Μαρινάκης: Το ΠΑΣΟΚ επαναφέρει το κίνημα δεν πληρώνω

Νέα ένταση προέκυψε ανάμεσα στην κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ, με αφορμή τις θέσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης για το ιδιωτικό χρέος. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών, απάντησε με αιχμηρό τρόπο, επικαλούμενος τη χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ο κ. Μαρινάκης χαρακτήρισε τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ ως παρωχημένες και εκτός λογικής, σημειώνοντας ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο το κίνημα του «δεν πληρώνω».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι το ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη, αφού προσπάθησε να μετατραπεί σε έναν «πράσινο ΣΥΡΙΖΑ», τώρα επιδίδεται σε μια προσπάθεια επαναφοράς αντιλήψεων του παρελθόντος. Υπογράμμισε ότι η πρόταση του ΠΑΣΟΚ ουσιαστικά λέει σε όσους πληρώνουν τα δάνειά τους και τηρούν τις ρυθμίσεις τους ότι είναι «κορόιδα», στέλνοντας ένα εξαιρετικά αρνητικό μήνυμα στην κοινωνία. Ο κ. Μαρινάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση έχει καταφέρει να εντάξει πάνω από 60.000 πολίτες σε ρυθμίσεις, ενώ παράλληλα έχει μειώσει δραστικά τα κόκκινα δάνεια.

Η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης για την προστασία του τραπεζικού συστήματος

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος προχώρησε σε μια αναλυτική παρουσίαση των κυβερνητικών επιτευγμάτων, επισημαίνοντας ότι η μείωση των κόκκινων δανείων από τα 99,7 δισεκατομμύρια ευρώ το 2018 στα 72,34 δισεκατομμύρια ευρώ σήμερα αποτελεί απόδειξη της αποτελεσματικής πολιτικής. Ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων υποχώρησε από το 101,3% στο 39,7%, γεγονός που καταδεικνύει την αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ο κ. Μαρινάκης υποστήριξε ότι μια ενδεχόμενη εφαρμογή των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ θα οδηγούσε σε κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος, ενώ θα αδικούσε τους συνεπείς δανειολήπτες.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε στην ανάγκη διατήρησης μιας ισορροπίας, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική της κυβέρνησης στηρίζει τους ευάλωτους δανειολήπτες, αλλά δεν παραβλέπει και εκείνους που ανταποκρίνονται με συνέπεια στις υποχρεώσεις τους. Τόνισε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει θέσει σε εφαρμογή μέτρα που βοηθούν όσους έχουν πραγματική ανάγκη, χωρίς ωστόσο να δημιουργείται ένα περιβάλλον που θα ενθάρρυνε τη στρατηγική αθέτηση των υποχρεώσεων. Ο κ. Μαρινάκης κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ ότι έχει χάσει το μέτρο, υποκινούμενο από δημοσκοπικές αγωνίες και την ανάγκη εκλογικής του επιβίωσης.

Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ και η υπεράσπιση της πρότασής του

Το ΠΑΣΟΚ απάντησε άμεσα στις αιτιάσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, εξαπολύοντας δριμεία επίθεση. Στην ανακοίνωσή του, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ανέφερε ότι η χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών αποτελεί είτε επιτομή της διαστρέβλωσης είτε δείχνει επικίνδυνη άγνοια των βασικών ευρωπαϊκών πρακτικών. Η Χαριλάου Τρικούπη υποστήριξε ότι η πρότασή της δεν παραβιάζει την αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης του δανειστή, καθώς οι τράπεζες θα λάμβαναν περισσότερα χρήματα σε σύγκριση με την πώληση των δανείων στα funds.

Το ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι έχει επιλέξει συνειδητά να κάνει καθημερινότητα για τους πολίτες τις κατασχέσεις και τους πλειστηριασμούς, εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα σχετικά με την κατάργηση της προστασίας της πρώτης κατοικίας, επικαλούμενο την ευρωπαϊκή οδηγία 1023/2019, και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ακολουθεί την πολιτική της κυβέρνησης Τσίπρα-Καμμένου στα ζητήματα των κόκκινων δανείων, ξεπερνώντας την μάλιστα στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των funds. Το ΠΑΣΟΚ κατέληξε ότι το κίνημα «δεν πληρώνω» το θέσπισε η Νέα Δημοκρατία με την ειδική φορολογική ασυλία που παραχώρησε στα funds.

