Πέθανε ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας Εντουάρ Μπαλαντίρ

Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, Εντουάρ Μπαλαντίρ, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών, όπως ανακοίνωσε τη Δευτέρα ο νυν πρωθυπουργός της χώρας, Σεμπαστιάν Λεκορνί. Τα αίτια του θανάτου του δεν έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής.

Ο Μπαλαντίρ υπήρξε μία από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες της γαλλικής κεντροδεξιάς, με την πολιτική του διαδρομή να εκτείνεται σε πέντε δεκαετίες, από τα πρώτα βήματά του δίπλα στον Ζορζ Πομπιντού έως την ανάληψη της πρωθυπουργίας. Η συμβολή του στη διαμόρφωση της σύγχρονης Γαλλίας υπήρξε καθοριστική, καθώς συνδέθηκε με σημαντικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικές εξελίξεις.

Γεννημένος το 1929 στη Σμύρνη της Τουρκίας, ο Μπαλαντίρ καταγόταν από οικογένεια της γαλλικής κοινότητας της πόλης. Ο πατέρας του υπηρέτησε ως διευθυντής της Οθωμανικής Τράπεζας, ενώ η οικογένεια αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Σμύρνη το 1934, εγκαθιστάμενη τελικά στη Μασσαλία. Αυτή η πρώιμη εμπειρία μετανάστευσης διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό την προσωπικότητά του και την πολιτική του κοσμοθεωρία.

Μετά την αποφοίτησή του από την περίφημη Εθνική Σχολή Διοίκησης (ENA), τη σχολή που εκπαιδεύει την κρατική ελίτ της Γαλλίας, ο Μπαλαντίρ εισήλθε στην κυβέρνηση το 1964 ως σύμβουλος του τότε πρωθυπουργού Ζορζ Πομπιντού. Μία δεκαετία αργότερα, ανέλαβε διευθυντής του γραφείου του προέδρου Πομπιντού, θέση από την οποία άσκησε σημαντική επιρροή στις πολιτικές εξελίξεις της εποχής.

Υπουργός Οικονομικών και πρωθυπουργός

Μετά τον θάνατο του Πομπιντού το 1974, ο Μπαλαντίρ αποσύρθηκε προσωρινά από την ενεργό πολιτική, για να επιστρέψει δυναμικά το 1986, όταν ανέλαβε υπουργός Οικονομίας, Οικονομικών και Ιδιωτικοποιήσεων στην κεντροδεξιά κυβέρνηση του Ζακ Σιράκ, κατά την πρώτη περίοδο «συγκατοίκησης» με τον σοσιαλιστή πρόεδρο Φρανσουά Μιτεράν. Στη θέση αυτή, προώθησε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων, που περιλάμβανε μείωση φόρων και κρατικών δαπανών, απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, άρση ελέγχων στις τιμές και ιδιωτικοποιήσεις κρατικών τραπεζών και βιομηχανικών επιχειρήσεων.

Το 1993, ο πρόεδρος Μιτεράν τον διόρισε πρωθυπουργό, καθώς ο Σιράκ δεν επιθυμούσε να επιστρέψει στη θέση μετά την ήττα του στις προεδρικές εκλογές του 1988. Ως επικεφαλής της κυβέρνησης, ο Μπαλαντίρ συνέχισε το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, ενώ παράλληλα διαχειρίστηκε σύνθετα ζητήματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής, αφήνοντας το στίγμα του στη γαλλική διακυβέρνηση.

Η ρήξη με τον Σιράκ και η προεδρική εκλογή

Η πολιτική του διαδρομή σημαδεύτηκε, ωστόσο, από τη ρήξη με τον άλλοτε στενό πολιτικό του σύμμαχο, Ζακ Σιράκ. Ο Σιράκ είχε στηρίξει αρχικά την ανάδειξη του Μπαλαντίρ στην πρωθυπουργία, θεωρώντας ότι θα άνοιγε τον δρόμο για τη δική του υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές. Όμως ο Μπαλαντίρ απέκτησε μεγαλύτερη δημοτικότητα και το 1995 αποφάσισε να διεκδικήσει ο ίδιος την προεδρία, προκαλώντας μία από τις πιο σκληρές εσωκομματικές συγκρούσεις της γαλλικής κεντροδεξιάς.

Αρχικά θεωρούνταν το μεγάλο φαβορί, με τις δημοσκοπήσεις στις αρχές του 1995 να τον εμφανίζουν να κυριαρχεί έναντι των αντιπάλων του. Ωστόσο, η προεκλογική του εκστρατεία δεν εξελίχθηκε όπως αναμενόταν. Ο Μπαλαντίρ δυσκολεύτηκε ιδιαίτερα στην άμεση επαφή με τους ψηφοφόρους, με αποτέλεσμα να αποκλειστεί από τον δεύτερο γύρο. Έλαβε 18,58% των ψήφων, έναντι 20,84% του Σιράκ, ο οποίος τελικά κέρδισε την προεδρική εκλογή. Χρόνια αργότερα, σε ντοκιμαντέρ του 2016, ο Μπαλαντίρ παραδέχθηκε για την εκστρατεία του: «Δεν ήμουν πολύ καλός υποψήφιος».

Η πολιτική κληρονομιά και το σκάνδαλο Karachi

Ο Μπαλαντίρ παρέμεινε ενεργός στην πολιτική και μετά την ήττα του. Διατήρησε την έδρα του στο γαλλικό Κοινοβούλιο έως το 2007 και για πέντε χρόνια προήδρευσε της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Εθνοσυνέλευσης. Αργότερα, ο πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί τον τοποθέτησε επικεφαλής δύο επιτροπών, μία εκ των οποίων συνδέθηκε με τροποποιήσεις στο γαλλικό Σύνταγμα το 2008.

Η προεδρική του εκστρατεία του 1995, ωστόσο, παρέμεινε βαριά σκιά στην υπόλοιπη πολιτική του διαδρομή. Οι εισαγγελικές αρχές είχαν υποστηρίξει ότι η εκστρατεία χρηματοδοτήθηκε με 10,25 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα από παράνομες προμήθειες που συνδέονταν με εξοπλιστικές συμβάσεις με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία, οι οποίες είχαν υπογραφεί κατά την πρωθυπουργία του. Ο ίδιος αρνείτο διαχρονικά οποιαδήποτε εμπλοκή.

Η υπόθεση συνδέθηκε με το λεγόμενο σκάνδαλο Karachi, που πήρε το όνομά του από την επίθεση αυτοκτονίας του 2002 στο Πακιστάν, κατά την οποία σκοτώθηκαν 11 εργαζόμενοι της γαλλικής κρατικής ναυπηγικής εταιρείας που συμμετείχαν στην κατασκευή υποβρυχίων για το Πακιστάν. Το 2021, το Δικαστήριο της Δημοκρατίας της Γαλλίας αθώωσε τον Μπαλαντίρ, κρίνοντας ότι δεν υπήρχαν στοιχεία πως είχε διατάξει προσωπικά τις επίμαχες πληρωμές ή επαρκείς αποδείξεις για την προέλευση της χρηματοδότησης της προεκλογικής του εκστρατείας.