Η «πόλη της πανώλης» υπό αμφισβήτηση: Οι αναφορές και οι διαψεύσεις για το Ιρκούτσκ

Ο θάνατος μιας 28χρονης επιστήμονα στο Ιρκούτσκ της Σιβηρίας προκάλεσε προληπτικά υγειονομικά μέτρα και ένα κύμα δημοσιευμάτων για πιθανή πανώλη. Παράλληλα, κυκλοφόρησαν ισχυρισμοί για εργαστηριακό ατύχημα, δεύτερο θάνατο και ενδεχόμενη σύνδεση με βιολογικά όπλα, χωρίς να παρουσιάζεται στο διαθέσιμο υλικό επαρκής τεκμηρίωσή τους.

Ένας Αμερικανός κάτοικος του Ιρκούτσκ επιχείρησε να εξετάσει αυτές τις αναφορές μέσα από επιτόπιες επισκέψεις και αναζήτηση των αρχικών πηγών τους. Στο βίντεό του περιγράφει ένα σοβαρό περιστατικό με αδιευκρίνιστη αιτία, το οποίο συνοδεύτηκε από ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες και υπερβολικές περιγραφές της κατάστασης στην πόλη.

Τα πλάνα του, που καταγράφηκαν στις 7 Οκτωβρίου, δείχνουν κατοίκους να μετακινούνται, να εργάζονται και να κάνουν τις αγορές τους, ενώ τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο. Η εικόνα που παρουσιάζει δεν παραπέμπει σε γενικευμένο πανικό ή καθολικό αποκλεισμό της πόλης. Η καθημερινότητα στους δρόμους, πάντως, δεν αρκεί από μόνη της για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με την αιτία ενός θανάτου.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Daria Shapiliva, η οποία είχε ολοκληρώσει σπουδές ιατρικής βιοχημείας στο Κρατικό Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Ιρκούτσκ, αποφοιτώντας με άριστα. Στη συνέχεια εργάστηκε ως εργαστηριακή τεχνικός και επιστήμονας στο κρατικό Ινστιτούτο Κατά της Πανώλης.

Ο παρουσιαστής απορρίπτει την περιγραφή του ιδρύματος ως μυστηριώδους εργαστηρίου βιολογικών όπλων. Το παρουσιάζει ως ερευνητικό κέντρο για λοιμώδη νοσήματα και την αντιμετώπιση επιδημιών. Αναφέρει επίσης ότι η επιστήμονας είχε συμμετάσχει σε δημοσιευμένη εργασία για την πρόληψη και τη θεραπεία της πανώλης.

Ο θάνατος της επιστήμονα και τα προληπτικά μέτρα

Η Shapiliva εισήχθη στις 29 Σεπτεμβρίου σε νοσοκομείο στο Σελεχόφ, έξω από το Ιρκούτσκ. Η υγεία της επιδεινώθηκε γρήγορα και πέθανε τη νύχτα της 1ης προς τη 2η Οκτωβρίου.

Με βάση τις πληροφορίες που παρουσιάζονται στο βίντεο, η αρχική αναφορά για την αιτία θανάτου ήταν πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας. Κατά τον χρόνο καταγραφής του βίντεο δεν υπήρχε επιβεβαιωμένη διάγνωση πνευμονικής πανώλης, ενώ αναμένονταν τα τελικά εργαστηριακά αποτελέσματα.

Οι αρχές έθεσαν περισσότερα από 200 πρόσωπα που είχαν έρθει σε επαφή μαζί της υπό ιατρική παρακολούθηση ή απομόνωση. Παράλληλα, εφαρμόστηκαν μέτρα καραντίνας σε ορισμένες νοσοκομειακές εγκαταστάσεις.

Ο Αμερικανός επισκέφθηκε τρεις από αυτές και παρουσίασε τις εξωτερικές τους όψεις. Επισήμανε ότι βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό, αμφισβητώντας την εικόνα κρυφών εγκαταστάσεων που καλλιεργήθηκε σε ορισμένες αναφορές.

Στην ενημέρωση που μεταφέρει, μεταξύ των περίπου 200 εξετασθέντων είχαν εντοπιστεί δύο περιστατικά Covid και δύο άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις. Δεν αναφέρονταν επιπλέον περιστατικά της αδιευκρίνιστης ασθένειας από την οποία πέθανε η επιστήμονας.

