Hürriyet: Κρίσιμη επίσκεψη Γκουτέρες με την Τουρκία αμετακίνητη στη διχοτόμηση

Καθοριστικές για την πορεία του Κυπριακού θεωρεί η τουρκική εφημερίδα Hürriyet τις αμέσως επόμενες ημέρες, ενόψει της επίσημης επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο από τις 27 έως τις 29 Ιουλίου.

Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στο νησί έπειτα από 16 χρόνια, γεγονός που ενισχύει τις προσδοκίες για νέα διπλωματική κινητικότητα. Το τουρκικό δημοσίευμα εκτιμά ότι η επανενεργοποίηση των διαδικασιών γύρω από το Κυπριακό δεν είναι τυχαία, καθώς συμπίπτει με σημαντικές γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ο ανταγωνισμός για τους ενεργειακούς πόρους, οι θαλάσσιες ζώνες και η διεύρυνση της επιρροής περιφερειακών και διεθνών δυνάμεων. Η Κύπρος παραμένει κομβικό σημείο σε αυτή τη σύγκρουση συμφερόντων, με την Άγκυρα να επιχειρεί να μετατρέψει τη διχοτομική της αξίωση σε νέα αφετηρία διαπραγματεύσεων.

Η Hürriyet αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις επαφές που πραγματοποίησε πριν από την επίσκεψη Γκουτέρες η προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Οι συναντήσεις της σε Άγκυρα και Βρυξέλλες θεωρούνται προπαρασκευαστικές για τη νέα προσπάθεια, χωρίς να έχει γίνει γνωστό αν έχει διαμορφωθεί συγκεκριμένη πρόταση για επανέναρξη των συνομιλιών.

Η Άγκυρα επιμένει στη διχοτομική λύση των δύο κρατών

Το τουρκικό δημοσίευμα παρουσιάζει ως σαφές μήνυμα προς τον ΟΗΕ τις τοποθετήσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και του Μπουρχανεττίν Ντουράν κατά την 52η επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.

Η τουρκική ηγεσία ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να επιστρέψει σε συνομιλίες για λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, παρά το γεγονός ότι αυτή αποτελεί τη συμφωνημένη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Η Άγκυρα επιμένει ότι οποιαδήποτε νέα διαδικασία πρέπει να ξεκινήσει με την αναγνώριση της λεγόμενης «κυρίαρχης ισότητας» και του «ίσου διεθνούς καθεστώτος» των Τουρκοκυπρίων. Οι συγκεκριμένες διατυπώσεις αποτελούν το πολιτικό περίβλημα της επιδίωξης για δύο χωριστά κράτη και ουσιαστικά απαιτούν την εκ των προτέρων νομιμοποίηση των τετελεσμένων της εισβολής και της κατοχής.

Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει τη διχοτόμηση ως ρεαλιστική λύση, μεταφέροντας την ευθύνη του αδιεξόδου στην Κυπριακή Δημοκρατία και στα Ηνωμένα Έθνη. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκει να εγκαταλείψει το συμφωνημένο πλαίσιο και να επιβάλει νέα βάση συνομιλιών, η οποία θα αναβαθμίζει το κατοχικό καθεστώς σε ισότιμο διεθνή συνομιλητή.

Οι αντιθέσεις στα κατεχόμενα και το μήνυμα προς τον Γκουτέρες

Η Hürriyet αναφέρεται και στις διαφορετικές προσεγγίσεις που καταγράφονται στο πολιτικό σκηνικό των κατεχομένων. Ο Τουφάν Ερχιουρμάν εμφανίζεται περισσότερο διαλλακτικός και ανοικτός στην επανέναρξη του διαλόγου, εφόσον διαμορφωθούν συγκεκριμένοι όροι και εγγυήσεις για τη διαδικασία.

Στην αντίθετη πλευρά βρίσκεται ο Ταχσίν Ερτουγρούλογλου, ο οποίος απορρίπτει κάθε συζήτηση που δεν αναγνωρίζει εξαρχής την ύπαρξη «δύο κυρίαρχων κρατών». Η στάση αυτή ταυτίζεται πλήρως με τη σκληρή γραμμή της Άγκυρας και περιορίζει εκ των προτέρων οποιοδήποτε περιθώριο επιστροφής στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.

Το βασικό ερώτημα, κατά την τουρκική εφημερίδα, είναι τι θα περιλαμβάνει η πρωτοβουλία που θα φέρει μαζί του ο Αντόνιο Γκουτέρες. Η Άγκυρα αναμένει να διαπιστώσει αν ο Γενικός Γραμματέας θα ενσωματώσει τις τουρκικές αξιώσεις ή αν θα επιμείνει σε προτάσεις τις οποίες ο φιλοκυβερνητικός Τύπος χαρακτηρίζει «σκονισμένες συνταγές του παρελθόντος».

Η διατύπωση αυτή λειτουργεί ως προειδοποιητική βολή προς τον ΟΗΕ. Ο τουρκικός φιλοκυβερνητικός Τύπος επιχειρεί να αυξήσει την πίεση πριν ακόμη ξεκινήσει η επίσκεψη, ώστε η Άγκυρα να εμφανιστεί αργότερα ως δύναμη που προχωρά σε δύσκολες υποχωρήσεις, ακόμη και όταν επιμένει σε θέσεις που ακυρώνουν τη συμφωνημένη βάση λύσης.

Η επίσκεψη Γκουτέρες πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον όπου η Τουρκία επιδιώκει να συνδέσει το Κυπριακό με την ενέργεια, τις θαλάσσιες ζώνες και τη στρατηγική ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου. Η τακτική της είναι σαφής: ανεβάζει τον πήχη των απαιτήσεων, απορρίπτει την ομοσπονδιακή λύση και επιχειρεί να πουλήσει ως «συμβιβασμό» κάθε περιορισμένη μετακίνηση από τη θέση των δύο κρατών.