Μετρό Κυψέλης: Γνώριζαν από τον Απρίλιο για τις ζημιές – Τα έγγραφα εκθέτουν το υπουργείο

Σοβαρά ερωτήματα για τους χειρισμούς του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και της «Ελληνικό Μετρό» προκαλούν οι αποκαλύψεις για τις καθιζήσεις και τις ζημιές σε πολυκατοικίες της Κυψέλης, εξαιτίας των εργασιών κατασκευής της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας. Η υπόθεση αποκτά πλέον και δικαστική διάσταση, καθώς οι κάτοικοι χρειάστηκε να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στα τεχνικά στοιχεία που αφορούν την ασφάλεια των κατοικιών τους.

Μόλις τέσσερις ημέρες μετά τη δικαστική απόφαση υπέρ των κατοίκων, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου προχώρησε στην εσπευσμένη σύγκληση συνέντευξης Τύπου για τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, στις 10 το πρωί. Η σχετική ενημέρωση έγινε το βράδυ της Κυριακής, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία πληθαίνουν τα ερωτήματα για την πραγματική έκταση των προβλημάτων και τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί για την αντιμετώπισή τους.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η αναφορά ότι για τη συνέντευξη Τύπου δεν είχε προηγηθεί ενημέρωση του Δήμου Αθηναίων, ο οποίος έχει παρέμβει υπέρ των κατοίκων, ούτε των ίδιων των εκπροσώπων τους. Οι τελευταίοι απέστειλαν ηλεκτρονικό μήνυμα προς την ηγεσία του υπουργείου, ζητώντας να συμμετάσχουν στην ενημέρωση.

Το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η πρόσβαση στα έγγραφα που αποτυπώνουν την κατάσταση του υπεδάφους και των κτηρίων, την πορεία των εργασιών και τις τεχνικές αξιολογήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί. Επί επτά μήνες οι κάτοικοι ζητούν στοιχεία για τα σπίτια τους, ενώ η δικαστική απόφαση της 8ης Οκτωβρίου τούς αναγνώρισε το δικαίωμα να λάβουν γνώση των σχετικών εγγράφων και πραγματογνωμοσυνών.

Η ανάγκη δικαστικής παρέμβασης για την πρόσβαση σε πληροφορίες που αφορούν την ασφάλεια κατοικιών δημιουργεί σοβαρό ζήτημα διαφάνειας και λογοδοσίας. Η κατασκευή ενός μεγάλου δημόσιου έργου απαιτεί διαρκή τεχνική παρακολούθηση, έγκαιρη ενημέρωση και σαφή ανάληψη ευθυνών όταν καταγράφονται βλάβες σε ιδιωτικά ακίνητα.

Τα 20 κτήρια, το «εμπιστευτικό» έγγραφο και η απόκλιση από τις δηλώσεις Ταχιάου

Στο επίκεντρο των αποκαλύψεων βρίσκονται έγγραφα και υπηρεσιακή αλληλογραφία της «Ελληνικό Μετρό» με την ανάδοχο κοινοπραξία, από τα οποία προκύπτουν δύο ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα: η χρονική στιγμή κατά την οποία διαπιστώθηκαν τα προβλήματα και ο αριθμός των κτηρίων που περιλαμβάνονται στον προγραμματισμό των τεχνικών αυτοψιών.

Οι κάτοικοι έχουν ζητήσει, μεταξύ άλλων, το αναλυτικό ημερολόγιο εκτέλεσης του έργου, όπου καταγράφονται οι εργασίες και η εξέλιξη των φαινομένων καθίζησης. Πρόκειται για κρίσιμο τεχνικό στοιχείο, καθώς μπορεί να αποτυπώσει πότε παρατηρήθηκαν οι πρώτες μεταβολές στο έδαφος και πώς αυτές εξελίχθηκαν παράλληλα με την πρόοδο του μετροπόντικα.

Στα αιτήματα περιλαμβάνονται επίσης γεωτεχνικές μελέτες, αναλύσεις τρωτότητας των κτηρίων, εκθέσεις αξιολόγησης καθιζήσεων και τεχνικά πορίσματα που σχετίζονται με το πέμπτο μεσοδιάστημα της Γραμμής 4, μεταξύ Κυψέλης και Δικαστηρίων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις μελέτες ειδικών εμπειρογνωμόνων που εκπονήθηκαν με μέριμνα της αναδόχου κοινοπραξίας, καθώς και στα έγγραφα που αφορούν τη διαδικασία και τη μέθοδο επανεκκίνησης του TBM, του μηχανήματος διάνοιξης της σήραγγας.

