Ενέργεια: Έξι παρεμβάσεις για φθηνότερο ρεύμα και έξυπνοι μετρητές παντού έως το 2030

Μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία θέτει ως στόχο η κυβέρνηση, με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου να παρουσιάζει το πλέγμα των παρεμβάσεων που, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, θα πρέπει να οδηγήσουν σε χαμηλότερες τιμές ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Μιλώντας το πρωί της Τετάρτης 9 Σεπτεμβρίου στην ΕΡΤ, ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η αποκλιμάκωση των τιμών δεν μπορεί να προκύψει από μία μόνο παρέμβαση, αλλά απαιτεί συνδυασμό μέτρων σε ολόκληρη την αλυσίδα του ενεργειακού κόστους.

Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση έχει εξετάσει αναλυτικά όλες τις χρεώσεις που εμφανίζονται στον λογαριασμό ηλεκτρικής ενέργειας, επιχειρώντας να εντοπίσει τα σημεία στα οποία μπορεί να υπάρξει παρέμβαση.

Οι έξι παρεμβάσεις για φθηνότερο ρεύμα

Ο σχεδιασμός στηρίζεται σε έξι βασικούς άξονες: μεγαλύτερη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ανάπτυξη της αποθήκευσης, επιτάχυνση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών, περιορισμό των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών, ενίσχυση των προγραμμάτων ενεργειακής εξοικονόμησης και βελτίωση του θεσμικού πλαισίου για την αυτοκατανάλωση.

Ο Σταύρος Παπασταύρου υποστήριξε ότι από τις αρχές του 2026 η Ελλάδα βρίσκεται στην ένατη χαμηλότερη θέση στην Ευρώπη σε επίπεδο χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ στις τελικές τιμές οι καταναλωτές πληρώνουν, κατά τον ίδιο, περίπου 18% λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Παρά τα στοιχεία αυτά, αναγνώρισε ότι η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητική και ότι ο στόχος παραμένει η περαιτέρω αποκλιμάκωση του κόστους.

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση επενδύει στην ενίσχυση των ΑΠΕ, στην αποθήκευση ενέργειας και στις διασυνδέσεις. Η εγκατεστημένη ισχύς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας έχει αυξηθεί, όπως ανέφερε, από περίπου 6 GW το 2009 σε 18 GW σήμερα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, καθώς οι αυτόνομες μονάδες παραγωγής που χρησιμοποιούν πετρέλαιο επιβαρύνουν σημαντικά το συνολικό ενεργειακό κόστος.

Η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης ολοκληρώθηκε το 2025, ενώ έχουν ολοκληρωθεί και οι διασυνδέσεις των Κυκλάδων. Το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ ανέρχεται σε περίπου 7 δισ. ευρώ.

Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά και τους έξυπνους μετρητές, που θεωρούνται βασικό εργαλείο για τον περιορισμό των ρευματοκλοπών. Ο κυβερνητικός στόχος είναι μέχρι το τέλος του 2026 να έχουν εγκατασταθεί σε περισσότερο από τα δύο τρίτα της χώρας και έως το 2030 να έχει επιτευχθεί πλήρης κάλυψη.

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στον λεγόμενο «ενεργειακό τουρισμό», δηλαδή στη μετακίνηση καταναλωτών από πάροχο σε πάροχο αφήνοντας ανεξόφλητες οφειλές, σημειώνοντας ότι προωθείται αυστηρότερο πλαίσιο για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Στην αποθήκευση ενέργειας, ο Σταύρος Παπασταύρου σημείωσε ότι μέχρι πέρυσι η χώρα δεν διέθετε εγκατεστημένη ισχύ, ενώ σήμερα έχει φτάσει περίπου στα 700 MW. Στόχος είναι έως το τέλος του 2026 να προσεγγίσει το 1 GW.

Υδρογονάνθρακες, καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και αιγιαλός

Στο μέτωπο των ερευνών για υδρογονάνθρακες, ο υπουργός επανέλαβε ότι η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο παραμένει προγραμματισμένη για τους πρώτους μήνες του 2027.

Η περιβαλλοντική μελέτη έχει ήδη κατατεθεί και η γεώτρηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο Block 2 του Ιονίου. Από τα αποτελέσματά της θα κριθεί εάν υπάρχει εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα με εμπορικό ενδιαφέρον.

Στην έρευνα συμμετέχουν η ΑΠΕ και η ExxonMobil, ενώ τα πρώτα συμπεράσματα αναμένεται να είναι διαθέσιμα δύο έως τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση της γεώτρησης.

Παράλληλα, συνεχίζονται οι έρευνες και σε άλλες περιοχές του Ιονίου, ενώ σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης προγραμματίζεται να πραγματοποιηθούν πριν από το τέλος του 2026. Εφόσον τα ευρήματα είναι θετικά και δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, πιθανή έναρξη παραγωγής τοποθετείται χρονικά στο 2032.

Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ο Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε την είσοδο γαλλικής εταιρείας στο έργο ως «ψήφο εμπιστοσύνης» στην τεχνική και οικονομική του βιωσιμότητα.

Η σχετική συμφωνία υπεγράφη στις 7 Αυγούστου και, όπως ανέφερε, μέσα στον πρώτο μήνα ολοκληρώθηκαν οι απαιτούμενες εταιρικές και ρυθμιστικές διαδικασίες, ώστε να προχωρήσουν τα επόμενα βήματα.

Στη συνέντευξη τέθηκε και το ζήτημα του Ειδικού Χωροταξικού για τον Τουρισμό, με τον υπουργό να απορρίπτει την κριτική περί χαλάρωσης της προστασίας του αιγιαλού.

Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, το νέο πλαίσιο προβλέπει ζώνη αυστηρής προστασίας στα πρώτα 25 μέτρα από τον αιγιαλό, όπου δεν θα επιτρέπεται η ανέγερση κτισμάτων. Οι τουριστικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να δημιουργήσουν υποδομές θα πρέπει να τις χωροθετούν πέρα από αυτό το όριο.

Ο υπουργός κλήθηκε, τέλος, να σχολιάσει και την αυξανόμενη ένταση ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά.

Ο Σταύρος Παπασταύρου πήρε σαφείς αποστάσεις από τη σύγκρουση υψηλών τόνων, δηλώνοντας ότι αυτή δεν βοηθά ούτε τη χώρα ούτε την κεντροδεξιά. Υπενθύμισε τη συνεργασία του με τον Αντώνη Σαμαρά την περίοδο 2012-2015 και υποστήριξε ότι η δημόσια αντιπαράθεση που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα δεν ωφελεί καμία πλευρά.

Ο στόχος για μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος και θα κριθεί στην εφαρμογή των έξι παρεμβάσεων που παρουσιάστηκαν. Με δεδομένο ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλές ενεργειακές επιβαρύνσεις, η κυβέρνηση καλείται πλέον να μετατρέψει τον σχεδιασμό σε μετρήσιμο αποτέλεσμα και σε πραγματική μείωση των λογαριασμών.