Το αφήγημα περί «αυστηρών ευρωπαϊκών προτύπων» υπέστη σοβαρό πλήγμα όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγκάστηκε, στις 24 Φεβρουαρίου, να αναγνωρίσει ότι βοδινό κρέας από τη Βραζιλία, επιβαρυμένο με την απαγορευμένη ορμόνη οιστραδιόλη 17β, διακινήθηκε στην ευρωπαϊκή αγορά κατά τη διετία 2024-2025. Η συγκεκριμένη ουσία έχει απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2008, καθώς επιστημονικές αξιολογήσεις την έχουν συνδέσει με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκινικών όγκων. Η παραδοχή ήρθε ύστερα από μήνες διαψεύσεων και κατηγορηματικών διαβεβαιώσεων ότι δεν υφίσταται τέτοιο ζήτημα.
Τον Ιανουάριο του 2025, εκπρόσωπος της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας της Κομισιόν είχε δηλώσει ενώπιον της Επιτροπής Περιβάλλοντος ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για εισαγωγές προβληματικού κρέατος από τις χώρες της Mercosur — Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη και Παραγουάη. Έναν χρόνο αργότερα, η ίδια η Επιτροπή επιχείρησε να περιορίσει το εύρος της υπόθεσης, υποστηρίζοντας ότι το επίμαχο κρέας αντιστοιχούσε μόλις στο 0,1% των συνολικών εισαγωγών από τη Βραζιλία για την περίοδο 2024-2025, ποσοστό που ωστόσο δεν αναιρεί το γεγονός της παραβίασης των ίδιων των ευρωπαϊκών κανονισμών.
Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τις αντιδράσεις αγροτών και κτηνοτρόφων σε αρκετά κράτη-μέλη, με ιδιαίτερη ένταση στη Γαλλία, όπου εδώ και μήνες εκφράζονται ανησυχίες για τις επιπτώσεις της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur τόσο στον ανταγωνισμό όσο και στην ασφάλεια τροφίμων. Το επιχείρημα των παραγωγών εστιάζει στην ασυμμετρία κανόνων: αυστηρές υποχρεώσεις για τους Ευρωπαίους κτηνοτρόφους και χαλαρότερο πλαίσιο ελέγχου για εισαγόμενα προϊόντα.
Η ΜΚΟ Foodwatch είχε ήδη από τον Νοέμβριο του 2024 επισημάνει ότι οι βραζιλιάνικες Αρχές δεν διασφαλίζουν επαρκή ιχνηλασιμότητα στη χρήση ορμονών στην κτηνοτροφία. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη Βραζιλία, αλλά και την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών ελεγκτικών μηχανισμών, οι οποίοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε πιστοποιήσεις και αναφορές που προέρχονται από τις ίδιες τις εξαγωγικές αρχές τρίτων χωρών. Η οιστραδιόλη 17β χρησιμοποιείται σε ορισμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής για επιτάχυνση της ανάπτυξης του ζωικού κεφαλαίου, πρακτική που συγκρούεται με το κανονιστικό πλαίσιο της Ε.Ε.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η εμπορική συμφωνία με τη Mercosur θα τεθεί σε εφαρμογή με προσωρινή ισχύ, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη «καλή είδηση» και επικαλούμενη την εμπιστοσύνη των λατινοαμερικανικών εταίρων. Η απόφαση ελήφθη ενώ το θέμα έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονων αντιδράσεων και νομικών κινήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με ευρωβουλευτές να ζητούν περαιτέρω έλεγχο και θεσμική αξιολόγηση.
Καθοριστικό ρόλο στις πιέσεις υπέρ της ταχείας ενεργοποίησης της συμφωνίας αποδίδουν αναλυτές στον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος από τις αρχές του έτους είχε ταχθεί υπέρ της επιτάχυνσης των διαδικασιών, προβάλλοντας τη σημασία των εξαγωγικών προοπτικών για τη γερμανική βιομηχανία. Η χρονική σύμπτωση ανάμεσα στην παραδοχή για το κρέας με οιστραδιόλη και στην προώθηση της συμφωνίας αναζωπύρωσε τη συζήτηση για την ιεράρχηση προτεραιοτήτων στην ευρωπαϊκή πολιτική, ιδίως σε ό,τι αφορά τη σχέση ανάμεσα στη δημόσια υγεία και στα εμπορικά συμφέροντα.
