Το ψηφιακό μάτι της Εφορίας: myDATA, AI Agents και αυτόματες διασταυρώσεις παντού

Σε μια νέα εποχή ψηφιακών φορολογικών ελέγχων περνά από σήμερα, Δευτέρα 24 Αυγούστου, η ΑΑΔΕ, επιστρατεύοντας Τεχνητή Νοημοσύνη, Big Data και προηγμένα μοντέλα ανάλυσης κινδύνου. Στόχος είναι ο ελεγκτικός μηχανισμός να μην περιορίζεται πλέον στον εντοπισμό παραβάσεων που έχουν ήδη γίνει, αλλά να μπορεί να αναγνωρίζει εγκαίρως μοτίβα και συναλλαγές που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο φοροδιαφυγής.

Κεντρικό ρόλο στο νέο μοντέλο αναλαμβάνει η Γενική Διεύθυνση Ψηφιακών Υπηρεσιών και Συστημάτων – ΓΔ ΨΗΦΥΣ, η οποία ξεκινά επισήμως τη λειτουργία της στις 24 Αυγούστου 2026 και αντικαθιστά τη μέχρι σήμερα Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

Στη νέα δομή συγκεντρώνονται κάτω από μία ενιαία διοικητική «ομπρέλα» τα πληροφοριακά συστήματα, οι ψηφιακές υπηρεσίες, οι βάσεις δεδομένων και οι τεχνολογικές υποδομές της φορολογικής διοίκησης. Η ΑΑΔΕ επιχειρεί έτσι να περιορίσει τον κατακερματισμό της πληροφορίας και να αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα άμεσης διασταύρωσης στοιχείων.

Η αλλαγή είναι ουσιαστική για τον τρόπο με τον οποίο θα γίνονται οι φορολογικοί έλεγχοι. Όσο μεγαλύτερος όγκος οικονομικών δεδομένων συγκεντρώνεται ψηφιακά, τόσο ευκολότερο γίνεται για τα συστήματα να εντοπίζουν αποκλίσεις μεταξύ δηλωμένων εισοδημάτων, συναλλαγών, παραστατικών και πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας.

Οι πέντε μεγάλες αλλαγές στο ψηφιακό οπλοστάσιο της ΑΑΔΕ

Πρώτος άξονας της αναδιοργάνωσης είναι η ενοποίηση των ψηφιακών υπηρεσιών και των πληροφοριακών συστημάτων. Εφαρμογές, δεδομένα και τεχνολογικές υποδομές θα σχεδιάζονται πλέον μέσα από ένα κοινό πλαίσιο, ώστε νέες υπηρεσίες να αναπτύσσονται ταχύτερα και να αποφεύγονται επικαλύψεις.

Η δεύτερη και σημαντικότερη αλλαγή αφορά την πολύ μεγαλύτερη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των Big Data analytics. Τα εργαλεία αυτά θα χρησιμοποιούνται για την ανάλυση φορολογικού κινδύνου, την πρόβλεψη πιθανών παραβάσεων, την επιλογή υποθέσεων προς έλεγχο και την αυτοματοποίηση διαδικασιών.

Στην πράξη, αντί ένας έλεγχος να ξεκινά αποκλειστικά έπειτα από καταγγελία ή τυχαία επιλογή, τα πληροφοριακά συστήματα θα μπορούν να αναζητούν ασυνήθιστα μοτίβα. Μεγάλες αποκλίσεις σε τζίρους, συναλλαγές που δεν συμβαδίζουν με το οικονομικό προφίλ μιας επιχείρησης ή δεδομένα που δεν συμφωνούν μεταξύ διαφορετικών συστημάτων μπορούν να αποτελούν «σήματα» αυξημένου κινδύνου.

Τρίτος άξονας είναι η μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα με άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου. Μέσω σύγχρονων APIs, διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα θα μπορούν να ανταλλάσσουν στοιχεία γρηγορότερα και με μεγαλύτερη αυτοματοποίηση. Αυτό σημαίνει περισσότερες ηλεκτρονικές διασταυρώσεις χωρίς να απαιτείται κάθε φορά χειροκίνητη αναζήτηση πληροφοριών.

