τις σχέσεις εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία του ευρωπαϊκού συστήματος διαπραγματεύσεων. Οι μεγάλες συμφωνίες απαιτούν κυβερνήσεις με σταθερότητα και δυνατότητα ανάληψης πολιτικού κόστους, χαρακτηριστικά που σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τίθενται πλέον υπό δοκιμασία.

Ο Αντόνιο Κόστα, παρά τις δυσκολίες, επιμένει ότι το εκλογικό ημερολόγιο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως διαρκής αιτιολογία για καθυστερήσεις. Υπενθύμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελείται από 27 δημοκρατίες, στις οποίες οι εκλογικές διαδικασίες πραγματοποιούνται σχεδόν κάθε μήνα.

Η θέση του είναι ότι η ευρωπαϊκή λειτουργία πρέπει να συνεχίζεται ανεξάρτητα από τις πολιτικές αναμετρήσεις των κρατών-μελών. Διαφορετικά, κάθε σημαντική απόφαση θα μπορούσε να μετατίθεται επ' αόριστον.

Παρά τις επισημάνσεις του, το χρονοδιάγραμμα παραμένει εξαιρετικά πιεστικό. Οι επικείμενες ισπανικές εκλογές και η πιθανή καθυστέρηση σχηματισμού κυβέρνησης αναμένεται να επηρεάσουν τις διαβουλεύσεις του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου.

Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος εκτιμά ότι ο Ιανουάριος του 2027 ενδέχεται να αποτελέσει το τελευταίο ουσιαστικό παράθυρο για συμφωνία πριν ενταθεί η προεκλογική κινητικότητα στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες.

Ο Ζίγκφριντ Μουρεσάν, συνδιαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος για τον προϋπολογισμό, έχει επισημάνει ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες καθυστέρησαν σημαντικά να προχωρήσουν τις συζητήσεις και ότι τα χρονικά περιθώρια περιορίζονται.

Η κατάσταση που διαμορφώνεται αναδεικνύει μια βαθύτερη αντίφαση στην ευρωπαϊκή πολιτική πραγματικότητα. Η Ένωση καλείται να χρηματοδοτήσει νέες στρατηγικές προτεραιότητες, να στηρίξει την Ουκρανία, να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις των διεθνών συγκρούσεων και να ενισχύσει την οικονομική της ανταγωνιστικότητα, ενώ παραμένουν ανοιχτές οι βασικές διαφωνίες για την κατανομή των οικονομικών βαρών.

Η έλλειψη συμφωνίας για τον προϋπολογισμό των 2 τρισ. ευρώ αποτελεί πλέον σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παράταση της εκκρεμότητας ενδέχεται να επηρεάσει κρίσιμες χρηματοδοτήσεις και να ενισχύσει τις αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για την ικανότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να ξεπεράσουν τις εθνικές αντιπαραθέσεις. Η έκβαση των διαπραγματεύσεων θα επηρεάσει τη χρηματοδοτική πολιτική της επόμενης επταετίας, τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία και τη δυνατότητα της Ευρώπης να διαμορφώνει κοινή στάση απέναντι στις μεγάλες διεθνείς προκλήσεις.

Η πολιτική αβεβαιότητα στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία, σε συνδυασμό με τις οικονομικές διαφωνίες και τις αυξανόμενες εξωτερικές πιέσεις, συνθέτει ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο ενός παρατεταμένου θεσμικού και πολιτικού αδιεξόδου, σε μια περίοδο κατά την οποία η ανάγκη για αποτελεσματικές συλλογικές αποφάσεις γίνεται ολοένα μεγαλύτερη.