Πετρελαιοκηλίδα 390 τ.χλμ. ανοιχτά του Ομάν από ρωσικό τάνκερ

Μια εκτεταμένη οικολογική κρίση βρίσκεται σε εξέλιξη στα ανοικτά των ακτών του Ομάν, καθώς μια πετρελαιοκηλίδα τεράστιας έκτασης, που υπολογίζεται σε περίπου 390 τετραγωνικά χιλιόμετρα, έχει σχηματιστεί στη θαλάσσια περιοχή κοντά στα νησιά Χαλανιγιάτ. Η ρύπανση προέρχεται από το δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi, το οποίο υπέστη σοβαρή ζημιά, ενώ προηγουμένως είχε φορτώσει ρωσικό αργό πετρέλαιο, γεγονός που προσδίδει στη συγκεκριμένη υπόθεση και μια διάσταση γεωπολιτική, συνδεδεμένη με τις διεθνείς κυρώσεις.

Η Υπηρεσία Περιβάλλοντος του Ομάν, βασιζόμενη σε τελευταίες αναλύσεις και δορυφορικές εικόνες, ανακοίνωσε ότι η πετρελαιοκηλίδα εκτείνεται βορειοανατολικά των νησιών, με το πλησιέστερο σημείο της να απέχει μόλις επτά χιλιόμετρα από την ακτογραμμή. Η εξέλιξη αυτή έχει σημάνει συναγερμό στις αρμόδιες αρχές, οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση της πετρελαϊκής ρύπανσης, ενώ μέχρι στιγμής η ακριβής αιτία της ζημιάς που υπέστη το πλοίο παραμένει άγνωστη, με τα σενάρια να ποικίλλουν από μηχανική βλάβη έως και στοχευμένη επίθεση.

Το χρονικό της διαρροής και οι πρώτες ενδείξεις

Το χρονικό της διαρροής ξεκινά στις 8 Ιουνίου, όταν το πλήρωμα του Caroline Bezengi, ενός δεξαμενόπλοιου μήκους 274 μέτρων, ανέφερε δυσκολίες στα ανοικτά της Μουκάλα, στο νότιο τμήμα της Υεμένης. Πηγές από τον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας ανέφεραν ότι οι αρχικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για έκρηξη επί του σκάφους, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί το τι ακριβώς προκάλεσε τη ζημιά, ενώ επιβεβαιώθηκε και η διαρροή πετρελαίου. Στις 11 Ιουνίου, το πλοίο εξέπεμψε για τελευταία φορά σήμα στο δημόσιο σύστημα αυτόματης αναγνώρισης πλοίων (AIS), με την πορεία και την κατάστασή του να καθίστανται πλέον μη παρακολουθήσιμες μέσω του συγκεκριμένου συστήματος.

Οι πρώτες σαφείς ενδείξεις της περιβαλλοντικής καταστροφής άρχισαν να αποτυπώνονται μέσω δορυφορικών εικόνων στις αρχές Ιουλίου. Εικόνες από τους δορυφόρους Copernicus Sentinel-1 και Sentinel-2, που εξετάστηκαν για το διάστημα 2 έως 13 Ιουλίου, έδειξαν μια ασημένια και γκρι κηλίδα στα νερά ενός όρμου νοτιοδυτικά του νησιού αλ-Κιμπλιγιάχ. Τρεις ανεξάρτητοι ειδικοί, ο Τζον Άμος της SkyTruth, ο Λεόν Μόρλαντ του Conflict and Environment Observatory και ο Λούις Γκόνταρντ της Data Desk, εκτίμησαν ότι τα στοιχεία παρέπεμπαν με βεβαιότητα σε πετρελαιοκηλίδα. Η ανάλυση δορυφορικών δεδομένων από το Reuters έδειξε ότι η διαρροή από το ακινητοποιημένο δεξαμενόπλοιο εξακολουθούσε να επεκτείνεται μέχρι και το τέλος Ιουλίου, εντείνοντας τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα.

Στις 10 Αυγούστου, το Ομάν έδωσε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα επίσημα στοιχεία για την έκταση της καταστροφής, επιβεβαιώνοντας ότι η πετρελαιοκηλίδα έχει καλύψει έκταση περίπου 390 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η αιτία της ζημιάς παραμένει αδιευκρίνιστη, με τα πιθανά σενάρια να περιλαμβάνουν μηχανική βλάβη, πιθανή επίθεση από την Ουκρανία, η οποία έχει στοχοποιήσει πλοία που συνδέονται με τη Ρωσία, ή ακόμη και επιπτώσεις από την ένταση στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, κανένα από αυτά τα ενδεχόμενα δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.

Ο «σκιώδης στόλος» και οι διεθνείς κυρώσεις

Η υπόθεση του Caroline Bezengi αναδεικνύει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τους κινδύνους που εγκυμονεί ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος» της Ρωσίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας, το δεξαμενόπλοιο είχε φορτώσει ρωσικό αργό στο Νοβοροσίσκ πριν ξεκινήσει το τελευταίο του ταξίδι. Το πλοίο συνδέεται άμεσα με το δίκτυο παλαιών δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιεί η Ρωσία για τη μεταφορά πετρελαίου και καυσίμων, παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις. Αυτά τα πλοία, συχνά με αμφιλεγόμενα πρότυπα συντήρησης, επιχειρούν εκτός των παραδοσιακών δυτικών ναυτιλιακών και ασφαλιστικών δικτύων, με περιορισμένη διαφάνεια ως προς την κατάσταση και τη διαχείρισή τους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Βρετανία είχαν ήδη επιβάλει κυρώσεις στο συγκεκριμένο δεξαμενόπλοιο από τις 24 Οκτωβρίου 2025, υποστηρίζοντας ότι είχε εμπλακεί στη μεταφορά καυσίμων από τη Ρωσία. Ως ιδιοκτήτης του πλοίου εμφανίζεται σε ναυτιλιακές βάσεις δεδομένων η Shanghai-based Rentoor Shipmanagement, η οποία δεν κατέστη δυνατό να σχολιάσει την υπόθεση. Η περίπτωση του Caroline Bezengi αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των περιβαλλοντικών και επιχειρησιακών κινδύνων που συνδέονται με τη διεύρυνση του ρωσικού «σκιώδους στόλου», καθώς η διαρροή εξελίχθηκε σε ένα σοβαρό οικολογικό πρόβλημα με την πετρελαιοκηλίδα να έχει ήδη καλύψει έκταση περίπου 390 τετραγωνικών χιλιομέτρων, απειλώντας άμεσα τις ακτές του Ομάν.