Το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, η οποία βρίσκεται στην τρίτη θέση στην Ε.Ε. όσον αφορά τη γήρανση του πληθυσμού, επιδεινώθηκε τα χρόνια της οικονομικής κρίσης, καθώς 427.000 νέοι και νέες που βρίσκονταν σε ηλικία δημιουργίας οικογένειας έφυγαν από τη χώρα. Ο οικονομικός αντίκτυπος της μετανάστευσης αυτού του πληθυσμού για τη χώρα ήταν μεγάλος, όπως έχει εκτιμηθεί. Υπολογίζεται ότι οι άνθρωποι αυτοί στις χώρες που εργάστηκαν παρήγαγαν 50 δισ. ευρώ και κατέβαλαν φόρους ύψους 13 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η Ελλάδα έχασε τη δυνατότητα να αποσβέσει τους πόρους ύψους 8 δισ. ευρώ που είχε δαπανήσει για την εκπαίδευση όλου αυτού του πληθυσμού.
Τα παραπάνω στοιχεία αναφέρθηκαν από τη διευθύντρια ερευνών της διαΝΕΟσις Φαίη Μακαντάση στην ημερίδα για το δημογραφικό που διοργανώθηκε χθες από τη Βουλή για την ανάδειξη «ενός από τα πιο επιτακτικά εθνικά ζητήματα της χώρας», δείχνοντας πόσο πολύπλευρο είναι το θέμα.
«Από τα 11,2 εκατ. του 2005, φτάσαμε στα 10,4 το 2020 και συνεχίζουμε πτωτικά. Οι εκτιμήσεις για το 2050 κάνουν λόγο για 9,03, ενώ στο τέλος του αιώνα στα 6,3 εκατ. πληθυσμό. Αυτό δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό φαινόμενο. Είναι ένα σενάριο εθνικής συρρίκνωσης», ανέφερε ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, μιλώντας στη ημερίδα.
Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν από τον Μιχάλη Σφακιανάκη, πρώην καθηγητή του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ο οποίος υπογράμμισε ότι «η γήρανση του πληθυσμού δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό αλλά και βαθιά αναπτυξιακό ζήτημα».
Στοιχεία – Δείκτες
-
427.000 μορφωμένοι νέοι έφυγαν την εποχή της οικονομικής κρίσης
-
50 δισ. ευρώ παρήγαγαν στις χώρες όπου πήγαν
-
13 δισ. ευρώ πλήρωσαν σε φόρους εκεί
-
8 δισ. ευρώ είχε δαπανήσει η Ελλάδα για την εκπαίδευσή τους
Ελληνικός πληθυσμός (σε εκατ.)
-
2005: 11,2
-
2020: 10,4
-
2050 (πρόβλεψη): 9,03
-
Στο τέλος του αιώνα: 6,3
10%–15% των γεννήσεων στην Ελλάδα προέρχονται από τεχνητή γονιμοποίηση.
Η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση με τον γηραιότερο πληθυσμό στην Ευρώπη.
Σημαντική παράμετρος στον αριθμό των παιδιών που κάνει μια οικογένεια είναι και η ηλικία κατά την οποία οι γυναίκες αποκτούν το πρώτο τους παιδί, η οποία αυξάνεται ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια.
Η μέση ηλικία στην οποία οι γυναίκες στην Ελλάδα κάνουν το πρώτο παιδί ήταν το 2023 περίπου τα 31 έτη, όταν τη δεκαετία του 1990 οι Ελληνίδες έκαναν το πρώτο τους παιδί στα 26 έτη.
Παρά τα μέτρα και τις πολιτικές στήριξης με υιοθετημένα κίνητρα, τα αποτελέσματα παραμένουν περιορισμένα.
Δηλώσεις
«Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που το να μεγαλώνεις παιδί είναι εξαιρετικά ακριβό. Αυτό μπορεί να αλλάξει με συγκεκριμένες πολιτικές», υποστήριξε ο Βύρων Κοτζαμάνης, καθηγητής Δημογραφίας.
Ο ίδιος ανέφερε ότι για να αυξηθεί ο αριθμός των γεννήσεων, «μπορούμε να στοχεύσουμε σε 62.000 γεννήσεις ετησίως, αντί για 70.000, εάν εφαρμοστεί μια ρεαλιστική κοινωνική πολιτική για την οικογένεια».
«Η οικογένεια δεν είναι πια συμβατή με τον τρόπο ζωής μας. Παλιά ήταν το δεδομένο, τώρα είναι επιλογή, και αυτή η επιλογή πρέπει να υποστηριχθεί», είπε η Αλεξάνδρα Τράγακη, καθηγήτρια Οικονομικής Δημογραφίας.
Κάτω από τον μέσο όρο
Ο δείκτης γονιμότητας στην Ελλάδα είναι πολύ χαμηλός, στο 1,2–1,3, κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης (για διατήρηση του πληθυσμού στο ίδιο επίπεδο), που είναι στο 2,1.
Σε αυτό το επίπεδο ο δείκτης γονιμότητας στην Ελλάδα προσεγγίζει επίπεδα που είχαν καταγραφεί το 1981. Αντιθέτως, τη δεκαετία του 1940 η Ελλάδα βρισκόταν κάτω από τον δείκτη αναπλήρωσης των γενεών.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Βουλή επιβεβαιώνουν ότι η μετανάστευση των νέων και η χαμηλή γονιμότητα συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, με σοβαρές συνέπειες τόσο για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος όσο και για τη μελλοντική ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