Οι πληροφορίες που προκύπτουν από τα υπηρεσιακά έγγραφα θέτουν υπό εξέταση και τις προηγούμενες δημόσιες αναφορές για τον αριθμό των κτηρίων που χρειάζονται αυτοψία. Ενώ ο αρμόδιος υφυπουργός Νίκος Ταχιάος φέρεται να είχε κάνει λόγο για έως 14 πολυκατοικίες, σε επίσημη αλληλογραφία γίνεται αναφορά σε 20 κτήρια που περιλαμβάνονται στο αντικείμενο της προβλεπόμενης πραγματογνωμοσύνης.

Το στοιχείο αυτό περιλαμβάνεται, κατά τα δημοσιοποιημένα στοιχεία, σε απόφαση της «Ελληνικό Μετρό» για συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), η οποία αναρτήθηκε στη Διαύγεια την 1η Σεπτεμβρίου 2026.

Ακόμη μεγαλύτερη σημασία αποκτά έγγραφο με ημερομηνία 28 Ιουλίου 2026, το οποίο φέρει την ένδειξη «ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ» και απευθύνεται από την «Ελληνικό Μετρό» στον πρόεδρο του ΤΕΕ, Γιώργο Στασινό. Το συγκεκριμένο έγγραφο κοινοποιείται και στον υφυπουργό Υποδομών Νίκο Ταχιάο.

Στην αλληλογραφία αυτή προσδιορίζεται η σειρά προτεραιότητας για τη διενέργεια τεχνικών αυτοψιών σε κτήρια του πέμπτου μεσοδιαστήματος της Γραμμής 4Α. Αρχικά καταγράφονται οι διευθύνσεις 14 πολυκατοικιών, για τις οποίες προβλέπεται συγκεκριμένη σειρά ελέγχων.

Το ίδιο έγγραφο, ωστόσο, αναφέρεται σε έξι επιπλέον κτήρια τα οποία περιλαμβάνονται στο αντικείμενο της συμφωνίας, με την επισήμανση ότι ο προγραμματισμός των αυτοψιών τους θα γνωστοποιηθεί με νεότερη υπηρεσιακή επικοινωνία.

Η αναφορά αυτή διαμορφώνει συνολικό αριθμό τουλάχιστον 20 κτηρίων που έχουν ενταχθεί στον σχεδιασμό πραγματογνωμοσυνών. Ο αριθμός των κτηρίων προς έλεγχο δεν ταυτίζεται αυτομάτως με τον αριθμό των κτηρίων στα οποία έχει επιβεβαιωθεί σοβαρή δομική βλάβη, απαιτεί όμως σαφή εξήγηση για τη διαφοροποίηση των δημόσιων αναφορών.

Η κοινοποίηση του εγγράφου στην πολιτική ηγεσία προσδίδει πρόσθετη βαρύτητα στο ζήτημα της ενημέρωσης. Η κυβέρνηση και οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να αποσαφηνίσουν ποια ακριβώς στοιχεία είχαν στη διάθεσή τους, πότε ενημερώθηκαν για την έκταση των προβλημάτων και με ποια κριτήρια διαμορφώθηκαν οι αποφάσεις για τις αυτοψίες.

Γνώριζαν από τον Απρίλιο για τις καθιζήσεις – Το έγγραφο της 6ης Μαΐου

Εξίσου κρίσιμη είναι η υπηρεσιακή αλληλογραφία που αφορά την εξέλιξη των εργασιών την άνοιξη του 2026. Έγγραφο της «Ελληνικό Μετρό» προς την ανάδοχο κοινοπραξία, με ημερομηνία 6 Μαΐου, καταγράφει ότι τα προβλήματα παραμόρφωσης του εδάφους και οι συνέπειές τους είχαν ήδη προκαλέσει σοβαρή ανησυχία πριν από την οριστική ακινητοποίηση του μετροπόντικα.

