Brent και φυσικό αέριο εκτοξεύονται – Ο λογαριασμός περνά ξανά στους καταναλωτές

Σε έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για τα ελληνικά νοικοκυριά εξελίσσεται ξανά το κόστος των καυσίμων, καθώς η αμόλυβδη βενζίνη έχει ξεπεράσει σε πολλές περιοχές τα 2 ευρώ το λίτρο, επιβαρύνοντας άμεσα όσους χρησιμοποιούν καθημερινά το αυτοκίνητό τους.

Για έναν οδηγό που χρειάζεται να γεμίσει ένα ρεζερβουάρ 50 λίτρων, το συνολικό κόστος μπορεί πλέον να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 100 ευρώ. Η πίεση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη για οικογένειες με περισσότερα από ένα οχήματα, εργαζόμενους που διανύουν μεγάλες αποστάσεις, επαγγελματίες και επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις μεταφορές.

Η νέα επιβάρυνση στην αντλία συνδέεται άμεσα με την ισχυρή άνοδο των διεθνών ενεργειακών τιμών. Το πετρέλαιο Brent, το οποίο τον Μάρτιο κινούνταν περίπου στα 71 δολάρια το βαρέλι, έχει προσεγγίσει τα 95 δολάρια, καταγράφοντας αύξηση περίπου 33%.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στο φυσικό αέριο. Από επίπεδα κοντά στα 31 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, η τιμή έχει ανέβει περίπου στα 73 ευρώ, σημειώνοντας άνοδο που φτάνει το 135%.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν αφορά μόνο τα νοικοκυριά που θερμαίνονται με φυσικό αέριο. Η τιμή του καυσίμου επηρεάζει άμεσα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, περνά στους λογαριασμούς ρεύματος και αυξάνει παράλληλα το λειτουργικό κόστος για επιχειρήσεις και βιομηχανίες.

Πάνω από 2 ευρώ η αμόλυβδη – Ακριβότερο κάθε γέμισμα

Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης κινείται πλέον περίπου στα 2,05 ευρώ το λίτρο. Σε σχέση με τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί στην αρχή του πολέμου, η διαφορά υπολογίζεται περίπου στα 30 λεπτά ανά λίτρο.

Σε ένα γέμισμα 50 λίτρων, η συγκεκριμένη αύξηση μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος περίπου 15 ευρώ κάθε φορά.

Ακόμη πιο βαριά είναι η επιβάρυνση στο πετρέλαιο κίνησης, όπου το πρόσθετο κόστος για ένα πλήρες ρεζερβουάρ μπορεί να φτάσει τα 22 έως 23 ευρώ.

Οι διαφορές αυτές μπορεί να φαίνονται περιορισμένες σε μία μόνο επίσκεψη στο πρατήριο, όμως σε μηνιαία βάση μετατρέπονται σε σημαντική επιβάρυνση για όσους μετακινούνται καθημερινά ή χρησιμοποιούν το όχημά τους επαγγελματικά.

Παράλληλα, η άνοδος του diesel έχει άμεση επίπτωση στις οδικές μεταφορές και επομένως στο κόστος διακίνησης προϊόντων. Όσο ακριβαίνουν τα καύσιμα, τόσο μεγαλώνει η πίεση στις επιχειρήσεις να μετακυλίσουν μέρος του αυξημένου κόστους στις τελικές τιμές.

Έτσι, η ενεργειακή ακρίβεια δεν σταματά στην αντλία. Μπορεί να περάσει στα τρόφιμα, στα βασικά αγαθά και συνολικά στο κόστος ζωής.

Οι μικρές οικονομίες εξανεμίζονται από ενέργεια και μετακινήσεις

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έρευνα αγοράς αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, ένας καταναλωτής που συγκρίνει συστηματικά τιμές μπορεί να εξοικονομεί έως περίπου 39 ευρώ τον μήνα από τις αγορές του.

Το πρόβλημα είναι ότι το όφελος αυτό μπορεί να εξαφανιστεί πολύ γρήγορα από δύο ή τρία ακριβότερα γεμίσματα, έναν αυξημένο λογαριασμό ρεύματος ή μια νέα ανατίμηση στην ενέργεια.

Έτσι, ακόμη και όπου καταγράφονται μειώσεις σε συγκεκριμένους κωδικούς προϊόντων, η συνολική εικόνα για τα νοικοκυριά παραμένει ασφυκτική. Το διαθέσιμο εισόδημα συνεχίζει να συμπιέζεται από δαπάνες που δύσκολα μπορούν να περιοριστούν: στέγαση, ενέργεια, μετακινήσεις και τρόφιμα.

Το ενεργειακό κόστος, μαζί με το στεγαστικό, αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της οικονομικής συζήτησης ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Οι δύο αυτές κατηγορίες δαπανών αποτελούν πλέον βασικές πηγές πίεσης για μεγάλο μέρος της κοινωνίας, καθώς απορροφούν σημαντικό κομμάτι του μηνιαίου εισοδήματος και αφήνουν μικρότερο περιθώριο για κατανάλωση και αποταμίευση.

Η κυβέρνηση θα κληθεί επομένως να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα ουσίας: κατά πόσο οι παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν μπορούν πράγματι να αντισταθμίσουν την άνοδο των διεθνών τιμών ή αν τα νοικοκυριά θα συνεχίσουν να καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού από το ήδη πιεσμένο εισόδημά τους.

Ανησυχία προκαλεί παράλληλα και η πιθανότητα η ενεργειακή κρίση να ανατρέψει τις προσπάθειες συγκράτησης των τιμών στα ράφια.

Τους τελευταίους μήνες έχουν ανακοινωθεί πρωτοβουλίες από προμηθευτές και αλυσίδες σούπερ μάρκετ για μειώσεις ή σταθεροποίηση τιμών σε σειρά προϊόντων. Σε αρκετούς κωδικούς έχουν πράγματι καταγραφεί χαμηλότερες τιμές.

Η διάρκεια αυτής της αποκλιμάκωσης, όμως, θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από το ενεργειακό κόστος. Εάν πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, τότε αυξάνονται οι δαπάνες παραγωγής, μεταφοράς και αποθήκευσης για επιχειρήσεις και βιομηχανίες.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η διατήρηση των μειώσεων στο ράφι γίνεται πολύ δυσκολότερη και ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων επανέρχεται.

Μέχρι στιγμής, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα παραμένει σχετικά συγκρατημένος, γεγονός που λειτουργεί θετικά για τους καταναλωτές. Ωστόσο, η εικόνα μπορεί να αλλάξει εάν συνεχιστεί για μεγάλο διάστημα η ανοδική πορεία του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο. Η πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας θα καθορίσει όχι μόνο πόσο θα πληρώνουν οι οδηγοί στην αντλία, αλλά και το ύψος των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, το κόστος παραγωγής και μεταφοράς και τελικά τις τιμές που θα βλέπει ο καταναλωτής στο ράφι.

Με την αμόλυβδη ήδη πάνω από τα 2 ευρώ, το πραγματικό πρόβλημα για τα νοικοκυριά είναι ότι η ενεργειακή ακρίβεια επανέρχεται πριν ακόμη έχει υποχωρήσει η πίεση από το στεγαστικό και τα βασικά αγαθά. Και όσο οι διεθνείς τιμές παραμένουν υψηλές, κάθε κυβερνητική εξαγγελία θα κρίνεται στην πράξη από το αν αφήνει πραγματικό εισόδημα στην τσέπη του πολίτη.