Ο πλανήτης μοιάζει να παραδίδεται σε μια αδιάκοπη δίνη παράνοιας και κάθε νέο ξέσπασμα βίας μας βρίσκει να κρατούμε την ανάσα, ελπίζοντας ότι το μοιραίο θα αποτραπεί την τελευταία στιγμή. Δύσκολα μπορεί κανείς να ανακαλέσει άλλη πενταετία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κατά την οποία η φράση «ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος πλησιάζει» να ακούγεται τόσο συχνά και με τόση φυσικότητα στον δημόσιο λόγο, να επαναλαμβάνεται στα διεθνή μέσα ενημέρωσης και να εγκαθίσταται ως υπόκωφη απειλή στη συλλογική συνείδηση.
Ακόμη και στις πιο σκοτεινές ημέρες του Ψυχρού Πολέμου, όταν η ανθρωπότητα ζούσε υπό τη βαριά σκιά της πυρηνικής ισορροπίας και ο φόβος ενός μοιραίου λάθους στον Λευκό Οίκο ή στο Κρεμλίνο αποτελούσε καθημερινό εφιάλτη, η αίσθηση της ολικής απορρύθμισης δεν είχε αποκτήσει αυτήν τη σχεδόν απτή ένταση. Σήμερα η ατμόσφαιρα μυρίζει μπαρούτι, οι περιφερειακές συγκρούσεις διαδέχονται η μία την άλλη και το διεθνές σύστημα δείχνει ανίκανο να επιβάλει στοιχειώδεις κανόνες αυτοσυγκράτησης.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άνοιξε έναν κύκλο πολεμικής αντιπαράθεσης στην καρδιά της Ευρώπης, η Γάζα μετατράπηκε σε πεδίο συντριβής με ανυπολόγιστο ανθρώπινο κόστος, και τις τελευταίες ημέρες οι βομβαρδισμοί Αμερικανών και Ισραηλινών στο Ιράν, σε συνδυασμό με τα αντίποινα της Τεχεράνης μέσω πυραύλων και drones, πυροδοτούν μια αλυσιδωτή αντίδραση που συμπαρασύρει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η σύγκρουση διευρύνεται, τα μέτωπα πολλαπλασιάζονται, οι συμμαχίες ενεργοποιούνται και η αβεβαιότητα βαθαίνει, ενώ κάθε κίνηση μπορεί να λειτουργήσει ως θρυαλλίδα γενικευμένης ανάφλεξης.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό περιβάλλον, οι ισορροπίες θυμίζουν σκηνικό ανεξέλεγκτης αναμέτρησης ισχύος. Οι «σερίφηδες» της νέας εποχής δρουν με όρους επιβολής, η ισχύς προβάλλεται ως το υπέρτατο επιχείρημα και η διπλωματία μοιάζει αποδυναμωμένη. Το Διεθνές Δίκαιο δοκιμάζεται, οι θεσμοί αμφισβητούνται και οι εξοπλισμοί ενισχύονται με ρυθμούς που παραπέμπουν σε αγώνα ταχύτητας. Πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και σύγχρονα οπλικά συστήματα αντικαθιστούν τις παλαιές μορφές σύγκρουσης, καθιστώντας κάθε αντιπαράθεση δυνητικά καταστροφική για ευρύτερες γεωγραφικές ζώνες.
Η ανησυχία αγγίζει πλέον άμεσα και την Κύπρο, έπειτα από το πλήγμα με drone στη βρετανική βάση, εξέλιξη που έχει σημάνει συναγερμό στο νησί και έχει θέσει τις αρχές σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής. Η δήλωση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν συμμετέχει και δεν προτίθεται να λάβει μέρος σε στρατιωτικές επιχειρήσεις αποτυπώνει μια στάση νηφαλιότητας σε μια περίοδο κατά την οποία η παραμικρή εμπλοκή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Η Ελλάδα, τοποθετημένη σε μια γεωπολιτικά ευαίσθητη περιοχή, αναζητεί τον βηματισμό της μέσα σε αυτή τη θύελλα. Η θέση της οφείλει να είναι σαφής, συνεκτική και σταθερή: υπέρ της ειρήνης, υπέρ της αποκλιμάκωσης, υπέρ της αποφυγής κάθε στρατιωτικής εμπλοκής. Η αποστολή φρεγατών στην Κύπρο, σε συνδυασμό με την παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, εντάσσεται στο πλαίσιο της αμυντικής συνδρομής προς ένα κράτος-μέλος του Ελληνισμού που αντιμετωπίζει απειλές, στοιχείο που συνδέεται με τη διαχρονική υποχρέωση στήριξης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ωστόσο, πέραν της αμυντικής εγρήγορσης, η χώρα οφείλει να αποφύγει κάθε άμεση ή έμμεση στρατιωτική εμπλοκή σε μέτωπα που εκτείνονται πολύ πέραν των ζωτικών της συμφερόντων. Η κυβέρνηση καλείται να αναδείξει με συνέπεια τον ρόλο της Ελλάδας ως δύναμης σταθερότητας και διαλόγου, να προτάξει την ανάγκη για κατάπαυση του πυρός, να στηρίξει πρωτοβουλίες διαπραγμάτευσης και να επενδύσει στη διπλωματία ως κύριο εργαλείο παρέμβασης. Σε μια συγκυρία κατά την οποία οι κραυγές υπερισχύουν της λογικής, η ψύχραιμη φωνή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η ευθύνη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη είναι ιστορική, καθώς οι αποφάσεις των ημερών διαμορφώνουν το αποτύπωμα της χώρας σε μια μεταβατική εποχή για το διεθνές σύστημα. Η αντιπολίτευση υπενθυμίζει την ανάγκη προσεκτικών χειρισμών και διαρκούς εγρήγορσης, επισημαίνοντας ότι η εθνική στρατηγική οφείλει να υπηρετεί την ασφάλεια και την ειρήνη με συνέπεια και διορατικότητα.
Η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει ρόλο που αντιστοιχεί στο μέγεθος και στη γεωγραφία της, να συμβάλει στις διεθνείς πρωτοβουλίες για άμεση αποκλιμάκωση, να στηρίξει την προστασία της ανθρώπινης ζωής σε όλες τις εμπλεκόμενες χώρες και να υπερασπιστεί την ανάγκη πολιτικής λύσης σε μια περιοχή που δοκιμάζεται. Σε ώρες που η Ιστορία αξιολογεί την ωριμότητα των ηγεσιών, η επιλογή της ειρήνης αποτελεί πράξη ευθύνης απέναντι στον λαό και στο μέλλον της χώρας.
