Κρίσιμη συνάντηση Κούσνερ–Νετανιάχου για τη δεύτερη φάση στη Γάζα

Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται η αμερικανική προσπάθεια για τη Λωρίδα της Γάζας, καθώς ο Τζάρεντ Κούσνερ αναμένεται να συναντηθεί σήμερα στο Ισραήλ με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, επιχειρώντας να γεφυρώσει το βαθύ χάσμα που εξακολουθεί να χωρίζει την ισραηλινή κυβέρνηση από τον οδικό χάρτη της Ουάσιγκτον.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος, γαμπρός και στενός σύμβουλος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, φτάνει στο Ισραήλ μετά από έναν γύρο επαφών στην Αίγυπτο, όπου συναντήθηκε με την ηγεσία της Χαμάς και με εκπροσώπους των χωρών που συμμετέχουν στη διαμεσολάβηση.

Στόχος της αμερικανικής πλευράς είναι να ενεργοποιηθεί η λεγόμενη δεύτερη φάση του σχεδίου για τη Γάζα. Ο σχεδιασμός προβλέπει σταδιακό και επαληθεύσιμο αφοπλισμό της Χαμάς, απομάκρυνσή της από τη μελλοντική διοίκηση του παλαιστινιακού θύλακα και παράλληλη σταδιακή απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων.

Η Χαμάς ανακοίνωσε στα τέλη Ιουλίου ότι αποδέχεται τον αμερικανικό οδικό χάρτη, όμως η κυβέρνηση Νετανιάχου έχει απορρίψει το συγκεκριμένο πλαίσιο με τη σημερινή του μορφή. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός απαιτεί πλήρη και «πραγματικό» αφοπλισμό της οργάνωσης πριν πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε περαιτέρω αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων από τη Γάζα.

Η συγκεκριμένη διαφωνία αποτελεί το βασικό σημείο εμπλοκής. Η αμερικανική πρόταση συνδέει τον αφοπλισμό με μια σταδιακή διαδικασία ισραηλινής απόσυρσης. Ο Νετανιάχου επιμένει στην αντίστροφη σειρά: πρώτα να εξαλειφθεί η στρατιωτική δυνατότητα της Χαμάς και στη συνέχεια να τεθεί στο τραπέζι η αποχώρηση.

Οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να ελέγχουν περίπου το 60% της Λωρίδας της Γάζας, γεγονός που καθιστά τη σειρά εφαρμογής των βημάτων εξαιρετικά κρίσιμη τόσο για το Ισραήλ όσο και για την παλαιστινιακή πλευρά.

Η συνάντηση Κούσνερ με τη Χαμάς και το ζήτημα του αφοπλισμού

Κατά τις επαφές που προηγήθηκαν στην Αίγυπτο, ο Τζάρεντ Κούσνερ φέρεται να άσκησε έντονη πίεση στην ηγεσία της Χαμάς, ζητώντας συγκεκριμένα και επαληθεύσιμα βήματα αφοπλισμού.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλούνται διεθνή μέσα ενημέρωσης, ο Αμερικανός απεσταλμένος ξεκαθάρισε ότι η Γάζα δεν μπορεί να αποτελέσει στο μέλλον βάση για επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και ότι η Χαμάς δεν πρόκειται να έχει ρόλο στη μελλοντική διακυβέρνηση του παλαιστινιακού θύλακα.

Η θέση αυτή αποτελεί κεντρικό πυλώνα του αμερικανικού σχεδίου. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη μετάβαση από τη σημερινή πραγματικότητα σε ένα διαφορετικό μοντέλο διοίκησης, το οποίο θα στηρίζεται σε παλαιστινιακή τεχνοκρατική δομή και θα λειτουργεί χωρίς την πολιτική ή στρατιωτική παρουσία της Χαμάς.

Το παλαιστινιακό κίνημα, που κυβερνά τη Γάζα από το 2007 και ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο νότιο Ισραήλ, ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι προχωρά στη διάλυση της κυβέρνησής του στον θύλακα.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι διοικητικές αρμοδιότητες προβλέπεται να μεταφερθούν στην Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας, ένα σχήμα Παλαιστινίων τεχνοκρατών που έχει δημιουργηθεί με την υποστήριξη του «Συμβουλίου Ειρήνης» και προορίζεται να αναλάβει σε μεταβατική περίοδο τη διαχείριση των καθημερινών υποθέσεων.

Μετά τη συνάντηση στην Αίγυπτο, η Χαμάς επανέλαβε ότι αποδέχεται τον οδικό χάρτη για τη δεύτερη φάση, καλώντας όμως τους μεσολαβητές και το «Συμβούλιο Ειρήνης» να ασκήσουν πίεση στο Ισραήλ ώστε να εγκρίνει και εκείνο το σχέδιο.

Η οργάνωση ζήτησε να καθοριστεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, επιμένοντας ότι το Ισραήλ θα πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την προηγούμενη φάση της συμφωνίας και να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που η παλαιστινιακή πλευρά χαρακτηρίζει παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός.

Ο Κούσνερ είχε προηγουμένως επαφές και με εκπροσώπους της Αιγύπτου, του Κατάρ και της Τουρκίας, των τριών χωρών που έχουν αναλάβει βασικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Στις συνομιλίες συμμετείχε επίσης ο Νικολάι Μλαντένοφ, ύπατος εκπρόσωπος για τη Γάζα του «Συμβουλίου Ειρήνης».