Στην αλληλογραφία γίνεται αναφορά σε αναστολή των εργασιών διάνοιξης στις 23 Απριλίου 2026, μετά την εμφάνιση φαινομένων που συνδέονται με αυξημένες παραμορφώσεις και επαναλαμβανόμενα συμβάντα.

Είχαν προηγηθεί τα γεγονότα της 15ης Απριλίου, όταν τσιμεντοειδές υλικό αναδύθηκε από το έδαφος εγκαταλελειμμένου κτηρίου, προκαλώντας αναστάτωση στην περιοχή. Το περιστατικό αποτέλεσε ένα από τα πρώτα εμφανή σημάδια των σοβαρών προβλημάτων που συνδέθηκαν με την εξέλιξη της διάνοιξης.

Στις 8 Μαΐου 2026, δύο ημέρες μετά το επίμαχο υπηρεσιακό έγγραφο, ο μετροπόντικας ακινητοποιήθηκε. Η εξέλιξη αυτή συνδέθηκε με την ανάγκη διερεύνησης και αντιμετώπισης των τεχνικών προβλημάτων που είχαν παρουσιαστεί.

Το έγγραφο της 6ης Μαΐου αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή αποτυπώνει την ανησυχία της ίδιας της εταιρείας για την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων που είχαν πραγματοποιηθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η «Ελληνικό Μετρό» επισημαίνει ότι οι προηγούμενες ενέργειες της αναδόχου δεν είχαν αντιμετωπίσει επαρκώς τα φαινόμενα αυξημένων παραμορφώσεων, εκφράζοντας προβληματισμό για την επανάληψη και την εξάπλωσή τους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η υπηρεσιακή διαπίστωση ότι τα φαινόμενα «δεν έχουν τοπικό χαρακτήρα», καθώς παρουσιάζουν σημαντική χωρική και χρονική έκταση. Η αναφορά αυτή ενισχύει την ανάγκη συνολικής τεχνικής αξιολόγησης της περιοχής και του συνόλου των κτηρίων που ενδέχεται να επηρεάζονται.

Το περιεχόμενο της αλληλογραφίας καταδεικνύει ότι οι τεχνικές υπηρεσίες είχαν εντοπίσει προβλήματα ήδη από τον Απρίλιο. Επομένως, η συζήτηση για την επάρκεια και την ταχύτητα της ενημέρωσης των κατοίκων αποκτά συγκεκριμένη χρονική βάση.

Η δικαστική απόφαση της 8ης Οκτωβρίου, με την οποία έγινε δεκτό το αίτημα προσωρινής διαταγής των κατοίκων για πρόσβαση στα έγγραφα, αποτελεί σημαντική εξέλιξη στην προσπάθεια να ελεγχθούν με διαφάνεια οι τεχνικές αποφάσεις και να προχωρήσει η αποκατάσταση των ζημιών.

Το γεγονός ότι χρειάστηκε προσφυγή στη Δικαιοσύνη για την επίδειξη εγγράφων σχετικά με την κατάσταση κατοικιών αναδεικνύει σοβαρό θεσμικό πρόβλημα στη διαχείριση της υπόθεσης. Η προστασία της ανθρώπινης ασφάλειας και της περιουσίας των πολιτών απαιτεί έγκαιρη και πλήρη πληροφόρηση, ιδίως όταν υπάρχουν καταγεγραμμένες ρωγμές και καθιζήσεις.

Η εσπευσμένη συνέντευξη Τύπου του υπουργείου πραγματοποιείται πλέον υπό το βάρος αυτών των στοιχείων. Η πολιτική ηγεσία οφείλει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για τον αριθμό των κτηρίων, τις τεχνικές προειδοποιήσεις, την καθυστέρηση χορήγησης εγγράφων και το χρονοδιάγραμμα ασφαλούς αποκατάστασης.

Για τους κατοίκους της Κυψέλης, η προτεραιότητα παραμένει η προστασία των σπιτιών τους και η ουσιαστική αντιμετώπιση των συνεπειών από τις εργασίες της Γραμμής 4. Η τεκμηρίωση των ζημιών, οι ανεξάρτητες πραγματογνωμοσύνες και η πλήρης δημοσιοποίηση των κρίσιμων τεχνικών δεδομένων αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη προς τους αρμόδιους φορείς.