Σκληρή πολιτική αιχμή κατά της κυβέρνησης διατύπωσε ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων και επικεφαλής της παράταξης «Αθήνα Ψηλά», Κώστας Μπακογιάννης, κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η συνεδρίαση κατέληξε στην υπερψήφιση, κατά πλειοψηφία, ψηφίσματος μετά από πρόταση του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα, με το οποίο το Δημοτικό Συμβούλιο ζητεί ουσιαστικές αλλαγές στο υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών.
Ο Κώστας Μπακογιάννης άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση επειδή, μέσα από τον νέο Κώδικα, δεν αποκαθιστά τις παρεμβάσεις που είχαν οδηγήσει στην κατάργηση των Νομικών Προσώπων των Δήμων και των σχολικών επιτροπών. Ειδική αναφορά έκανε στον ΟΠΑΝΔΑ, τον Οργανισμό Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων, υπογραμμίζοντας ότι η συγχώνευσή του με τον Δήμο στερεί από την Αθήνα ένα κρίσιμο εργαλείο λειτουργίας.
Όπως σημείωσε, ο νέος νόμος θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία θεσμικής προστασίας για τον ΟΠΑΝΔΑ και τις σχολικές επιτροπές. Αντιθέτως, σύμφωνα με την κριτική του, η κυβέρνηση επιμένει σε ένα μοντέλο συγκέντρωσης αρμοδιοτήτων, που δυσχεραίνει την καθημερινή λειτουργία των δήμων και ειδικά των σχολείων της πρωτεύουσας.
Αντιδράσεις για το άρθρο 730
Ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων αναφέρθηκε και στο επίμαχο άρθρο 730 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι τελικά θα αποσυρθεί. Η συγκεκριμένη ρύθμιση προβλέπει ότι, σε δίκες που αφορούν τον προσδιορισμό ή τη μετατροπή εργασιακών σχέσεων εργαζομένων σε Δήμους, Περιφέρειες και Νομικά Πρόσωπα, τα υπουργεία Εσωτερικών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα παρίστανται υποχρεωτικά ως διάδικοι.
Η διάταξη έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Αυτοδιοίκηση, καθώς εκλαμβάνεται ως ευθεία παρέμβαση του κεντρικού κράτους στην αυτοτελή λειτουργία των Δήμων. Ο Χάρης Δούκας έχει ήδη ζητήσει την απόσυρσή της, ενώ ο Ευάγγελος Βενιζέλος έχει επισημάνει ότι ο νομοθέτης εμφανίζεται να μην εμπιστεύεται τον Δήμο ακόμη και ως διάδικο.
Ο Κώστας Μπακογιάννης περιέγραψε με οξύ τρόπο το πρόβλημα της κρατικής κηδεμονίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Τόνισε ότι οι Δήμοι έχουν πολύ σοβαρότερα ζητήματα να αντιμετωπίσουν από τις αλλαγές στον εκλογικό νόμο και σημείωσε ότι η σημερινή Αυτοδιοίκηση συχνά δεν είναι ούτε πραγματικά τοπική ούτε ουσιαστικά αυτοδιοίκηση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Δήμοι καλούνται να διαχειριστούν υπερτοπικά προβλήματα, όπως η ανεργία και το περιβάλλον, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζονται από το πολιτικό σύστημα ως εξαρτημένοι θεσμοί, χωρίς πραγματική αυτονομία. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η φράση του ότι «το μακρύ χέρι του κράτους» βρίσκεται ακόμη «στα συρτάρια» των Δήμων.
Η πρόταση για τον ΕΝΦΙΑ
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε και η πρόταση να αποδίδονται στους Δήμους τα έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ. Ο Κώστας Μπακογιάννης συντάχθηκε με τη σχετική θέση του Χάρη Δούκα και του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική αυτοτέλεια αποτελεί προϋπόθεση για την πραγματική ενηλικίωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της κατάργησης των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, σημειώνοντας ότι η συζήτηση αυτή παραμένει στάσιμη εδώ και χρόνια. Κατά την άποψή του, η διατήρηση τέτοιων μηχανισμών εποπτείας συντηρεί την εξάρτηση των Δήμων από την κεντρική διοίκηση και περιορίζει την αποτελεσματικότητα των αιρετών οργάνων.
Το ψήφισμα που εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας ζητεί, μεταξύ άλλων, την απόσυρση του άρθρου 730, την κατάργηση του σημερινού συστήματος εποπτείας των ΟΤΑ από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, την άρση του μνημονιακού κόφτη στα οικονομικά των Δήμων, την απόσυρση των ρυθμίσεων για το νέο εκλογικό σύστημα και τη διατήρηση των σημερινών Νομικών Προσώπων των Δήμων.
Η παρέμβαση Μπακογιάννη αναδεικνύει το βαθύτερο πολιτικό και θεσμικό πρόβλημα του νέου Κώδικα: η κυβέρνηση παρουσιάζει μια τεχνική κωδικοποίηση ως μεταρρύθμιση, την ώρα που αφήνει άθικτο τον συγκεντρωτισμό του κράτους και την οικονομική εξάρτηση των Δήμων. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ζητά καθαρές αρμοδιότητες, πόρους και θεσμική εμπιστοσύνη. Το κυβερνητικό σχέδιο, όπως καταγγέλλεται από το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας, κινείται μακριά από αυτή την ανάγκη.
