Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, εξέφρασε σαφείς επιφυλάξεις σχετικά με την προωθούμενη συνταγματική αναθεώρηση, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών, που διοργάνωσε ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Ο κ. Παυλόπουλος, με μια ομιλία που χαρακτηρίστηκε από βαθιά νομική ανάλυση και πολιτική οξυδέρκεια, έθεσε επί τάπητος κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τον πυρήνα της συνταγματικής τάξης.
Η κληρονομιά Καραμανλή και η σύγχρονη πραγματικότητα
Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, ο κ. Παυλόπουλος αναφέρθηκε στη στάση που θα είχε σήμερα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής απέναντι στην αναθεώρηση. Υπογράμμισε την «αφοσίωση μοναχού» του ιδρυτή της Μεταπολίτευσης στο Σύνταγμα και στην έννοιά του, τονίζοντας ότι ο Καραμανλής πίστευε σε ένα «κανονιστικό, στιβαρό Σύνταγμα». Σύμφωνα με τον πρώην Πρόεδρο, η αναθεώρηση για τον Καραμανλή ήταν μια έσχατη λύση, που δικαιολογείτο μόνο όταν οι διατάξεις είχαν παλαιωθεί, υπήρχε εσφαλμένη διάταξη ή είχε προκύψει κενό που αποκαλύφθηκε με την πάροδο του χρόνου. Αντίθετα, ο κ. Παυλόπουλος κατήγγειλε ότι σήμερα η διαδικασία γίνεται για λόγους «συνταγματικού εντυπωσιασμού», μια πρακτική που ο ίδιος ο Καραμανλής δεν θα είχε ποτέ διανοηθεί.
Εργαλειοποίηση και παθογένεια του πολιτικού συστήματος
Ο κ. Παυλόπουλος ήταν ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην τρέχουσα πρακτική, χαρακτηρίζοντάς την ως «εργαλειοποίηση» του Συντάγματος και «παθογένεια» του πολιτικού συστήματος. «Δεν μπορούμε να παίζουμε με το Σύνταγμα, να προχωρούμε σε προσχηματικές αναθεωρήσεις», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι ο θεμελιώδης νόμος του κράτους δεν μπορεί να αποτελεί εργαλείο στα χέρια της εκάστοτε κυβέρνησης. Η κριτική του επεκτάθηκε και στην πρόταση για «συνταγματοποίηση» της δημοκρατικής οργάνωσης των κομμάτων, την οποία χαρακτήρισε ασαφή και περιττή. «Δεν αντιλαμβάνομαι τι σημαίνει συνταγματοποίηση της οργάνωσης του κόμματος», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα είναι μια «ώριμη Δημοκρατία» που έχει περάσει από πολλές δοκιμασίες και το Σύνταγμα αναζητά ένα «ασφαλές λιμάνι εφαρμογής».
Η αμηχανία και το πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα
Ο πρώην Πρόεδρος συνέδεσε την ανάγκη για συνταγματική κατοχύρωση της εσωκομματικής δημοκρατίας με μια γενικότερη «αμηχανία» που απορρέει από την έλλειψη πίστης στη δημοκρατική οργάνωση των κομμάτων. Παράλληλα, ανέδειξε το «έντονο πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα» της χώρας ως μια από τις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος, υπονοώντας ότι η συγκέντρωση εξουσιών στο πρόσωπο του πρωθυπουργού υπονομεύει την ουσιαστική λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.
Κριτική στην πρόταση για την ελληνική γλώσσα
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο κ. Παυλόπουλος στην πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας και επέκτασης της ελληνικής γλώσσας, την οποία χαρακτήρισε «τελείως αμήχανη και ατελή». Υποστήριξε ότι η πρόταση αυτή είναι περιττή, καθώς τίποτα δεν εμποδίζει σήμερα μια νομοθετική παρέμβαση για την υπεράσπιση και διάχυση της γλώσσας. Μάλιστα, εντόπισε μια «πονηριά» στη διατύπωση, καθώς η πρόταση αναφέρει ότι πρέπει να «ληφθεί μέριμνα», μια λέξη που δεν συνεπάγεται νομική υποχρέωση. «Το Σύνταγμα δεν πρέπει να περιλαμβάνει διακηρυκτικές διατάξεις», υπογράμμισε, κλείνοντας την ομιλία του με μια σαφή προειδοποίηση για τους κινδύνους του συνταγματικού λαϊκισμού.