Η τέταρτη αλλαγή αφορά την περαιτέρω αναβάθμιση κρίσιμων ψηφιακών συστημάτων, με κυριότερο το myDATA. Η συνεχής ψηφιακή καταγραφή παραστατικών και οικονομικών συναλλαγών δημιουργεί πλέον μια τεράστια δεξαμενή δεδομένων, την οποία η ΑΑΔΕ μπορεί να αξιοποιεί για να εντοπίζει ταχύτερα αποκλίσεις και ύποπτες συμπεριφορές.

Πέμπτος άξονας είναι η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας και της ανθεκτικότητας των πληροφοριακών συστημάτων. Προβλέπονται σύγχρονες cloud υποδομές, αυξημένα μέτρα προστασίας δεδομένων και μηχανισμοί που θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη συνεχή λειτουργία των υπηρεσιών ακόμη και σε περίπτωση τεχνικών προβλημάτων ή κυβερνοεπιθέσεων.

AI Agents και Chatbots – Τι αλλάζει για πολίτες και επιχειρήσεις

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα περιοριστεί στους φορολογικούς ελέγχους. Στη νέα οργανωτική δομή προβλέπεται ειδικό τμήμα για την αρχιτεκτονική συστημάτων, τα πρότυπα ανάπτυξης και την AI, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χρήση Chatbots και εξειδικευμένων AI Agents.

Τα εργαλεία αυτά θα μπορούν να χρησιμοποιούνται τόσο στην επικοινωνία με πολίτες και επιχειρήσεις όσο και στο εσωτερικό της ΑΑΔΕ, αναλαμβάνοντας τυποποιημένες εργασίες, αναζήτηση πληροφοριών και υποστήριξη ψηφιακών διαδικασιών.

Παράλληλα προβλέπεται συνεχής αναβάθμιση του myAADEapp, ενώ πριν από τη λειτουργία νέων πληροφοριακών συστημάτων θα πραγματοποιούνται δοκιμές αντοχής και έλεγχοι αποδοχής από τους χρήστες.

Για τον φορολογούμενο, η ΑΑΔΕ υπόσχεται λιγότερες επισκέψεις στις ΔΟΥ, ταχύτερες συναλλαγές και μικρότερη ανάγκη προσκόμισης δικαιολογητικών που υπάρχουν ήδη σε κάποια δημόσια βάση δεδομένων. Όσο περισσότερα κρατικά πληροφοριακά συστήματα επικοινωνούν μεταξύ τους, τόσο λιγότερα στοιχεία θα χρειάζεται θεωρητικά να ζητούνται εκ νέου από πολίτες και επιχειρήσεις.

Η άλλη πλευρά της ίδιας ψηφιακής μετάβασης είναι ότι το περιθώριο για αποκρύψεις περιορίζεται δραστικά. Η ΑΑΔΕ αποκτά πρόσβαση σε μεγαλύτερο όγκο διασυνδεδεμένων πληροφοριών και ισχυρότερα εργαλεία για να τις επεξεργάζεται σε πολύ μικρότερο χρόνο.

Το νέο ψηφιακό «ραντάρ» σηματοδοτεί επομένως μια αλλαγή φιλοσοφίας. Η φορολογική διοίκηση θέλει να περάσει από τον έλεγχο αφού εντοπιστεί η παράβαση σε ένα μοντέλο στο οποίο αλγόριθμοι, δεδομένα και Τεχνητή Νοημοσύνη θα υποδεικνύουν πού υπάρχει αυξημένη πιθανότητα φοροδιαφυγής πριν ακόμη χτυπήσουν την πόρτα οι ελεγκτές.

Για τους συνεπείς φορολογούμενους αυτό μπορεί να σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία και γρηγορότερη εξυπηρέτηση. Για όσους επιχειρούν να αποκρύψουν εισοδήματα ή συναλλαγές, το ηλεκτρονικό δίχτυ της ΑΑΔΕ γίνεται σαφώς πυκνότερο.