Ευρωπαϊκή άμυνα: Κοινή χρηματοδότηση και αμυντική βιομηχανία στη συνάντηση Μητσοτάκη - Κουμπίλιους

Συνάντηση με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Άμυνας και Διαστήματος, Άντριους Κουμπίλιους, είχε σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με επίκεντρο την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και τον ρόλο της Ελλάδας στις νέες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν θέματα που εμπίπτουν στο χαρτοφυλάκιο του κ. Κουμπίλιους, με ιδιαίτερη έμφαση στον Οδικό Χάρτη για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ έως το 2030. Στο τραπέζι τέθηκε επίσης η ανάγκη επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής αμυντικής παραγωγής, καθώς και η ενίσχυση της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης στον τομέα της άμυνας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενημέρωσε τον Ευρωπαίο Επίτροπο για το ελληνικό πρόγραμμα θωράκισης των Ενόπλων Δυνάμεων, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα επενδύει συστηματικά στην αποτρεπτική της ισχύ, στην τεχνολογική αναβάθμιση και στην καινοτομία.

Το Άρθρο 42 και η ευρωπαϊκή αμυντική αλληλεγγύη

Ο πρωθυπουργός επανέφερε την ανάγκη να αποκτήσει πραγματική επιχειρησιακή διάσταση το Άρθρο 42, παράγραφος 7, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο αφορά τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ κρατών-μελών.

Όπως σημείωσε, η πρόσφατη στήριξη ευρωπαϊκών χωρών προς την Κύπρο, μετά την επίθεση που δέχθηκε από τη Χεζμπολάχ, έδειξε στην πράξη πώς μπορεί να λειτουργήσει η αμυντική αλληλεγγύη, ακόμη και χωρίς τυπική ενεργοποίηση του συγκεκριμένου άρθρου.

Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να στηρίζει επιχειρησιακά ένα κράτος-μέλος που δέχεται επίθεση, με σαφείς διαδικασίες, συντονισμό και πολιτική βούληση.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για προγράμματα στρατηγικού ενδιαφέροντος, όπως μια ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνας. Πρόκειται για πρόταση που είχε καταθέσει το 2024 από κοινού με τον Πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η άμυνα αποτελεί ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό και δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στις εθνικές δαπάνες κάθε κράτους. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού για έργα κοινού ενδιαφέροντος.

Μητσοτάκης: Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής άμυνας

Στην αρχική του τοποθέτηση, ο πρωθυπουργός καλωσόρισε τον Άντριους Κουμπίλιους στην Αθήνα, σημειώνοντας ότι η επίσκεψή του πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι οι συζητήσεις για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων βρίσκονται πλέον στην κορυφή της ατζέντας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με την Ελλάδα να έχει ουσιαστική συμβολή σε αυτή τη συζήτηση.

«Όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες, κάνουμε πράξη τα λόγια μας», ανέφερε ο πρωθυπουργός, τονίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για στενότερη ευρωπαϊκή συνεργασία στις αμυντικές προμήθειες και στις νέες αμυντικές δυνατότητες.

Ο ίδιος σημείωσε ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές από τις σταθερές της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης αμφισβητούνται, η Ευρώπη οφείλει να αποκτήσει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις δικές της δυνατότητες.

Αναφερόμενος στο διάστημα, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει ήδη κάνει τα πρώτα σημαντικά βήματα, με την πρόσφατη εκτόξευση τεσσάρων μικροδορυφόρων και δύο νανοδορυφόρων. Όπως είπε, η χώρα αρχίζει να εδραιώνει τη δική της παρουσία στο διάστημα, με ιδιαίτερη σημασία για τομείς όπως η πολιτική προστασία.

Ο κ. Μητσοτάκης συνέδεσε τη συζήτηση με το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι σε τομείς απόλυτης προτεραιότητας, όπως η άμυνα, η Ευρώπη πρέπει να εξετάσει εργαλεία κοινής χρηματοδότησης.

Κουμπίλιους: Η Ελλάδα δείχνει τον δρόμο σε άμυνα και διάστημα

Από την πλευρά του, ο Άντριους Κουμπίλιους εξήρε τον ρόλο της Ελλάδας στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας, κάνοντας ειδική αναφορά στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» και στο δωδεκαετές ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 26 δισ. ευρώ.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος ανέφερε ότι η Ελλάδα αποτελεί παράδειγμα για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς προχωρά σε συγκεκριμένες επενδύσεις και αναπτύσσει δυνατότητες που ανταποκρίνονται στις σημερινές προκλήσεις.

Ο κ. Κουμπίλιους προειδοποίησε ότι, με βάση τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, η Ρωσία εξακολουθεί να υπερέχει στην αμυντική παραγωγή, λόγω της πολεμικής οικονομίας που έχει αναπτύξει. Όπως είπε, αυτό δείχνει ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί ταχύτερα τόσο στην παραγωγή όσο και στην ενίσχυση της αμυντικής της βιομηχανίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις ελληνικές διαστημικές δυνατότητες, συγχαίροντας την Ελλάδα για την πρόσφατη εκτόξευση δορυφόρων και για τη συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα GOVSATCOM, που αφορά κυβερνητικές δορυφορικές επικοινωνίες.

Ο Επίτροπος σημείωσε επίσης ότι η Ελλάδα αξιοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης στον τομέα του διαστήματος, καλώντας και άλλα κράτη να ακολουθήσουν αυτό το παράδειγμα.

Αναφερόμενος στο Άρθρο 42, παράγραφος 7, ο κ. Κουμπίλιους συμφώνησε ότι αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της θεσμικής αμυντικής ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είπε, πέρα από την υλική διάσταση της άμυνας, που αφορά τα όπλα, την παραγωγή και τους πόρους, υπάρχει και η θεσμική διάσταση, η οποία πρέπει να οργανωθεί καλύτερα.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος ανέφερε ότι χρειάζεται ένα πρακτικό εγχειρίδιο που θα βοηθά τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να γνωρίζουν πώς πρέπει να κινηθούν όταν προκύπτει κρίση ή επίθεση σε κράτος-μέλος.

Τέλος, στάθηκε στην επερχόμενη ελληνική Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα ακολουθήσει την Προεδρία της Λιθουανίας. Όπως είπε, η άμυνα και το διάστημα θα παραμείνουν κομβικά θέματα, ενώ σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως η απλοποίηση του αμυντικού πλαισίου, ο Κανονισμός για το Διάστημα και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ενδέχεται να εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την ελληνική Προεδρία, εφόσον δεν έχουν ολοκληρωθεί νωρίτερα.