Η θέση του υπουργείου Οικονομικών για το κυπριακό μοντέλο

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε προηγουμένως δώσει στη δημοσιότητα μια αναλυτική ανακοίνωση, με την οποία απαντούσε στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ. Το υπουργείο υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να έχει ξεχάσει τα διδάγματα της προηγούμενης δεκαετίας, επιδιδόμενο σε εύκολες υποσχέσεις που θυμίζουν τις πιο αξέχαστες οικονομικές ιδέες του 2015. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάλυση του λεγόμενου «κυπριακού μοντέλου», το οποίο το ΠΑΣΟΚ επικαλείται για την πρότασή του.

Σύμφωνα με το υπουργείο, η κυπριακή νομοθεσία, και συγκεκριμένα το άρθρο 18 του Ν. 169(I)/2015, προβλέπει τη δυνατότητα του δανειολήπτη να υποβάλει πρόταση αγοράς της πιστωτικής διευκόλυνσης πριν από την πώλησή της, εντός προθεσμίας 45 ημερών. Ωστόσο, το υπουργείο διευκρίνισε ότι πουθενά στον κυπριακό νόμο δεν προβλέπεται το δικαίωμα του οφειλέτη να αγοράσει το δάνειό του σε ένα συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας του, ούτε η υποχρέωση του πιστωτή να αποδεχθεί την προσφορά. Η διάταξη αφορά την υποβολή πρότασης στην τρέχουσα αξία του δανείου και δεν θεσπίζει δικαίωμα μονομερούς εξαγοράς.

Το υπουργείο επικαλέστηκε και μια απάντηση της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους το 2018, σε ερώτηση του τότε βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Κώστα Τζαβάρα, η οποία επιβεβαιώνει την ερμηνεία αυτή. Επιπλέον, το υπουργείο υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη έναν αντίστοιχο μηχανισμό μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας, ο οποίος επιτρέπει στον οφειλέτη να προτείνει εφάπαξ καταβολή με μερική διαγραφή της απαίτησης, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα αποπληρωμής του. Η διαφορά έγκειται στο ότι η ελληνική ρύθμιση εξατομικεύεται, ενώ η πρόταση του ΠΑΣΟΚ θα καθιέρωνε ένα οριζόντιο και αυθαίρετο ποσοστό εξαγοράς.

Το ευρωπαϊκό δίκαιο και ο ηθικός κίνδυνος

Το υπουργείο Οικονομικών αναφέρθηκε εκτενώς και στο ευρωπαϊκό δίκαιο, υποστηρίζοντας ότι μια ρύθμιση που θα επέβαλλε νομοθετικά στον πιστωτή να δεχθεί ένα προκαθορισμένο ποσοστό της απαίτησής του θα ήταν αντίθετη με την Οδηγία (ΕΕ) 2019/1023. Η οδηγία αυτή καθιερώνει την αρχή του «best-interest-of-creditors test», σύμφωνα με την οποία κανένας πιστωτής δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με μικρότερο ποσό από αυτό που θα λάμβανε σε περίπτωση ρευστοποίησης της περιουσίας του οφειλέτη. Μια οριζόντια ρύθμιση, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα πραγματικά δεδομένα κάθε περίπτωσης, θα παραβίαζε αυτή την αρχή.

Πέρα από το νομικό σκέλος, το υπουργείο επισήμανε και τον τεράστιο ηθικό κίνδυνο που θα δημιουργούσε μια τέτοια ρύθμιση. Υποστήριξε ότι θα έθετε σε αμφισβήτηση την έννοια της τραπεζικής πίστης, καθώς θα ενθάρρυνε τους δανειολήπτες να αφήσουν τα δάνειά τους να «κοκκινίσουν» με την προοπτική να τα εξαγοράσουν με μεγάλη έκπτωση. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της διαθέσιμης πίστης και την αύξηση του κόστους δανεισμού για όλους, συμπεριλαμβανομένων των συνεπών δανειοληπτών και των επιχειρήσεων. Το υπουργείο κατέληξε ότι η Ελλάδα έχει ήδη έναν μηχανισμό που επιτυγχάνει το ίδιο ουσιαστικό αποτέλεσμα, μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας, χωρίς να παραβιάζει το ευρωπαϊκό δίκαιο και χωρίς να δημιουργεί στρεβλά κίνητρα.