Συντάξεις χηρείας: Ποιοι θα δουν αυξημένα ποσά στην πληρωμή της 28ης Αυγούστου

Αυξημένα ποσά θα δουν στα τέλη Αυγούστου χιλιάδες δικαιούχοι συντάξεων χηρείας, καθώς τίθεται για πρώτη φορά σε εφαρμογή η νέα ρύθμιση που καταργεί την περικοπή της παροχής μετά τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας.

Οι αλλαγές θα αποτυπωθούν στις συντάξεις Σεπτεμβρίου, οι οποίες θα καταβληθούν την Παρασκευή 28 Αυγούστου. Στην πρώτη ομάδα των ωφελημένων περιλαμβάνονται περίπου 8.552 συνταξιούχοι του Δημοσίου, οι οποίοι είχαν ήδη υποστεί σημαντική μείωση στη σύνταξη λόγω θανάτου.

Πρόκειται κυρίως για δικαιούχους που, παράλληλα με τη σύνταξη χηρείας, λάμβαναν δική τους σύνταξη ή εξακολουθούσαν να εργάζονται. Με το προηγούμενο καθεστώς, μετά την παρέλευση τριών ετών από την έναρξη καταβολής της σύνταξης λόγω θανάτου, η παροχή τους μειωνόταν από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος.

Η συγκεκριμένη περικοπή καταργείται πλέον και το ποσοστό επανέρχεται στο 70%. Για όσους είχαν ήδη περάσει στην μειωμένη παροχή, η αλλαγή σημαίνει στην πράξη ότι το ποσό της σύνταξης χηρείας διπλασιάζεται.

Η μέση μηνιαία αύξηση για τους περίπου 8.552 πρώτους δικαιούχους υπολογίζεται κοντά στα 470 ευρώ, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης εκτιμάται ότι θα προσεγγίζει τα 4 εκατ. ευρώ κάθε μήνα.

Τέλος στην περικοπή από το 70% στο 35%

Η μείωση είχε θεσπιστεί με τον νόμο 4387/2016. Σύμφωνα με το προηγούμενο πλαίσιο, ο δικαιούχος σύνταξης λόγω θανάτου που εξακολουθούσε να εργάζεται ή λάμβανε παράλληλα δική του σύνταξη υφίστατο, μετά την πρώτη τριετία, περικοπή κατά 50% της σύνταξης χηρείας.

Έτσι, το αρχικό ποσοστό του 70% της σύνταξης του θανόντος περιοριζόταν στο 35%, προκαλώντας σημαντική απώλεια εισοδήματος για χιλιάδες δικαιούχους.

Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση ο περιορισμός καταργείται για τις συντάξεις λόγω θανάτου που υπάγονται στο καθεστώς μετά τις 13 Μαΐου 2016. Η συμπλήρωση της τριετίας δεν θα συνεπάγεται πλέον αυτόματη μείωση της παροχής.

Η επίπτωση της αλλαγής δεν είναι, πάντως, απολύτως ίδια για όλους. Καθοριστικό ρόλο εξακολουθούν να έχουν η ημερομηνία θανάτου, το ασφαλιστικό καθεστώς του δικαιούχου, καθώς και το αν λαμβάνει παράλληλα άλλη σύνταξη ή αποκτά εισόδημα από εργασία.

Η νέα ρύθμιση αφορά και μια πολύ μεγαλύτερη ομάδα συνταξιούχων, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν είχαν υποστεί στην πράξη την προβλεπόμενη περικοπή. Περισσότεροι από 75.000 δικαιούχοι σύνταξης χηρείας αποφεύγουν πλέον οριστικά τη μείωση που θα μπορούσε να εφαρμοστεί με βάση το προηγούμενο καθεστώς.

Παράλληλα, δεν πρόκειται να αναζητηθούν αναδρομικά ποσά για τις περικοπές που, βάσει της παλαιότερης νομοθεσίας, θα έπρεπε να είχαν γίνει αλλά δεν εφαρμόστηκαν. Με τον τρόπο αυτό κλείνει μια σημαντική εκκρεμότητα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλές απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων από δικαιούχους.

Τι αλλάζει για 122.000 συνταξιούχους και τα ορφανά παιδιά

Σημαντική αλλαγή προβλέπεται και για όσους λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου, όταν οι δύο παροχές προέρχονται από διαφορετικές ασφαλιστικές αιτίες.

Περίπου 122.000 συνταξιούχοι θα συνεχίσουν να διατηρούν και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά τους, χωρίς να περικόπτεται η μία από αυτές. Και σε αυτή την περίπτωση δεν προβλέπεται αναζήτηση ποσών για το παρελθόν.

Ξεχωριστή πρόβλεψη εισάγεται για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους και δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου και από τις δύο πλευρές.

Με το νέο καθεστώς θα λαμβάνουν το ποσοστό της εθνικής σύνταξης που τους αναλογεί από κάθε γονέα ξεχωριστά, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει η ισχύουσα ασφαλιστική νομοθεσία.

Η αλλαγή αυτή οδηγεί ουσιαστικά σε διπλασιασμό της εθνικής σύνταξης για τα ορφανά παιδιά σε σχέση με το προηγούμενο σύστημα, καθώς πλέον αναγνωρίζεται αυτοτελώς το δικαίωμα που προκύπτει από κάθε γονέα.

Με τις νέες διατάξεις επιχειρείται να κλείσει ένα σύνθετο κεφάλαιο εκκρεμοτήτων στις συντάξεις λόγω θανάτου, το οποίο είχε δημιουργήσει διαφορετικές ταχύτητες μεταξύ δικαιούχων, περικοπές μετά την πρώτη τριετία και αβεβαιότητα για πιθανές αναδρομικές απαιτήσεις.

Για τους πρώτους 8.552 συνταξιούχους του Δημοσίου, πάντως, η αλλαγή θα είναι άμεσα ορατή στην πληρωμή της 28ης Αυγούστου. Για αρκετούς από αυτούς η μηνιαία ενίσχυση θα είναι σημαντική, καθώς η σύνταξη χηρείας επιστρέφει στο 70% από το 35%, αποκαθιστώντας εισόδημα που είχε χαθεί με το προηγούμενο ασφαλιστικό καθεστώς.