Συντάξεις χηρείας: Από σήμερα αυξήσεις περίπου 470 ευρώ για 8.552 δικαιούχους

Αυξημένες συντάξεις χηρείας λαμβάνουν από σήμερα, Παρασκευή 28 Αυγούστου, 8.552 δικαιούχοι του Δημοσίου, καθώς τίθεται σε εφαρμογή η νέα νομοθετική ρύθμιση που καταργεί την περικοπή της σύνταξης λόγω θανάτου μετά την πρώτη τριετία.

Οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι είχαν δει τη σύνταξη χηρείας να περιορίζεται από το 70% στο 35% επειδή εργάζονταν ή λάμβαναν παράλληλα δική τους σύνταξη. Με το νέο καθεστώς, το ποσό επανέρχεται στο 70% της σύνταξης που λάμβανε ο θανών σύζυγος.

Η οικονομική διαφορά είναι σημαντική. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ που έχουν δημοσιοποιηθεί, η αύξηση για τους 8.552 δικαιούχους υπολογίζεται κατά μέσο όρο περίπου στα 470 ευρώ τον μήνα, ανάλογα βεβαίως με το ύψος της σύνταξης του αποβιώσαντος.

Η πληρωμή πραγματοποιείται μαζί με τις συντάξεις Σεπτεμβρίου, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα αυξημένα ποσά είχαν αρχίσει να εμφανίζονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς ήδη από το απόγευμα της Πέμπτης.

Από το 35% επιστροφή στο 70%

Η βασικότερη αλλαγή αφορά τους επιζώντες συζύγους οι οποίοι μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας από τον θάνατο είχαν υποστεί περικοπή κατά 50% στη σύνταξη χηρείας επειδή εργάζονταν ή λάμβαναν σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα.

Στην πράξη, η σύνταξη λόγω θανάτου από το 70% της σύνταξης του αποβιώσαντος περιοριζόταν στο 35%. Το συγκεκριμένο καθεστώς πλέον αλλάζει για τους δικαιούχους που καλύπτει η νέα νομοθεσία και το ποσό επιστρέφει στο αρχικό επίπεδο.

Για χιλιάδες νοικοκυριά πρόκειται για ουσιαστική ενίσχυση του μηνιαίου εισοδήματος, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια σε τρόφιμα, ενέργεια, στέγαση και βασικές υπηρεσίες εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Η ρύθμιση, ωστόσο, έρχεται έπειτα από χρόνια κατά τα οποία συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων έβλεπαν τη σύνταξή τους να μειώνεται δραστικά. Και εδώ βρίσκεται ένα από τα αδύνατα σημεία της κυβερνητικής παρέμβασης: η αποκατάσταση του ποσού δεν συνοδεύεται από γενικευμένη επιστροφή των χρημάτων που χάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Δύο εθνικές συντάξεις και διαγραφή παλαιών οφειλών

Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ότι, όταν ένας δικαιούχος λαμβάνει ταυτόχρονα σύνταξη χηρείας και σύνταξη από δικό του δικαίωμα, μπορεί κατ’ εξαίρεση να καταβάλλονται δύο εθνικές συντάξεις.

Αντίστοιχα, παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς μπορούν να λαμβάνουν μία εθνική σύνταξη για κάθε γονέα, δηλαδή συνολικά δύο.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η ρύθμιση για περίπου 80.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα στις οποίες η προβλεπόμενη περικοπή δεν είχε εφαρμοστεί κατά το παρελθόν. Τα ποσά που είχαν καταβληθεί δεν θα αναζητηθούν ως αχρεωστήτως καταβληθέντα και οι σχετικές οφειλές διαγράφονται.

Σε ορισμένες περιπτώσεις τα ποσά αυτά είχαν φτάσει ακόμη και τις 20.000 ή 30.000 ευρώ, γεγονός που είχε δημιουργήσει φόβους ότι χιλιάδες συνταξιούχοι θα βρίσκονταν αντιμέτωποι με τεράστιες απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων.

Αλλαγές προβλέπονται και στις αγροτικές συντάξεις χηρείας. Η μείωση περιορίζεται πλέον στη βασική σύνταξη, ενώ η σύνταξη λόγω θανάτου διατηρείται στο 70%.

Υπάρχουν, πάντως, και σαφείς εξαιρέσεις. Οι νέες διατάξεις δεν καλύπτουν συντάξεις χηρείας που είχαν χορηγηθεί πριν από τις 13 Μαΐου 2016, δηλαδή πριν από την έναρξη εφαρμογής του ασφαλιστικού νόμου Κατρούγκαλου.

Παράλληλα, περίπου 8.000 δικαιούχοι του Δημοσίου που είχαν ήδη υποστεί μειώσεις δεν προβλέπεται να λάβουν αναδρομική επιστροφή των ποσών που έχασαν κατά τα προηγούμενα χρόνια.

Ανοιχτό παραμένει επίσης το ζήτημα των επικουρικών συντάξεων χηρείας που είχαν υποστεί περικοπές, καθώς δεν έχει δοθεί μέχρι στιγμής συνολική λύση για όλες τις σχετικές περιπτώσεις.

Η σημερινή πληρωμή αποτελεί σημαντική οικονομική ανάσα για 8.552 δικαιούχους, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η σύνταξη χηρείας ουσιαστικά διπλασιάζεται. Η ρύθμιση διορθώνει μία χρόνια στρέβλωση, αφήνει όμως πίσω της εκκρεμότητες για αναδρομικά, παλαιότερες συντάξεις και επικουρικές παροχές που εξακολουθούν να περιμένουν οριστική λύση.