Αντιγριπικός Εμβολιασμός: 3,64 Εκατ. Δόσεις στην Ελλάδα

Η εκστρατεία αντιγριπικού εμβολιασμού για την περίοδο 2025-2026 βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με το 30% των εμβολίων να έχει ήδη διανεμηθεί στα φαρμακεία της επικράτειας από τις 2 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, φέτος αναμένεται να εισαχθούν στην ελληνική αγορά συνολικά 3,64 εκατομμύρια δόσεις, σημειώνοντας αύξηση σε σύγκριση με τα 3,5 εκατομμύρια της προηγούμενης περιόδου. Ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Μανόλης Κατσαράκης, διαβεβαιώνει ότι υπάρχει επάρκεια και ποικιλία διαθέσιμων σκευασμάτων, υπογραμμίζοντας τη σταδιακή αύξηση της ζήτησης τα τελευταία χρόνια.

Αυξητική Τάση στον Εμβολιασμό

Τα δεδομένα των τελευταίων ετών καταδεικνύουν μια σταθερή άνοδο στην προσέλευση των πολιτών για αντιγριπικό εμβολιασμό μέσω των ιδιωτικών φαρμακείων. Ειδικότερα, την περίοδο 2023-2024 χορηγήθηκαν περίπου 1,4 εκατομμύρια δόσεις, ενώ την επόμενη περίοδο 2024-2025 ο αριθμός ανήλθε σε 1,92 εκατομμύρια. Για την τρέχουσα περίοδο 2025-2026, οι δόσεις που χορηγήθηκαν έφτασαν τα 2,04 εκατομμύρια, γεγονός που αποτυπώνει την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού προς τον προληπτικό εμβολιασμό.

Τύποι Εμβολίων και Συστάσεις

Για τη φετινή σεζόν, οι πολίτες έχουν πρόσβαση σε πέντε διαφορετικούς τύπους τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγκών και ηλικιακών ομάδων. Αναλυτικά:

• TIVe: Πρόκειται για τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο, το οποίο παρασκευάζεται με επώαση σε αυγά όρνιθας.
• TIVc: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο παρασκευαζόμενο σε κυτταροκαλλιέργειες. Συνιστάται και για άτομα με ιστορικό σοβαρής αναφυλακτικής αντίδρασης στο αυγό, από την ηλικία των 6 μηνών.
• TIV-HD: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης, σχεδιασμένο για ενισχυμένη ανοσολογική απόκριση.
• aTIV: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό MF59.
• LAIV: Τριδύναμο εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό, το οποίο χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά και εφήβους.

Τα ενισχυμένα εμβόλια, όπως τα TIV-HD και aTIV, παρουσιάζουν υψηλότερη ανοσογονικότητα και συνιστώνται ιδιαίτερα για την πρόληψη εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και νοσηλειών σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Επιπλέον, κρίνονται κατάλληλα για άτομα 18-64 ετών που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου. Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει διαθεσιμότητα ενισχυμένου εμβολίου για τους ηλικιωμένους, ο εμβολιασμός δεν θα πρέπει να αναβάλλεται, αλλά να πραγματοποιείται με οποιοδήποτε διαθέσιμο αντιγριπικό σκεύασμα. Σύμφωνα με τον κ. Κατσαράκη, έχουν ήδη εισαχθεί περίπου 460.000 ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια διατίθενται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία τόσο σε ασφαλισμένους όσο και σε ανασφάλιστους πολίτες, χωρίς την απαίτηση ιατρικής συνταγής. Αντιθέτως, για τη χορήγηση των ενισχυμένων εμβολίων απαιτείται ιατρική συνταγή.

Ρινικό Εμβόλιο: Η Καινοτομία για τα Παιδιά

Για δεύτερη συνεχή χρονιά, διατίθεται στην ελληνική αγορά το ρινικό εμβόλιο κατά της γρίπης, με περίπου 200.000 δόσεις να είναι διαθέσιμες, ποσότητα αυξημένη σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Το σκεύασμα αυτό περιέχει ζώντα εξασθενημένο ιό και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά ηλικίας 2 έως κάτω των 18 ετών.

Ωστόσο, υπάρχουν συγκεκριμένες αντενδείξεις για τη χορήγηση του ρινικού εμβολίου. Δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά που:

• Έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή έχουν ιστορικό βρογχικού άσθματος.
• Παρουσιάζουν ανοσοκαταστολή.
• Λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη.

Για παιδιά και εφήβους ηλικίας 2-18 ετών που συμβιώνουν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή, συστήνεται ο αδρανοποιημένος ενέσιμος εμβολιασμός. Σε περίπτωση που χορηγηθεί το ζων εξασθενημένο εμβόλιο, συνιστάται η αποφυγή επαφής με το ευάλωτο άτομο για χρονικό διάστημα 7 ημερών. Όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου. Το ρινικό εμβόλιο χορηγείται αποκλειστικά από παιδιάτρους.

Χρονισμός και Ομάδες Προτεραιότητας

Η ιδανική περίοδος για τον αντιγριπικό εμβολιασμό στην Ελλάδα εκτείνεται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης. Εάν ο εμβολιασμός δεν πραγματοποιηθεί εντός αυτού του διαστήματος, μπορεί να γίνει καθ' όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης. Η δραστηριότητα της γρίπης στη χώρα συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται τους μήνες Φεβρουάριο και Μάρτιο, χωρίς να είναι εφικτή η ακριβής πρόβλεψη της έναρξης του επιδημικού κύματος.

Για την πλειονότητα των ανθρώπων, ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνει μία δόση ετησίως. Εξαίρεση αποτελούν τα βρέφη και τα παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο μία δόση, για τα οποία απαιτούνται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών. Για το ρινικό εμβόλιο (LAIV), σε παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν προηγουμένως εμβολιαστεί κατά της εποχικής γρίπης, απαιτείται δεύτερη δόση μετά από τουλάχιστον 4 εβδομάδες.

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός συνιστάται κατά προτεραιότητα σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, τα βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών, καθώς και ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα, ανοσοκαταστολή, ιστορικό μεταμοσχεύσεων, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα, καθώς και άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.

Επιπρόσθετα, στις ομάδες αυξημένου κινδύνου εντάσσονται οι έγκυες, λεχώνες και θηλάζουσες γυναίκες, τα άτομα που φροντίζουν ή διαμένουν με ευάλωτους ανθρώπους, κλειστοί και ευάλωτοι πληθυσμοί, καθώς και οι εργαζόμενοι σε δομές υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.

Ο κ. Κατσαράκης επισημαίνει ότι, παράλληλα με τον αντιγριπικό εμβολιασμό, οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες και για άλλα εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, όπως τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.