Η ωμή ισχύς ως δόγμα κυριαρχίας στη σύγχρονη παγκόσμια σκηνή

Στις μέρες μας μοιάζει να θριαμβεύει ακόμα μία φορά στην ανθρώπινη ιστορία ο φυσικός νόμος «το της φύσεως δίκαιον», ο οποίος επιβάλλει ο ανίσχυρος, ο άοπλος και ο εύπιστος να καθίσταται ένα παιχνίδι στα χέρια του κάθε ισχυρού, που τον επιβουλεύεται, προτού τον υποδουλώσει και τον καταβροχθίσει.

Πράγματι, πολλά σαρκοβόρα όντα, αφού συλλάβουν το θύμα τους, «παίζουν» μαζί του βασανιστικά, προτού το κατασπαράξουν! «Τον παίζει όπως η γάτα το ποντίκι» παρατηρεί ο θυμόσοφος λαός μας για τον ανήμπορο που πέφτει στα χέρια του δυνατού! Την ίδια ζωώδη συμπεριφορά, δυστυχώς, διαχρονικά εκδηλώνουν και όσοι ηγέτες, φέροντες καταχρηστικά το όνομα «Άνθρωπος», εφαρμόζουν στην παγκόσμια σκηνή το δόγμα της «επιβολής της θελήσεώς των διά της ισχύος»! Φρίττουν και τρέμουν μπροστά στην κολοσσιαία ισχύ τους οι αδύναμοι, καθώς νιώθουν την απειλητική σκιά τους να τους πλησιάζει. Χειροκροτούν και αγάλλονται οι έξαλλοι οπαδοί τους, τυφλωμένοι από τη χλιδή του πλούτου, την απόλυτη στρατιωτική και οικονομική ισχύ, μα προ πάντων την «πρωτοκαθεδρία» που απολαμβάνουν τα «πολιτικά ινδάλματά» τους στην «παγκόσμια τάξη πραγμάτων».

Μεθυσμένοι από το «νέκταρ της ισχύος» μεταβάλλονται οικειοθελώς, οι κατά τα άλλα ασήμαντοι, σε παθιασμένους υποστηρικτές και ένθερμους απολογητές των εγωκεντρικών επιλογών, ανιστόρητων αποφάσεων και βίαιων ενεργειών των πανίσχυρων ηγεμόνων, έστω και αν αυτές ποδοπατούν και κουρελιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, που έχει γραφεί κυριολεκτικά με το αίμα εκατομμυρίων αθώων ανθρώπων των δύο τουλάχιστον Παγκόσμιων Πολέμων. 

Αυτοί οι κατά τόπους κήρυκες και απολογητές της επικράτησης του Νόμου της Βίας ανερυθρίαστα μας κουνούν το δάκτυλο, επικαλούμενοι, μάλιστα, για να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, την ηθική θεωρία και την πολιτική φιλοσοφία των αρχαίων Ελλήνων σοφιστών. Ο μαθητής τους Καλλικλής εμφανίζεται στον πλατωνικό «Γοργία» να υποστηρίζει με πείσμα έναντι του Σωκράτους ότι «η υπεροχή, έστω και με τη βία, εξασφαλίζει την ανθρώπινη ευτυχία», λέγοντας: «Η ίδια η φύση δηλώνει, νομίζω, καθαρά ότι δίκαιο είναι να έχει ο καλύτερος (στη σωματική διάπλαση) περισσότερα από τον χειρότερο και ο δυνατότερος περισσότερα από τον αδυνατότερο. Τούτο γίνεται φανερό σε πολλές περιπτώσεις και στων άλλων ζώων τις σχέσεις και στων ανθρώπων, καθώς και στις σχέσεις ολοκλήρων πόλεων και γενών. Έτσι έχει κριθεί το δίκαιο ο καλύτερος να εξουσιάζει το χειρότερο και να έχει περισσότερα απ’ αυτόν…» (483d).

Κι αν δεν μας πείσουν για το δίκιο τους με την επίκληση αυτής της αυθεντίας, επιστρατεύουν τον ιστορικό Θουκυδίδη και τον περίφημο διάλογο των Αθηναίων με τους Μηλίους: «Και μεις γνωρίζουμε και σεις ότι κατά τον ανθρώπινο νόμο τα δίκαια κρίνονται μόνο από ίσους, ενώ τα δυνατά τα πράττουν οι ισχυροί και τα παραδέχονται οι ασθενείς». «Και οι θεοί, όπως πιστεύουν οι άνθρωποι, και αναμφισβήτητα οι άνθρωποι αναγκάζονται πάντοτε από φυσική ορμή να εξουσιάζουν εκείνους από τους οποίους υπερτερούν» (Ε 89,105).

Αφού, λοιπόν, οι «παντοδύναμοι» και τα φερέφωνά τους έχουν εδραιωμένη την πεποίθηση ότι η φυσική ορμή του «Δικαίου της Ισχύος» υπερτερεί κάθε άλλου παγκόσμιου νόμου και θεσμού, καταλαβαίνουμε με σαφήνεια το γιατί συστηματικά διασύρουν διεθνείς οργανισμούς, ευτελίζουν κάθε μορφή Διεθνούς Δικαίου και περιφρονούν τόσο τους εντεταλμένους λειτουργούς για την εφαρμογή του όσο και τις όποιες αποφάσεις της διεθνούς κοινότητας λαμβάνονται στο πλαίσιο των διατάξεών του. Κραυγαλέα και εξόφθαλμη είναι η φιλόδοξη προσπάθειά τους να την υποσκελίσουν, συγκροτώντας προσωποπαγή club, τύπου «Συμβουλίου για την Ειρήνη», με την καταβολή μάλιστα υψηλής χρηματικής συνδρομής από εκλεκτούς «πρόθυμους», προσκαλεσμένους να συμμετάσχουν.