Τα μέτρα αυτά αποτυπώνουν την προληπτική αντίδραση των αρχών. Η εφαρμογή τους δεν αποτελεί από μόνη της επιβεβαίωση συγκεκριμένου παθογόνου ούτε τεκμήριο εργαστηριακού ατυχήματος.

Οι αναφορές για ατύχημα, ταξίδια και δεύτερο θάνατο

Μία από τις ιστορίες που διαδόθηκαν ευρέως υποστήριζε ότι η Shapiliva έσπασε δοκιμαστικό σωλήνα με τον παράγοντα της πανώλης και μολύνθηκε. Ο δημιουργός του βίντεο αναφέρει ότι αναζήτησε την προέλευση του ισχυρισμού και την εντόπισε σε ανάρτηση blogger στο Telegram.

Κατά την έρευνά του, δεν βρήκε αξιόπιστη επιβεβαίωση. Υποστηρίζει ότι η αναφορά αναπαράχθηκε στη συνέχεια από μέσα ενημέρωσης ως δεδομένο γεγονός, παρότι η αρχική της τεκμηρίωση παρέμενε ανεπαρκής.

Συνάδελφοι της επιστήμονα και η μητέρα της, η οποία είναι γιατρός, φέρονται να διέψευσαν αυτή την εκδοχή. Επικαλέστηκαν τους προστατευμένους χώρους εργασίας, τον ειδικό εξοπλισμό και τους κανόνες ασφαλείας. Στο βίντεο αναφέρεται ακόμη ότι ο έλεγχος των ρωσικών υγειονομικών αρχών δεν εντόπισε ένδειξη ατυχήματος στο ινστιτούτο.

Ο παρουσιαστής χαρακτηρίζει ψευδή την ιστορία του σπασμένου σωλήνα. Η εκτίμηση αυτή αποτελεί δικό του συμπέρασμα από την αναζήτηση πηγών και τις διαψεύσεις που παρουσιάζει.

Δεύτερος ισχυρισμός συνέδεε την ασθένεια με υποτιθέμενο ταξίδι στη Μπουριατία, κοντά στα σύνορα με τη Μογγολία, για έλεγχο μαρμοτών ή άλλων τρωκτικών. Και αυτή η πληροφορία, όπως αναφέρει, προερχόταν από κανάλι στο Telegram.

Ο επικεφαλής της Δημοκρατίας της Μπουριατίας φέρεται να διέψευσε ότι η επιστήμονας είχε επισκεφθεί την περιοχή. Απέρριψε επίσης την αναφορά σε τρέχουσα έξαρση πανώλης, περιλαμβανομένων των παραμεθόριων περιοχών.

Ανεπιβεβαίωτη παρέμεινε, κατά τον δημιουργό του βίντεο, και μια διαφορετική εκδοχή που την ήθελε να έχει επιστρέψει πρόσφατα από την Ταϊλάνδη. Δηλώνει ότι δεν εντόπισε ανεξάρτητη πηγή που να στηρίζει αυτόν τον ισχυρισμό.

Αντίστοιχα, αναζήτησε χωρίς αποτέλεσμα την αρχική πηγή για έναν υποτιθέμενο δεύτερο θάνατο από την ίδια λοίμωξη. Στην περιγραφή του αναφέρει ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζήτησε ενημέρωση από τη Ρωσία και ότι η απάντηση δεν κατέγραφε επιπλέον περιστατικά της συγκεκριμένης ασθένειας.

Η πανώλη προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis και εξακολουθεί να υπάρχει σε φυσικές δεξαμενές σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη αντιβιοτική θεραπεία έχουν καθοριστική σημασία για την αντιμετώπισή της.

Το βασικό αδιευκρίνιστο στοιχείο στην υπόθεση παραμένει η αιτία θανάτου της 28χρονης. Στο χρονικό σημείο που αποτυπώνει το βίντεο, υπήρχαν ένας θάνατος, προληπτική παρακολούθηση επαφών και περιοριστικά μέτρα σε εγκαταστάσεις υγείας, χωρίς επιβεβαίωση πανώλης.

Οι ιστορίες για βιολογικά όπλα, εργαστηριακή διαρροή και δεύτερο θύμα υπερβαίνουν τα στοιχεία που παρουσιάζονται. Ο Αμερικανός κάτοικος περιγράφει μια πόλη που συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά και θεωρεί ότι η εικόνα γενικευμένης κρίσης δεν υποστηρίζεται από τις παρατηρήσεις του.