«Ξεχασμένες» χήρες: Ποιοι δεν θα λάβουν ολόκληρη τη σύνταξη χηρείας

Χιλιάδες δικαιούχοι συντάξεων χηρείας μένουν εκτός της κυβερνητικής ρύθμισης για τη διατήρηση της παροχής στο 70%, παρά τις αρχικές ανακοινώσεις που δημιούργησαν την εντύπωση μιας καθολικής αποκατάστασης.

Η νέα ρύθμιση αναμένεται να εφαρμοστεί από τις συντάξεις Σεπτεμβρίου, οι οποίες θα καταβληθούν στα τέλη Αυγούστου. Προβλέπει ότι η σύνταξη λόγω θανάτου θα εξακολουθεί να χορηγείται στο 70% και μετά τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας, ακόμη και όταν ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη.

Με το προηγούμενο καθεστώς, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις η παροχή περιοριζόταν μετά την τριετία στο 35%. Η κυβερνητική παρέμβαση παρουσιάστηκε ως συνολική λύση σε μια χρόνια αδικία, όμως από την τελική εφαρμογή εξαιρούνται τρεις μεγάλες κατηγορίες συνταξιούχων.

Εκτός οι παλαιές συντάξεις χηρείας

Η πρώτη εξαίρεση αφορά όσους απέκτησαν δικαίωμα σύνταξης λόγω θανάτου πριν από τις 13 Μαΐου 2016, ημερομηνία έναρξης ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου.

Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι δεν αποκαθίστανται και θα συνεχίσουν να λαμβάνουν ποσοστά 25%, 30% ή 35%, ανάλογα με το ασφαλιστικό ταμείο από το οποίο προέρχεται η σύνταξη, όπως το Δημόσιο, τα Ειδικά Ταμεία, οι ΔΕΚΟ και το ΙΚΑ.

Η διάκριση δημιουργεί συνταξιούχους δύο ταχυτήτων, με μοναδικό κριτήριο την ημερομηνία θανάτου του ασφαλισμένου. Χήρες και χήροι που αντιμετωπίζουν τις ίδιες οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες θα συνεχίσουν να λαμβάνουν αισθητά χαμηλότερες παροχές επειδή το δικαίωμά τους γεννήθηκε πριν από τον Μάιο του 2016.

Η δεύτερη εξαίρεση αφορά παλαιούς ασφαλισμένους του ΟΓΑ. Για αυτή την κατηγορία, η σύνταξη λόγω θανάτου θα εξακολουθεί να διακόπτεται πλήρως όταν ο δικαιούχος συμπληρώνει το 67ο έτος της ηλικίας του.

Μετά τη διακοπή, ο συνταξιούχος θα λαμβάνει μόνο τη δική του αγροτική σύνταξη. Όσοι δεν διαθέτουν επαρκή χρόνο ασφάλισης θα περιορίζονται, εφόσον πληρούν τα σχετικά κριτήρια, στην παροχή του ανασφάλιστου υπερήλικα.

Συνεχίζεται η πλήρης περικοπή της βασικής παροχής του ΟΓΑ

Η τρίτη εξαίρεση αφορά την εθνική, κοινωνική ή βασική σύνταξη που χορηγεί ο ΟΓΑ. Το συγκεκριμένο τμήμα της παροχής θα εξακολουθήσει να περικόπτεται ολοκληρωτικά όταν συνυπάρχουν δύο συνταξιοδοτικά δικαιώματα, δηλαδή προσωπική σύνταξη και σύνταξη λόγω θανάτου.

Η πρακτική αυτή διατηρείται, παρότι για άλλες κατηγορίες προβλέπεται η συνέχιση της καταβολής ποσοστού της εθνικής σύνταξης, αντίστοιχου με το 70% της σύνταξης χηρείας.

Οι αγρότες βρίσκονται σε ακόμη δυσμενέστερη θέση, καθώς αρκετοί δεν λαμβάνουν ακόμη ολόκληρη την εθνική σύνταξη, ακόμη και όταν έχουν συμπληρώσει έως 40 έτη ασφάλισης με αναγνώριση πλασματικών χρόνων και πολυετή νόμιμη διαμονή στη χώρα.

Η κυβερνητική ρύθμιση διορθώνει ένα μέρος της αδικίας για όσους καλύπτονται από το νεότερο ασφαλιστικό καθεστώς, αφήνει όμως εκτός χιλιάδες παλαιούς δικαιούχους και αγρότες. Η αποκατάσταση εμφανίζεται έτσι αποσπασματική, με εξαιρέσεις που ακυρώνουν τον ισχυρισμό περί ενιαίας και δίκαιης αντιμετώπισης των συντάξεων χηρείας.

Η διατήρηση της σύνταξης στο 70% εφ’ όρου ζωής αποτελεί ουσιαστική βελτίωση για όσους εντάσσονται στη ρύθμιση. Η κυβέρνηση, όμως, επέλεξε να αφήσει ανέγγιχτες παλαιές ανισότητες, δημιουργώντας ένα νέο πεδίο άνισης μεταχείρισης ανάμεσα σε ανθρώπους που έχασαν τον σύζυγό τους και εξαρτώνται από μια περιορισμένη συνταξιοδοτική παροχή.