Εξάλλου, «τι τους θέλουμε τους διεθνείς νόμους και τους θεσμούς;», αναρωτιόνται οι ισχυροί! «Μας κοστίζουν πολύ χρήμα οι οργανισμοί που τους υπηρετούν και αποτελούν τροχοπέδη και εμπόδιο για τα παράνομα και αυθαίρετα σχέδιά μας, που αποσκοπούν στον παγκόσμιο έλεγχο και την κυριαρχία»!

Η νομιμοποιητική τους βάση για την απαξίωση παγιωμένων και ιστορικά καταξιωμένων νόμων και κανόνων παραπέμπει και πάλι στον Καλλικλή του πλατωνικού «Γοργία»: «Τους νόμους τούς θέτουν οι αδύνατοι άνθρωποι και το πλήθος. Κατά τα δικά τους, λοιπόν, μέτρα και σύμφωνα με το δικό τους συμφέρον νομοθετούν, επαινούν και ψέγουν, όταν ψέγουν, διακηρύσσοντας για να εκφοβίζουν όσους έχουν τη ρώμη και την ικανότητα να πλεονεκτούν, ώστε να μην αρπάζουν τα περισσότερα, ότι είναι άσχημο και άδικο πράγμα η πλεονεξία και αδικία η απαίτηση να έχει κανείς πιο πολλά από τους άλλους» (483 b,c)!

Aν έτσι έχουν διαμορφωθεί στον καιρό μας τα πράγματα με την κυριαρχία του «δικαίου του ισχυροτέρου» στον κόσμο, τότε ποια στάση οφείλουμε να κρατήσουμε εμείς, οι ολιγάριθμοι, αδύναμοι και πολλαπλώς εκτεθειμένοι σε κινδύνους; Να φανούμε μοιρολάτρες και να καταστούμε εθελόδουλοι, υποτασσόμενοι στον ισχυρό; Να φανούμε ρεαλιστές, αποδεχόμενοι τις ιταμές απαιτήσεις του επικυρίαρχου σε βάρος της εθνικής μας κυριαρχίας και αξιοπρέπειας, προκειμένου να υποστούμε τις μικρότερες απώλειες και το μικρότερο δυνατό εξευτελισμό; Μήπως, καλύτερα, να προστρέξουμε πρόθυμοι δουλοπάροικοι να ταχθούμε ως πειθήνια όργανα στις υπηρεσίες του νέου αφέντη, μήπως και αποστρέψει το αρπακτικό του βλέμμα από τη μικρή, μα πλούσια σε αγαθά χώρα μας;

Τίποτε να μην κάνουμε απ’ αυτά τα ποταπά και ανάξια της μακραίωνης ιστορίας μας και του πολιτισμού μας! 

Αντιθέτως, στρέφοντας το βλέμμα στο ένδοξο παρελθόν μας, να νιώσουμε και πάλι τη φυσική μας τάση να μαχόμαστε, εμείς, οι αδύναμοι και οι ολίγοι, και στην ειρήνη μα και στον πόλεμο, με όπλα την ευφυΐα, την επινοητικότητα και τα στρατηγήματα. 

Η φύση, την οποία επικαλούνται οι οπαδοί «της βίας του ισχυρού», μας διδάσκει, κατά τον Ηράκλειτο τον Εφέσιο ότι «πόλεμος πατήρ πάντων». Σ’ αυτόν, όμως, τον πόλεμο, όπως και σε κάθε αγώνα, δεν είναι πάντα προδιαγεγραμμένο το αποτέλεσμα υπέρ του ισχυροτέρου. Γιατί η φύση έχει προνοήσει προκειμένου να εξασφαλίσει την ισορροπία της και να προστατεύσει την ίδια τη ζωή, να μοιράσει με τέτοιο τρόπο τα όπλα της ώστε ο αγώνας να είναι πάντα και αμφίρροπος και απρόβλεπτος. Έτσι, βλέπουμε τα μικρά και άοπλα ψαράκια συνασπιζόμενα σε ένα τεράστιο σώμα ως κοπάδια να τρέπουν σε φυγή, με αλλεπάλληλα κτυπήματά τους, τους τρομερούς διώκτες τους, τις σουπιές, που με τα πλοκάμια τους καθ’ ένα μόνο του το καταβροχθίζουν. Να το πρώτο και μέγιστο όπλο των αδυνάτων, που υποδεικνύει η φύση, η αραγής εθνική ενότητα, ο συντονισμός των ενεργειών ώστε να λειτουργούμε ως ένα σώμα και μια ψυχή, και φυσικά η επιθετική πρωτοβουλία και ορμή απέναντι σε κάθε επίβουλο! 

Είναι δε απολύτως βέβαιο πως αν αντλήσουμε τα κατάλληλα διδάγματα από την πολυκύμαντη στρατιωτική μας Ιστορία και τα προσαρμόσουμε στο παρόν, τότε θα αναβιώσει το ισχυρότερο στοιχείο αποτροπής και αποθάρρυνσης των αντιπάλων, το «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας». 

Του Αναστάσιου Κούζη-Κούζαρου