Υψηλής τεχνολογίας απάτες: Πώς οι εγκληματίες καταφέρνουν να εξαπατούν ανυποψίαστους πολίτες
Οι τράπεζες εφιστούν την προσοχή του κοινού σε ενδεχόμενες ηλεκτρονικές απάτες, με αφορμή ένα σοβαρό περιστατικό που καταγράφηκε πρόσφατα στον Βόλο. Ένα οργανωμένο κύκλωμα, φερόμενο ως προερχόμενο από το εξωτερικό, εξαπάτησε επιχειρηματία, πείθοντάς τον να αλλάξει τους τραπεζικούς του κωδικούς, οδηγώντας στην απώλεια όλων των χρημάτων από τον λογαριασμό του.
Το χρονικό της απάτης
Η δράστης, μια γυναίκα που μιλούσε άπταιστα ελληνικά, συστήθηκε ως υπάλληλος τράπεζας. Επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον επιχειρηματία, ισχυριζόμενη ότι ο λογαριασμός του είχε παραβιαστεί. Με πρόσχημα την ανάγκη προστασίας, του ζήτησε να προχωρήσει στη διαδικασία αλλαγής των κωδικών του. Η κλήση εμφανιζόταν να προέρχεται από έναν πραγματικό αριθμό της τράπεζας, γεγονός που έκανε την απάτη να φαίνεται αληθοφανής.
Ο επιχειρηματίας, ανυποψίαστος για την παγίδα, προχώρησε όπως του ζητήθηκε, δίνοντας έτσι στους απατεώνες πρόσβαση στους λογαριασμούς του. Αυτό το περιστατικό αποτελεί ένα ακόμη δείγμα της αυξανόμενης επικράτησης των ηλεκτρονικών απατών που χρησιμοποιούν σύγχρονες τεχνικές, όπως το «Caller ID spoofing».
Τι είναι το «Caller ID spoofing»
Η συγκεκριμένη τεχνική απάτης βασίζεται στην πλαστογράφηση του αριθμού καλούντος, ώστε να φαίνεται ότι η κλήση προέρχεται από έγκυρο ή επίσημο αριθμό – όπως αυτόν μιας τράπεζας. Με αυτόν τον τρόπο, οι απατεώνες κερδίζουν την εμπιστοσύνη των θυμάτων και τα οδηγούν να αποκαλύψουν ευαίσθητα δεδομένα.
Νέες απειλές στον ψηφιακό κόσμο
Η ραγδαία αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών έχει οδηγήσει σε εξίσου ραγδαία εξέλιξη των τεχνικών που χρησιμοποιούν οι απατεώνες. Πλέον, επικεντρώνονται στη χειραγώγηση των θυμάτων τους και όχι στη διάρρηξη τραπεζικών συστημάτων.
Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, οι συνηθέστερες μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι απατεώνες περιλαμβάνουν:
Υποκλοπή δεδομένων μέσω phishing: Αποστολή απατηλών email, SMS ή μηνυμάτων σε εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, με στόχο την απόκτηση στοιχείων τραπεζικών λογαριασμών ή καρτών.
Απάτες με πρόσχημα επιδόματα ή τεχνικά προβλήματα: Οι δράστες επικοινωνούν υποδυόμενοι υπαλλήλους τράπεζας ή εταιρειών πληροφορικής, ισχυριζόμενοι ότι υπάρχει τεχνικό πρόβλημα με το e-Banking ή ότι πρέπει να επιλυθεί κάποια δήθεν παραβίαση.
Επενδυτικές απάτες: Προσέγγιση μέσω τηλεφώνου ή κοινωνικών δικτύων με υποσχέσεις υψηλών αποδόσεων μέσω ψεύτικων επενδυτικών πλατφορμών.
Απάτες με χρήση τεχνητής νοημοσύνης: Πλαστογράφηση φωνής ή εικόνας με τη χρήση AI για εξαπάτηση συναδέλφων, φίλων ή συγγενών, με στόχο την απόσπαση χρημάτων.
Απατηλές εντολές πληρωμής: Οι απατεώνες χειραγωγούν επαγγελματίες ή εμπόρους ώστε να μεταφέρουν χρήματα σε δικούς τους λογαριασμούς.
Εξαπάτηση μέσω διαδικτυακών αγγελιών: Δόλιες αγγελίες για πωλήσεις προϊόντων, όπως αυτοκίνητα ή κινητά, όπου τα θύματα προκαταβάλλουν χρήματα χωρίς να παραλάβουν ποτέ το προϊόν.
Μέτρα για την προστασία των πολιτών
Οι τράπεζες και οι ρυθμιστικές αρχές έχουν αναλάβει δράση για την ενημέρωση και προστασία των πολιτών. Οι κυριότερες συστάσεις περιλαμβάνουν:
Ποτέ μην αποκαλύπτετε προσωπικούς κωδικούς ή στοιχεία. Οι τράπεζες δεν θα ζητήσουν ποτέ τέτοιες πληροφορίες μέσω τηλεφώνου ή email.
Να είστε επιφυλακτικοί με ύποπτες κλήσεις και μηνύματα που ενημερώνουν για δήθεν προβλήματα.
Ενεργοποιήστε ειδοποιήσεις συναλλαγών μέσω e-Banking ή εφαρμογών, ώστε να γνωρίζετε για κάθε κίνηση στους λογαριασμούς σας.
Σε περίπτωση αμφιβολίας, διακόψτε την επικοινωνία και καλέστε μόνοι σας την τράπεζα, χρησιμοποιώντας τον επίσημο αριθμό εξυπηρέτησης πελατών.
Νομοθετικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση του «Caller ID spoofing»
Χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γερμανία, το Βέλγιο και η Σουηδία έχουν εφαρμόσει νομοθετικά πλαίσια που υποχρεώνουν τους παρόχους τηλεφωνίας να περιορίζουν την πλαστογράφηση των αριθμών καλούντων.
Εκστρατείες ενημέρωσης από ΕΕΤ και ΤτΕ
Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ) και η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) έχουν υλοποιήσει καμπάνιες ενημέρωσης για την προστασία από τις ηλεκτρονικές απάτες. Ιδιαίτερα, η πρόσφατη εκστρατεία της ΤτΕ εστίασε στις ασφαλείς πληρωμές και τα μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνουν οι πολίτες.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα είδη απάτης και τα μέτρα προστασίας, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν τις ιστοσελίδες της ΕΕΤ και της ΤτΕ.