Ο Αμερικανός απεσταλμένος συναντήθηκε ακόμη με τον πρόεδρο της Αιγύπτου, Άμπντελ Φάταχ ας Σίσι, ενώ ο επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, Χαλίλ αλ Χάγια, είχε ξεχωριστές επαφές με τον επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών πληροφοριών.

Η απευθείας επικοινωνία Αμερικανών αξιωματούχων με τη Χαμάς συνιστά σημαντική μεταβολή σε σχέση με την πάγια αμερικανική πολιτική προηγούμενων ετών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαρακτηρίζουν τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση και για μεγάλο χρονικό διάστημα απέφευγαν κάθε άμεση επαφή. Η κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο, εμφανίζεται διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει απευθείας διαύλους, θεωρώντας ότι χωρίς τέτοιες συνομιλίες δύσκολα μπορεί να υπάρξει εφαρμογή μιας συνολικής συμφωνίας.

Παράλληλα, οκτώ μουσουλμανικές χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, το Κατάρ και η Τουρκία, έχουν καταδικάσει την απόρριψη του αμερικανικού οδικού χάρτη από την κυβέρνηση Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι η στάση του Ισραήλ υπονομεύει τις διεθνείς προσπάθειες για μια σταθερή και διαρκή διευθέτηση.

Η κατάπαυση του πυρός παραμένει εύθραυστη – Νέα πλήγματα στη Γάζα

Την ώρα που εξελίσσεται η διπλωματική προσπάθεια, η κατάσταση στο πεδίο παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Ισραήλ και Χαμάς εξακολουθούν να αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός που τέθηκε σε εφαρμογή τον Οκτώβριο του 2025, μετά από δύο χρόνια πολέμου και τεράστιες καταστροφές στη Λωρίδα της Γάζας.

Την Κυριακή καταγράφηκαν νέοι τραυματισμοί από ισραηλινά πλήγματα. Σύμφωνα με την πολιτική προστασία στη Γάζα, χτυπήθηκε κατοικία κοντά στη Νουσέιρατ, στο κεντρικό τμήμα του θύλακα, με αποτέλεσμα να υπάρξουν τραυματίες.

Νέα περιστατικά αναφέρθηκαν και στην περιοχή της Χαν Γιούνις, όπου ισραηλινά πυρά έπληξαν σημεία κοντά σε σκηνές εκτοπισμένων. Στην ίδια περιοχή εντοπίστηκε και η σορός παιδιού που είχε σκοτωθεί σε προηγούμενο περιστατικό.

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε από την πλευρά του ότι πραγματοποίησε πλήγματα εναντίον μελών της Χαμάς και του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ στη Χαν Γιούνις και στη Νουσέιρατ, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις είχαν συγκεκριμένους στρατιωτικούς στόχους.

Η συνέχιση των επιθέσεων καταδεικνύει πόσο δύσκολη παραμένει η μετάβαση από μια τυπική εκεχειρία σε πραγματική πολιτική διευθέτηση. Παρότι οι ευρείας κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις έχουν περιοριστεί αισθητά μετά τον Οκτώβριο του 2025, τα πλήγματα δεν έχουν σταματήσει.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας στη Γάζα, περισσότεροι από 1.250 Παλαιστίνιοι έχουν χάσει τη ζωή τους μετά την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός. Τα στοιχεία προέρχονται από τον υγειονομικό μηχανισμό της Χαμάς και χρησιμοποιούνται ευρέως από διεθνείς οργανισμούς, παρότι η κατάσταση στο πεδίο καθιστά δύσκολη την ανεξάρτητη επαλήθευση κάθε επιμέρους περιστατικού.

Απώλειες έχουν καταγραφεί και στις ισραηλινές δυνάμεις κατά το ίδιο χρονικό διάστημα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η σημερινή συνάντηση Κούσνερ–Νετανιάχου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να πείσει το Ισραήλ ότι ο αφοπλισμός της Χαμάς μπορεί να προχωρήσει μέσα από συγκεκριμένα, σταδιακά και ελεγχόμενα βήματα, χωρίς να απαιτείται να προηγηθεί η πλήρης ολοκλήρωσή του πριν αρχίσει η ισραηλινή απόσυρση.

Ο Νετανιάχου παραμένει μέχρι στιγμής αμετακίνητος. Η επιμονή του ότι καμία υποχώρηση δεν θα υπάρξει πριν από τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς δημιουργεί ένα πολιτικό και στρατιωτικό αδιέξοδο, το οποίο η αμερικανική πλευρά προσπαθεί τώρα να ξεπεράσει.

Το αποτέλεσμα των συνομιλιών θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η δεύτερη φάση του σχεδίου Τραμπ μπορεί πράγματι να ενεργοποιηθεί ή αν θα παραμείνει ακόμη ένας οδικός χάρτης χωρίς εφαρμογή. Για τη Γάζα, όπου οι καταστροφές, οι εκτοπισμοί και οι απώλειες συνεχίζονται παρά την εκεχειρία, η διαφορά αυτή είναι καθοριστική.