«Κουμπαράς» έως 77.000 ευρώ για κάθε παιδί – Ποιοι όμως θα μπορούν να τον γεμίσουν;

Έναν νέο μηχανισμό μακροχρόνιας αποταμίευσης για τα παιδιά επιχειρεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση με τον «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά», που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής ΔΕΘ.

Η βασική αρχή του προγράμματος είναι απλή: για κάθε ευρώ που θα καταθέτει η οικογένεια στον ειδικό λογαριασμό του παιδιού, το κράτος θα προσθέτει άλλο ένα ευρώ, μέχρι το προβλεπόμενο ετήσιο ανώτατο όριο.

Έτσι, γονείς που θα αποταμιεύουν 100 ευρώ τον μήνα θα συγκεντρώνουν 1.200 ευρώ τον χρόνο, ενώ άλλα 1.200 ευρώ θα καταβάλλονται από το Δημόσιο. Πριν ακόμη υπολογιστεί οποιαδήποτε επενδυτική απόδοση, το ετήσιο κεφάλαιο θα έχει διπλασιαστεί στα 2.400 ευρώ.

Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγει μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού και θα παραμένει δεσμευμένος μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους. Τα χρήματα δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από την οικογένεια για τρέχουσες ανάγκες.

Στόχος είναι, όταν το παιδί ενηλικιωθεί, να διαθέτει ένα πρώτο οικονομικό κεφάλαιο που θα μπορεί να αξιοποιήσει για σπουδές, στέγαση, επαγγελματικό ξεκίνημα ή άλλες ανάγκες της ενήλικης ζωής του.

Έως 1.200 ευρώ τον χρόνο από το κράτος – Αυξάνεται το πλαφόν

Η κρατική συμμετοχή θα λειτουργεί σε αναλογία «ένα προς ένα». Εάν οι γονείς καταθέσουν 500 ευρώ μέσα σε ένα έτος, το Δημόσιο θα προσθέσει άλλα 500. Εάν συγκεντρώσουν 1.000 ευρώ, η κρατική ενίσχυση θα φτάσει επίσης τα 1.000 ευρώ.

Το αρχικό ανώτατο όριο τίθεται στα 1.200 ευρώ ετησίως για κάθε πλευρά. Το πλαφόν προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία, ώστε το ύψος της μέγιστης αποταμίευσης να ενισχύεται όσο μεγαλώνει το παιδί.

Με βάση αυτή τη δομή, εάν μια οικογένεια καταβάλλει συνεχώς το μέγιστο επιλέξιμο ποσό μέχρι την ενηλικίωση, οι συνολικές καταθέσεις των 18 ετών υπολογίζονται περίπου στις 49.304 ευρώ.

Από αυτά, περίπου 24.652 ευρώ θα προέρχονται από τους γονείς και ισόποσο ποσό από το κράτος. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν μηχανισμό όπου το Δημόσιο διπλασιάζει την οικογενειακή αποταμίευση μέχρι το κάθε φορά προβλεπόμενο όριο.

Το τελικό κεφάλαιο μπορεί θεωρητικά να είναι μεγαλύτερο, καθώς τα χρήματα προβλέπεται να επενδύονται όσο παραμένουν στον λογαριασμό. Με μέση ετήσια απόδοση 3%, οι σχετικοί υπολογισμοί ανεβάζουν το ποσό περίπου στις 64.109 ευρώ στην ηλικία των 18 ετών, ενώ με μέση απόδοση 5% το κεφάλαιο θα μπορούσε να προσεγγίσει τις 77.062 ευρώ.

Οι αριθμοί αυτοί χρειάζονται σαφή υπογράμμιση: πρόκειται για επενδυτικά σενάρια και όχι για εγγυημένες αποδόσεις. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από το πού θα επενδύονται τα χρήματα, τις συνθήκες των αγορών, τις προμήθειες διαχείρισης και το πραγματικό επενδυτικό αποτέλεσμα σε βάθος 18ετίας.

Το ισχυρό κίνητρο και η μεγάλη κοινωνική αδυναμία του μέτρου

Η φιλοσοφία του νέου προγράμματος διαφέρει αισθητά από τα κλασικά οικογενειακά επιδόματα. Η κρατική ενίσχυση δεν προορίζεται για άμεση κατανάλωση και καθημερινές ανάγκες, αλλά δημιουργεί κεφάλαιο για το μέλλον του παιδιού.

Αυτό αποτελεί και το ισχυρό σημείο του σχεδιασμού. Μια οικογένεια που έχει τη δυνατότητα να αποταμιεύει συστηματικά μπορεί να εξασφαλίσει σημαντική κρατική συμμετοχή και να παραδώσει στο παιδί της ένα αξιόλογο οικονομικό απόθεμα κατά την ενηλικίωση.

Ταυτόχρονα, όμως, εδώ βρίσκεται και η βασική κοινωνική αδυναμία του μέτρου. Το μεγαλύτερο όφελος θα πηγαίνει αναπόφευκτα στις οικογένειες που έχουν ήδη τη δυνατότητα να βάζουν χρήματα στην άκρη. Ένα νοικοκυριό που μπορεί να αποταμιεύει 100 ευρώ κάθε μήνα θα εισπράττει ολόκληρη την κρατική συμμετοχή. Μια οικογένεια που δυσκολεύεται να πληρώσει ενοίκιο, τρόφιμα και λογαριασμούς θα μπορεί να αξιοποιήσει μικρότερο μέρος του κινήτρου ή και καθόλου.

Αυτό σημαίνει ότι ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό εργαλείο αποταμίευσης, όμως από μόνος του δύσκολα μπορεί να αντιμετωπίσει το δημογραφικό πρόβλημα. Οι αποφάσεις για τη δημιουργία οικογένειας συνδέονται άμεσα με το κόστος στέγασης, τους μισθούς, την εργασιακή ασφάλεια, τις δομές φύλαξης παιδιών και το καθημερινό κόστος ανατροφής.

Κρίσιμες παραμένουν επίσης οι τεχνικές λεπτομέρειες που δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως: ποιος θα διαχειρίζεται τα κεφάλαια, σε ποια επενδυτικά προϊόντα θα τοποθετούνται, ποιο επίπεδο κινδύνου θα επιτρέπεται, εάν θα υπάρχει εγγύηση του αρχικού κεφαλαίου, ποια θα είναι η φορολογική μεταχείριση των αποδόσεων και υπό ποιους ακριβώς όρους θα αποδεσμεύονται τα χρήματα στα 18.

Η εξαγγελία είναι αναμφίβολα γενναιόδωρη για όσους μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως το σύστημα, αφού η κρατική συμμετοχή μπορεί να φτάσει σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ μέσα σε 18 χρόνια. Το πραγματικό τεστ, όμως, θα είναι εάν ο νέος «κουμπαράς» θα αφορά ευρύ κομμάτι της νέας γενιάς ή κυρίως τις οικογένειες που έχουν ήδη την οικονομική δυνατότητα να αποταμιεύουν.