Ιούνιος: Μήνας κρίσιμων αποφάσεων για την ελληνική οικονομία
Ο Ιούνιος προδιαγράφεται ως μήνας καθοριστικών εξελίξεων για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, με μια σειρά από διαδοχικά ορόσημα να αναμένεται ότι θα επηρεάσουν άμεσα τις δημοσιονομικές προοπτικές της χώρας, την αναπτυξιακή δυναμική, τις ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις και την κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων.
Μέσα σε λιγότερο από τριάντα ημέρες, οι ελληνικές οικονομικές αρχές θα κληθούν να αξιολογήσουν και να διαχειριστούν κρίσιμα δεδομένα: από τις προβλέψεις διεθνών οργανισμών και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις για τη δημοσιονομική πολιτική έως την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού και την πολυαναμενόμενη αναθεώρηση του εθνικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
Αναλυτικότερα, έξι βασικά γεγονότα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το οικονομικό τοπίο του δεύτερου εξαμήνου του 2025 και της διετίας που ακολουθεί:
Η αρχή γίνεται με την παρουσίαση των νέων οικονομικών προβλέψεων από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Με την παγκόσμια οικονομία να επηρεάζεται από παρατεταμένες γεωπολιτικές εντάσεις και την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ να διαμορφώνει νέο πλαίσιο ανταγωνιστικότητας, το ενδιαφέρον στρέφεται στην αποτίμηση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις εαρινές της εκτιμήσεις, τοποθέτησε τον ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδας στο 2,3% για το 2025 και στο 2,2% για το 2026 — με τις προβλέψεις του ΟΟΣΑ να αναμένονται είτε επιβεβαιωτικές είτε διορθωτικές προς τα πάνω ή τα κάτω.
Την επομένη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να δημοσιοποιήσει τις ετήσιες δημοσιονομικές συστάσεις προς τα κράτη-μέλη. Το επίκεντρο των ελληνικών προσδοκιών βρίσκεται στην πιθανή εξαίρεση των αμυντικών δαπανών από τους αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες. Αν κάτι τέτοιο επιβεβαιωθεί, θα δημιουργηθεί πρόσθετος «δημοσιονομικός χώρος» για την Ελλάδα, ύψους έως και 600 εκατ. ευρώ, αρχής γενομένης από το 2026. Το ζήτημα αυτό συνδέεται με την ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για την ανάγκη αναθεώρησης των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας, προκειμένου να λαμβάνουν υπόψη κρίσιμες στρατηγικές δαπάνες.
Η 5η Ιουνίου φέρνει μια ιδιαίτερα αναμενόμενη απόφαση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η μείωση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης (0,25%) θεωρείται σχεδόν βέβαιη, σηματοδοτώντας την πρώτη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής μετά από διαδοχικές αυξήσεις. Η απόφαση αυτή αναμένεται να μειώσει το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και να ενισχύσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Μία ημέρα αργότερα, η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) θα ανακοινώσει την πρώτη εκτίμηση για το ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου του 2025. Το αποτέλεσμα αυτό θα αποτελέσει ένδειξη για το αν η οικονομία έχει ξεκινήσει τη χρονιά με τη δυναμική που απαιτείται για την επίτευξη του ετήσιου στόχου ανάπτυξης. Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν προς ένα θετικό πρόσημο άνω του 2%, το οποίο, αν επιβεβαιωθεί, θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των αγορών και των εταίρων.
Στις 16 Ιουνίου, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους θα δώσει στη δημοσιότητα τα προσωρινά στοιχεία για την πορεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού κατά τους πρώτους πέντε μήνες του έτους. Η εικόνα έως τώρα είναι ενθαρρυντική: τα φορολογικά έσοδα καταγράφουν υπεραπόδοση, με τα έσοδα από ΦΠΑ και Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης να παρουσιάζουν έντονη αύξηση. Το πρωτογενές πλεόνασμα ξεπερνά τα 5 δισ. ευρώ, όταν ο στόχος ήταν μόλις 1,9 δισ.
Οι συνολικές εισπράξεις του πρώτου εξαμήνου αναμένεται να ανέλθουν σε περίπου 30 δισ. ευρώ, ενώ για το υπόλοιπο του έτους προβλέπονται άλλα 39,5 δισ. ευρώ. Τα δεδομένα αυτά θα καθορίσουν το πλαίσιο για πιθανές φορολογικές ελαφρύνσεις ή παροχές από το 2026 και μετά. Ήδη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 θα φθάσει στο 3,8% του ΑΕΠ, έναντι εθνικού στόχου 3,2%, και το 2026 θα αγγίξει το 4% του ΑΕΠ.
Η πλέον κομβική ημερομηνία για τον Ιούνιο είναι η 17η, οπότε και αναμένεται η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της αναθεωρημένης εκδοχής του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, γνωστού ως «Ελλάδα 2.0». Η έγκριση αυτή θα ξεκλειδώσει την εκταμίευση της έκτης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης, συνολικού ύψους σχεδόν 5 δισ. ευρώ (2,4 δισ. σε επιχορηγήσεις και 2,5 δισ. σε δάνεια).
Η επικαιροποίηση του σχεδίου περιλαμβάνει νέα έργα, όπως η αγορά επιπλέον ηλεκτροκίνητων λεωφορείων, αλλά και ανακατανομή πόρων με μεταφορά ορισμένων δράσεων στο ΕΣΠΑ. Οι αλλαγές αυτές ανταποκρίνονται στις παρατηρήσεις των ευρωπαϊκών θεσμών, με στόχο την καλύτερη απορρόφηση των πόρων και την αποτελεσματικότερη υλοποίηση των μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων.
Ο κύκλος των εξελίξεων κλείνει με τις συνεδριάσεις του Eurogroup και του Ecofin στις 19 και 20 Ιουνίου, όπου θα τεθούν επί τάπητος στρατηγικής σημασίας ζητήματα για το μέλλον της οικονομικής πολιτικής στην Ευρωζώνη. Στο επίκεντρο θα βρεθεί η τελική διαμόρφωση του πλαισίου εξαίρεσης των αμυντικών δαπανών, το μέλλον του Ταμείου Ανάκαμψης και η ανάγκη για νέα επενδυτικά εργαλεία που θα στηρίξουν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση των ευρωπαϊκών οικονομιών.
Για την Ελλάδα, η συζήτηση αυτή συνδέεται άμεσα με την ευχέρεια χρηματοδότησης εθνικών προτεραιοτήτων αλλά και με την ικανότητά της να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις χωρίς να θυσιάσει την κοινωνική συνοχή ή τη μακροοικονομική σταθερότητα.
