Σχεδόν έτοιμος ο πυρηνικός αντιδραστήρας της Συρίας, λέει ο Γκρόσι

Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), Ραφαέλ Γκρόσι, προχώρησε σε μια αποκαλυπτική δήλωση σχετικά με τον υπό κατασκευή πυρηνικό αντιδραστήρα που εντοπίστηκε στη Συρία, υποστηρίζοντας ότι οι εργασίες είχαν φτάσει σε πολύ προχωρημένο στάδιο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η μονάδα ήταν έτοιμη να δεχθεί το πυρηνικό καύσιμο, γεγονός που θα την καθιστούσε πλήρως λειτουργική.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στη Βιέννη, στο περιθώριο της συνεδρίασης του Συμβουλίου των Διοικητών του Οργανισμού, ο κ. Γκρόσι ανέφερε χαρακτηριστικά: "Ο αντιδραστήρας είχε σχεδόν ολοκληρωθεί. Το μόνο που απέμενε ήταν να φορτωθεί το καύσιμο". Η τοποθέτηση αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει τους φόβους της διεθνούς κοινότητας σχετικά με το μέγεθος και τον σκοπό του συριακού πυρηνικού προγράμματος.

Η αποκάλυψη αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά τη δημοσιοποίηση από τον ΙΑΕΑ ότι οι υποδομές που ανακαλύφθηκαν στην περιοχή του Ντέιρ Εζόρ, και οι οποίες χρονολογούνται από την περίοδο διακυβέρνησης του Μπασάρ αλ Άσαντ, ήταν απόλυτα συμβατές με εκείνες ενός πυρηνικού αντιδραστήρα. Ο γενικός διευθυντής του Οργανισμού, αν και ήταν προσεκτικός στις δηλώσεις του αποφεύγοντας να χαρακτηρίσει ρητά το πρόγραμμα ως στρατιωτικό, υπογράμμισε ότι ήταν προφανές πως η τότε συριακή ηγεσία "δεν ήθελε να μάθει ο κόσμος τι έκαναν", υποδηλώνοντας την πρόθεση απόκρυψης των δραστηριοτήτων.

Ο ρόλος του αντιδραστήρα στην παραγωγή όπλων

Ο κ. Γκρόσι προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, αναλύοντας τις τεχνικές δυνατότητες της εγκατάστασης. "Γνωρίζουμε ότι, δεδομένων των τεχνικών χαρακτηριστικών αυτού του είδους του αντιδραστήρα, πρόκειται για έναν αντιδραστήρα πολύ αποτελεσματικό στην παραγωγή σχάσιμου υλικού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή πυρηνικών όπλων", πρόσθεσε, ρίχνοντας φως στον πιθανό επιθετικό σκοπό του έργου. Η διατύπωση αυτή αφήνει ελάχιστα περιθώρια αμφιβολίας για τη στρατηγική σημασία που θα είχε η ολοκλήρωση του έργου για το καθεστώς της Δαμασκού.

Μάλιστα, ο επικεφαλής του ΙΑΕΑ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι συριακές αρχές να είχαν προκαλέσει σκόπιμα εκρήξεις στις εγκαταστάσεις, με στόχο να καταστρέψουν τα στοιχεία και να παρεμποδίσουν οποιαδήποτε μελλοντική έρευνα που θα μπορούσε να αποκαλύψει την πραγματική φύση των εργασιών που λάμβαναν χώρα εκεί.

Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, που βρίσκονται στο ανατολικό τμήμα της Συρίας, είχαν παύσει τη λειτουργία τους εδώ και 18 χρόνια. Το Ισραήλ, το 2018, είχε παραδεχθεί επίσημα ότι προχώρησε σε βομβαρδισμό της τοποθεσίας έντεκα χρόνια νωρίτερα, δηλαδή το 2007, αιτιολογώντας την επιχείρηση ως προσπάθεια καταστροφής ενός πυρηνικού αντιδραστήρα που βρισκόταν υπό κατασκευή.

Συνεργασία με τη νέα συριακή ηγεσία

Σε ένα διαφορετικό τόνο, ο κ. Γκρόσι εξέφρασε την ικανοποίησή του για το πνεύμα συνεργασίας και διαφάνειας που επιδεικνύουν οι σημερινές αρχές της Συρίας. Όπως ανέφερε, αυτή η στάση είναι καθοριστικής σημασίας για τη χώρα, προκειμένου να καταφέρει να αναζωογονήσει την οικονομία της και να αποκαταστήσει τους πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς της με τη διεθνή κοινότητα, μετά από χρόνια απομόνωσης και συγκρούσεων.

Πέρα από τον ίδιο τον αντιδραστήρα, ο ΙΑΕΑ έχει εντοπίσει και άλλα στοιχεία που ενισχύουν την εικόνα ενός οργανωμένου πυρηνικού δικτύου. Συγκεκριμένα, βρέθηκε μια τοποθεσία που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή πυρηνικών καυσίμων, καθώς και ποσότητα 73 τόνων ουρανίου. Από αυτή την ποσότητα, οι 55 τόνοι ήταν σε μορφή ράβδων καυσίμου, έτοιμες για χρήση, ενώ οι υπόλοιποι 18 τόνοι ήταν απόβλητα.

Αναφορικά με τα επόμενα βήματα, ο κ. Γκρόσι διευκρίνισε ότι η απόφαση ανήκει στο Συμβούλιο του ΙΑΕΑ, το οποίο καλείται να καθορίσει την πορεία των ερευνών. Παράλληλα, σημείωσε ότι επί του παρόντος δεν έχει λάβει εντολή να διερευνήσει μια ενδεχόμενη σύνδεση της υπόθεσης με τη Βόρεια Κορέα, ένα ενδεχόμενο που έχει απασχολήσει κατά καιρούς τους αναλυτές. Ολοκληρώνοντας, διαβεβαίωσε ότι ο Οργανισμός θα συνεχίσει σε κάθε περίπτωση τη συνεργασία με τη Δαμασκό, με πρωταρχικό στόχο να εγγυηθεί την ασφάλεια και τον έλεγχο του πυρηνικού υλικού που βρίσκεται στη χώρα.